II SO/Op 12/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 26 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie prawa pomocy w sprawie zasiłku stałego postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić T. R. adwokata.

T. R., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych. Z formularza wniosku wynika, że wnioskodawca domaga się udzielenia pomocy w związku z chęcią złożenia do sądu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 maja 2013 r., nr [...], doręczonej wnioskodawcy w dniu 29 września 2017 r. Uzasadniając swoje żądanie wnioskodawca wskazał na złą sytuację finansową. Podniósł, że jest osobą "przeciętną", nie posiadającą przygotowania prawniczego, zaś z uwagi na charakter sprawy i jej zawiłość, wymagana jest pomoc profesjonalnego prawnika. Oświadczył, że mieszka w lokalu socjalnym o powierzchni [...], uzyskuje dochód z tytułu renty inwalidzkiej i dodatku pielęgnacyjnego w wysokości 959,59 zł netto, na dowód czego dołączył do akt sprawy zaświadczenie z ZUS Oddział w [...] -Inspektorat w [...] z dnia 7 września 2017 r. Wnioskodawca wskazał także, że prowadzi samotnie gospodarstwo domowe, a na miesięczne wydatki składają się wydatki na czynsz, wywóz odpadów komunalnych, energię elektryczną, wydatki na artykuły spożywcze, środki czystości i higieny osobistej, leki, odzież i bieliznę Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu, a także przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skoro T. R., z mocy samej ustawy P.p.s.a., jako osoba zamierzająca wystąpić do sądu administracyjnego ze skargą w zakresie pomocy społecznej, została zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, to postępowanie z jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i należało je umorzyć, co orzeczono w punkcie pierwszym sentencji. Podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 249a P.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., w myśl których, referendarz wydaje na posiedzeniu niejawnym postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli stało się ono zbędne. Wnioskodawca jak wyżej wykazano, został z mocy samej ustawy P.p.s.a. zwolniony od kosztów sądowych, zatem jego wniosek o udzielenie prawa pomocy należało rozpatrzyć jako wniosek w zakresie częściowym, obejmujący wyłącznie ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Stosownie więc do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., powinien wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uwzględniając powyższe wywody referendarz zważył, że źródłem dochodu wnioskodawcy jest renta inwalidzka i dodatek pielęgnacyjny, które kształtują się na poziomie 959,59 zł łącznie netto miesięcznie. W związku z tymi ustaleniami, mając na uwadze wysokość uzyskiwanego dochodu, ogólną sytuację materialną wnioskodawcy oraz jego zły stan zdrowia, a także brak zgromadzonych oszczędności i składników majątkowych, referendarz ocenił, że T. R. może mieć trudności z wygospodarowaniem środków na opłacenie pełnomocnika z urzędu, bez uszczerbku swojego koniecznego utrzymania, a zatem spełnia przesłankę do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Odnosząc się do prośby o wstrzymanie biegu terminu do czasu ustanowienia pełnomocnika z urzędu, zawartej w uzasadnieniu formularza, wskazać należy, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy wszczyna postępowanie incydentalne, o charakterze pomocniczym (wpadkowym), mające na celu wydanie orzeczenia co do udzielenia, bądź odmowy udzielenia stronie pomocy od Skarbu Państwa, w dochodzeniu swoich praw przed sądem. Rozstrzygnięcie wydane w wyniku rozpoznania tego wniosku, zapada po rozpatrzeniu przesłanek materialnych, określonych w przywoływanym art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym na podstawie informacji zawartych w formularzu wniosku i jego uzasadnieniu. Sąd (referendarz sądowy) rozpoznając tego typu wniosek, jest zobowiązany natomiast ograniczyć się merytorycznie do zakresu wniosku, nie wykraczając poza ramy przedmiotowe tego postępowania incydentalnego i rozpoznawać kwestie przynależne do innego typu postępowania wpadkowego lub do postępowania głównego (por. postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II FZ 636/10, CBOiSA). Referendarz uznał więc, że prośba o: "wstrzymanie biegu terminu" wyrażona w formularzu wniosku, nie wpływa na rozstrzygnięcie w zakresie prawa pomocy, albowiem nie wnosi nowych okoliczności do sprawy, mających wpływ na ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy. Jedynymi przesłankami warunkującymi przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, bądź całkowitym są natomiast przesłanki materialne, określone w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., co do których referendarz wypowiedział się już w niniejszym postanowieniu. Zaprezentowany pogląd i przedstawione wywody, zachowują także aktualność w przypadku pozostałych żądań i postulatów zgłoszonych w formularzu wniosku, a dotyczących zobowiązania Gminy [...] i podległego jej Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] do dostarczenia kompletnych akt sprawy i "wstrzymanie będących w aktach sprawy w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Opolu". Orzekający postanowił w związku z tym przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata z urzędu, co orzekł jak w punkcie drugim sentencji, działając na zasadzie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.