II SO/Ke 2/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Banach po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.A. o wymierzenie Zarządowi Koła Łowieckiego "Dzik" w Ćmielowie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie skargi na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: 1. wymierzyć Zarządowi Koła Łowieckiego "Dzik" w Ćmielowie grzywnę w wysokości 200 (dwieście) złotych, 2. zasądzić od Zarządu Koła Łowieckiego "Dzik" w Ćmielowie na rzecz M.A. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wnioskiem z 14 stycznia 2021 r. M.A., reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach o wymierzenie Zarządowi Koła Łowieckiego "Dzik" w Ćmielowie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Ponadto wnioskodawca wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wniosku jego autor wskazał, że 8 października 2020 r. M. A. wniósł, za pośrednictwem Zarządu Koła Łowieckiego "Dzik" w Ćmielowie, skargę na bezczynność w przedmiocie wniosku o udzielenie informacji publicznej. Jednak organ, wbrew ciążącemu obowiązkowi, nie przekazał skargi sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego oddalenie. Wskazał, że 17 września 2020 r. wnioskodawca wysłał wiadomość email, zawierającą wniosek o udzielenie informacji publicznej. Wniosek ten nie został opatrzony jakimkolwiek podpisem wnioskodawcy, a nadto z uwagi na fakt, że nie zawierał tematu, trafił najprawdopodobniej do tzw. SPAMu, co uniemożliwiło organowi zapoznanie się z wnioskiem i zajęcie stanowiska w sprawie. Organ podniósł, że o złożonym wniosku dowiedział się ze skargi na bezczynność datowanej na 9 października 2020 r., po czym bezzwłocznie wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie informacji publicznej, poprzez jego podpisanie w terminie 7 dni - pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wnioskodawca pomimo wezwania nie uzupełnił braków formalnych wniosku, w związku z czym pismem z 6 listopada 2020 r. (omyłkowo zawierającym datę 15.10.2020) poinformowano wnioskodawcę o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Wobec powyższego, organ stwierdził, że przekazanie skargi na bezczynność do sądu stało się bezprzedmiotowe. Ponadto organ powołał art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie (Dz. U. z 2015 r. poz. 2168 ze zm.), wyjaśniając formę prawną Polskiego Związku Łowieckiego. Organ przyznał także, że skargę na bezczynność odebrał, ale w związku z pozostawieniem wniosku bez rozpoznania, nie miał obowiązku przekazywania jej sądowi celem rozpoznania. Organ dodał, że jest kołem łowieckim, tj. dobrowolnym zrzeszeniem osób fizycznych, a wszyscy członkowie koła, w tym członkowie jego organów sprawują swoje funkcje społecznie. Co więcej, Koło nie zatrudnia żadnej osoby, która pełniłaby funkcje obsługi sekretariatu, a tym bardziej nie posiada profesjonalnej obsługi prawnej. Powyższe okoliczności usprawiedliwiają fakt nieprzekazania skargi właściwemu sądowi celem rozpoznania, oraz powinny zostać uwzględnione w przypadku wymierzenia grzywny - z uwagi na charakter działalności koła łowieckiego - jako organizacji społecznej, do której mimo wszystko winny mieć zastosowanie łagodniejsze standardy niż np. do instytucji państwowych, które mają zapewnioną profesjonalną obsługę administracyjną czy prawną. Sąd z urzędu ustalił, że do tut. Sądu do dnia 2 marca 2021 r. nie wpłynęła skarga M.A. datowana na 9 października 2020 r. na bezczynność Zarządu Koła Łowieckiego "Dzik" w Ćmielowie w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej, stanowiąca załącznik do rozpoznawanego obecnie wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej zwanej: "p.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (§ 2), przy czym, w przypadku skarg dotyczących udostępnienia informacji publicznej termin ten, stosownie do art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176), wynosi 15 dni od dnia otrzymania skargi. Z kolei w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny, Z przytoczonego art. 55 § 1 p.p.s.a. wynika, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie, a w niniejszej sprawie - w terminie przewidzianym w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Jednakowoż, wydając orzeczenie uwzględniające wniosek o wymierzenie organowi grzywny, Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w szczególności przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a., czas, jaki upłynął od złożenia skargi do organu skierowanej do sądu administracyjnego oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. W niniejszej sprawie do dnia 3 marca 2021 r. Zarząd Koła "Dzik" w Ćmielowie nie wypełnił obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a., albowiem nadal nie przekazał skargi na bezczynność datowanej na 9 października 2020 r. wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach przez M.A. w związku z nierozpoznaniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarga na bezczynność ww. organu wpłynęła do jego siedziby 15 października 2020 r. (k. 13 i 31 akt sądowych). W tej dacie organ wysłał do M.A. wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie dostępu do informacji publicznej, o którym, jak twierdzi organ, powziął wiedzę z treści powyższej skargi. Zatem termin do przekazania skargi do tut. Sądu przez organ wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi upłynął 30 października 2020 r. Tymczasem, jak wyżej wskazano, organ do 2 marca 2021 r. opisanych powyżej obowiązków nie wykonał. Podkreślić należy, że z przyjętego przez ustawodawcę trybu składania skarg do sądu administracyjnego, tj. za pośrednictwem organu, wynika, że organ ma obowiązek przekazania każdego pisma strony, którego adresatem jest sąd administracyjny. Dlatego też organ nie był uprawniony, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, do uznania, że przekazanie skargi na bezczynność do WSA w Kielcach jest bezprzedmiotowe, skoro organ pozostawił wniosek M.A. o udostępnienie informacji publicznej bez rozpoznania. Obowiązkiem organu było przekazanie tej skargi do Sądu i w odpowiedzi na skargę przedstawienie swojego stanowiska w sprawie, bez względu na własną ocenę w zakresie jej zasadności czy dopuszczalności. Ocena w tym zakresie należy wyłącznie do sądu administracyjnego. Z powyższych względów nie jest trafna w sprawie o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 p.p.s.a., argumentacja, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej trafił do folderu SPAM i organ nie mógł się z nim zapoznać. Okoliczność ta może mieć ewentualnie znaczenie w sprawie, w której rozpoznawana jest skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W myśl art. 55 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywnę tę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). Wymierzając grzywnę w wysokości 200 zł, Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że nieprzekazanie skargi nie było wynikiem złej woli organu, bądź chęci uchylenia się od kontroli sądu administracyjnego, a jedynie błędnym uznaniem, że przekazanie skargi do sądu jest bezprzedmiotowe. Ponadto jest to pierwszy przypadek zaniechania Zarządu Koła w wypełnianiu obowiązków procesowych przed tut. Sądem. Należy jednak podkreślić, że art. 55 § 1 i § 2 p.p.s.a. nie wyłącza możliwości wielokrotnego wymierzania grzywny, a więc jeżeli skarga na bezczynność nadal nie zostanie przekazana przez organ, to wnioskodawca będzie miał możliwość ponownego żądania wymierzenia grzywny. Sąd miał również na względzie podnoszone przez organ jego możliwości organizacyjne (brak stałej obsługi administracyjnej oraz profesjonalnej obsługi prawnej), a także charakter społeczny organizacji. Grzywna w ww. wysokości jest adekwatną sankcją represyjną. W tym miejscu wypada zwrócić uwagę, że w odpowiedzi na wniosek organ, z niezrozumiałych względów, podaje się za uczestnika niniejszego postępowania. W związku z tym należy podkreślić, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności podmioty wskazane w punktach 1-5 tego przepisu. Kwestia zaliczenia kół łowieckich do grona podmiotów objętych tą regulacją była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w postanowieniu z 28 listopada 2013 r. (sygn. akt I OZ 1155/13 - publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) jednoznacznie stwierdził, że koła łowieckie są właśnie "innymi podmiotami wykonującymi zadania publiczne" w rozumieniu powyższej normy. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela to stanowisko. Nie ma więc wątpliwości, że wniosek o udzielenie informacji publicznej został skierowany do podmiotu, na którym ciąży ustawowy obowiązek udostępniania tego rodzaju informacji, a także na którym ciążył obowiązek przekazania skargi na bezczynność tego organu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Mając to wszystko na uwadze, Sąd - na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. - orzekł jak w pkt 1 postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w pkt 2 postanowienia, w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się wpis od wniosku o wymierzenie grzywny w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w wysokości 480 zł i opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.