II SO/Rz 11/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2018 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przed wniesieniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy.

E. M., przed złożeniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia postępowania wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku tym nie podała jakichkolwiek informacji dotyczących jej stanu rodzinnego, majątku oraz dochodów. Dlatego też, wezwano wymienioną do wypełnienia rubryk formularza przedmiotowego wniosku oznaczonych numerami od 5 do 11. Wskazano, że brak przesłania uzupełnionego wniosku w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania skutkował będzie rozpoznaniem go jedynie na podstawie dotychczas przedstawionych w nim danych. Doręczenie E. M. powyższego wezwania miało miejsce zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Po dokonaniu więc podwójnej awizacji przesyłki sądowej (w dniach 18 i 28 maja 2018 r.) i w związku z brakiem jej podjęcia przez adresatkę w terminie czternastu dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu przesyłki w placówce pocztowej, w świetle art. 73 § 4 P.p.s.a., nastąpił skutek w postaci doręczenia przedmiotowego wezwania, co miało miejsce 1 czerwca 2018 r. Do dnia 8 czerwca 2018 r. E. M. nie nadesłała do tut. Sądu żądanych od niej danych formularza wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Wedle art. 199 P.p.s.a., strony postępowania sądowego ponoszą związane z nim koszty, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Regulacją szczególną, o której mowa w tym przepisie są unormowania dotyczące instytucji prawa pomocy. Składa się na nie np. zwolnienie od kosztów sądowych, o co ubiega się wnioskodawczyni i jest to tzw. częściowe prawo pomocy (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., wsparcie takie adresowane jest do osoby, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przepis ten przy tym wprost wskazuje, że aby uzyskać dofinansowanie ze środków Skarbu Państwa konieczne jest wykazanie przez ubiegającego się o nie, że jest ono w jego wypadku zasadne. To rolą wnioskującego o pomoc jest więc przedstawienie dostatecznej ilości informacji, które umożliwią dokonanie rzetelnej ich oceny w kontekście ustawowej przesłanki prawa pomocy. Zgodnie bowiem z art. 252 § 1 P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Ułatwieniem, jeśli chodzi o zakres wymaganych informacji, jest formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, którego treść określa załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. poz. 1257). W zawartym w jego końcowej części pouczeniu znajduje się informacja (pkt 4), że każdą rubrykę niezacieniowaną należy wypełnić lub przekreślić. Tymczasem, E. M. wypełniając taki formularz podała w nim tylko jego adresata tj. tut. Sąd, swoje dane adresowe, jak też określiła przedmiot skargi i złożyła swój podpis. Nie wypełniła natomiast żadnej z rubryk formularza wniosku oznaczonych cyframi od 5 do 11, które wymagały podania danych o stanie rodzinnym, majątku, uzyskiwanych dochodach, w tym stanu majątkowego osób pozostających z wymienioną we wspólnym gospodarstwie domowym, zobowiązań oraz uzasadnienia, które wskazywałoby na potrzebę uwzględnienia wniosku. Ponadto, nie określiła ona dokładnie przedmiotu skargi, bowiem nie podała umorzenia jakiego postępowania dotyczyła decyzja organu I instancji tj. Prezydenta Miasta [...]. W tym zakresie wezwano wnioskodawczynię do przedłożenia kserokopii mającej stanowić przedmiot skargi decyzji SKO z dnia [...] marca 2018 r., jednak decyzji tej nie nadesłano. W tym miejscu należy podkreślić, że kierując wezwanie w tym zakresie zastosowano niewłaściwy rygor tj. w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania, jednak w istocie brak powyższy nie uniemożliwia formalnie rozpoznania wniosku, a tylko nie daje możliwości ustalenia tego, czy ze sprawą, którą E. M. zamierza ewentualnie zainicjować przed tut. Sądem będą się wiązać jakiekolwiek koszty sądowe. Dlatego też pomimo podania niewłaściwego rygoru, rozpoznano wniosek E. M. merytorycznie. Brak jednak przedstawienia przez wymienioną danych odnośnie do swojej sytuacji materialnej powoduje, że nie jest możliwe dokonanie analizy w kontekście spełnienia przez wymienioną ustawowej przesłanki prawa pomocy, określonej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. To zaś na podmiocie ubiegającym się o wsparcie Państwa – co już wyżej podkreślono – spoczywa obowiązek w tym właśnie zakresie. To podmiot ten jest bowiem zainteresowany uczynieniem w jego wypadku odstępstwa od wskazanej na wstępie reguły z art. 199 P.p.s.a. Skoro więc E. M. nie określiła na tyle precyzyjnie przedmiotu ewentualnego przyszłego postępowania z jej skargi, by można było określić wielkość ewentualnych związanych z tym postępowaniem kosztów, jak też nie podała jakichkolwiek danych, na podstawie których możnaby przeanalizować jej zdolności płatnicze, to koniecznym stała się odmowa przyznania wymienionej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.