II SO/Rz 16/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie radcy prawnego przed wystąpieniem ze skargą na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy.

Sygn. II SO/Rz 16/18 U Z A S A D N I E N I E Wnioskodawca [...] w niniejszej sprawie wniósł o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika radcy prawnego argumentując, że jest osoba starszą, schorowaną, stara się o emeryturę. Sprawa jest dla niego trudna i potrzebuje pomocy fachowego pełnomocnika, a ze względu na trudną sytuację materialną nie jest w stanie ponieść kosztów. Wskazał, że posiada dom o pow. 80 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 2,35 ha uprawianą rolniczo. Utrzymuje się z produkcji rolnej i zielarstwa – łącznie 2.000 zł miesięcznie. Pobiera 2.000 zł dopłat do produkcji rolnej. Jako zobowiązania i stałe wydatki miesięczne podał opłaty za energię elektryczną 50 zł, odzież 70 zł, gaz 50 zł, żywność ok. 150 zł, środki czystości ok. 30 zł, śmieci 12 zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzono: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej zwanej P.p.s.a.), osobie fizycznej przyznane zostaje prawo pomocy z jej wniosku w zakresie całkowitym (o taki ubiega się w tej sprawie wnioskodawca żądając zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego), jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ta preferencja jako odstępstwo od obowiązku ponoszenia kosztów może mieć miejsce tylko wówczas, gdy zdobycie środków na pokrycie udziału w postępowaniu sądowym, w jakimkolwiek jego zakresie, jest przez stronę obiektywnie niemożliwe, zaś ciężar dowodu na okoliczność ubóstwa spoczywa na wnioskodawcy, na co wyraźnie wskazuje użyte w przepisie określenie: "gdy osoba ta wykaże". W ocenie rozpoznającego wniosek wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w jakimkolwiek zakresie. Łączna suma zadeklarowanych miesięcznie dochodów wnioskodawcy wynosi 2.166 zł. Opłaty związane z mediami nie są wysokie i nie przewyższają przeciętnie ponoszonych w gospodarstwie domowym (prąd 50 zł, gaz 50 zł, wywóz śmieci 12 zł). Analiza struktury wydatków wskazuje, że wnioskodawca wydaje miesięcznie ok. 370 zł. Zatem nie można potwierdzić złej sytuacji finansowej wnioskodawcy w stopniu, który pozwalałby na zastosowanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie, w tym częściowym. Wnioskodawca nie udokumentował złego stanu zdrowia i ponoszonych wydatków związanych z ochroną zdrowia. Nie sposób zatem uznać, że pozostaje w sytuacji, która uniemożliwiałaby mu partycypowanie w kosztach postępowania, a wręcz odwrotnie - posiada możliwości finansowe prowadzenia postępowania sądowego, jeżeli widzi tego potrzebę, ponieważ wynika to z analizy jego wydatków. Koniecznością jest także nadmienienie, że skoro wnioskodawca zdecyduje się na wniesienie skargi, z uwagi na rodzaj zaskarżonego aktu – postanowienie, wpis od skargi będzie wpisem stałym, który wynosi 100 zł i kwota ta będzie niezmienną dla wszystkich elementów kosztów sądowych, o ile wystąpią. Dodatkowo podkreślić należy, że w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest reguły, zgodnie z którą udział pełnomocnika w sprawie jest potrzebny już na etapie wnoszenia wniosku o przyznanie prawa pomocy czy skargi (czynność wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie jest objęta tzw. "przymusem adwokackim"). W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym przysługują gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Ponadto sąd poucza strony działające w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych (art. 140§ 1 P.p.s.a). Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.