II SO/Go 6/18

Dnia 30 sierpnia 2018 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku P.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata p o s t a n a w i a : 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata.

Dnia 4 lipca 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął złożony na urzędowym formularzu PPF wniosek P.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z akt sprawy wynika, że wniosek o przyznanie prawa pomocy dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego, w którym kontroli miałaby zostać poddana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne dotyczące przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca podał, iż jako osoba odbywająca karę pozbawienia wolności przebywa w zakładzie karnym. Znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, nie posiada żadnych środków pieniężnych na koncie ani do swojej dyspozycji. Według własnego oświadczenia nie uzyskuje dochodów z jakichkolwiek źródeł. Nie posiada nieruchomości, samochodu, papierów wartościowych ani innych przedmiotów wartościowych, jak również nie ma osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Potrzebuje pomocy ze strony profesjonalnego pełnomocnika, bowiem nie zna prawa administracyjnego. Uzupełniając wniosek przedstawił wydane przez Zakład Karny zaświadczenia, iż karę pozbawienia wolności odbywa od 2016 r., nie jest zatrudniony odpłatnie, na koncie depozytowym do swojej dyspozycji na dzień [...] sierpnia 2018 r. nie posiada żadnych środków pieniężnych, ma natomiast znaczne zadłużenie z tytułu nie zapłaconych alimentów, przekraczające łącznie 100 tys. złotych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należało uwzględnić. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne nie zostało w dacie wydania niniejszego postanowienia jeszcze wszczęte, jednak z pisma SKO z dnia [...] czerwca 2018 r. (k. 3) oraz pisma wnioskodawcy z dnia [...] czerwca 2018 r. (k. 4) wynika, że ma ono dotyczyć decyzji tego organu z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne dotyczące przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Jej celem jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, między innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co wynika z treści art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. Analiza sytuacji materialnej P.W. prowadzi do wniosku, że została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wnioskodawca odbywa karę pozbawienia wolności. Nie jest zatrudniony odpłatnie w zakładzie karnym, nie ma dochodów z innych źródeł ani oszczędności, nie posiada również jakiegokolwiek innego majątku, pozwalającego na pokrycie kosztów sądowych czy ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W sprawie nie występują okoliczności pozwalające na podważenie wiarygodności oświadczenia wnioskodawcy odnośnie jego sytuacji majątkowej. Uzasadnione jest zatem przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, bowiem ustalona sytuacja finansowa nie pozwala mu na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.