II SO/Gl 10/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński po rozpoznaniu w dniu 14 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. B. o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Z. grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę postanawia: odmówić wymierzenia grzywny.

Pismem z dnia 29 czerwca 2023 r. S. B. (dalej: "wnioskodawca") złożył wniosek o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Z. grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za naruszenie obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. W uzasadnieniu wskazał, że 9 maja 2023 r. wniósł skargę na bezczynność organu w sprawie skargi, która nie została rozpatrzona zgodnie z prawem. Wskazał, że organ w sprawie wnioskodawcy dotyczącej samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych przesłał skargę do Sądu, lecz mimo to nie dopełnił obowiązków wynikających z art. 54 p.p.s.a. Zaznaczył, że organ przesłał do sądu skargę złożoną w formie elektronicznej w postaci papierowej. Podniósł, że organ powyższym działaniem wydłużył czas rozpatrzenia jego sprawy. Zaznaczył, że organ przekazując skargę nie sporządził odpowiedzi na skargę, organ nie odniósł się w żaden sposób do zawartych w skardze zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), zwanej dalej p.p.s.a, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zaznaczyć należy, że postępowanie sądowe o wymierzenie organowi grzywny za niedopełnienie obowiązków, wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a., wszczęte na wniosek skarżącego na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., jest odrębnym postępowaniem sądowym zmierzającym do ustalenia faktu przekazania bądź nieprzekazania Sądowi przez organ administracji publicznej wniesionej za jego pośrednictwem skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy. W postępowaniu tym Sąd nie dokonuje zatem kontroli działalności administracji publicznej oraz nie rozstrzyga o zasadności skargi. Termin, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. jest terminem instrukcyjnym. Zatem samo jego uchybienie nie pociąga za sobą negatywnych skutków dla organu administracji publicznej, którego działalność zaskarżono. Wymierzenie zaś grzywny za niedochowanie przez organ administracji wymogów wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a., jest jedynie środkiem dyscyplinującym, mającym na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego. W doktrynie podkreśla się, że wskazany środek stanowi gwarancję procesową nadania biegu sprawie. Ma on skutecznie przeciwdziałać "przetrzymywaniu" skarg przez administrację (J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, str. 108). Należy również podkreślić, że użyty w art. 55 § 1 p.p.s.a. zwrot "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", oznacza, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i możliwość ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Wymierzenie grzywny ma zatem charakter fakultatywny, co wymaga w głównej mierze dokładnego zbadania okoliczności sprawy (postanowienia NSA: z 15 października 2013 r., sygn. akt I OZ 891/13, z 13 stycznia 2016 r., sygn. akt II OZ 1477/16, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie funkcja dyscyplinująca grzywny nie miałaby podstaw, gdyż doszło do przekazania akt i podjęcia czynności w sprawie II SAB/Gl 107/23, a tym samym nie zachodzi potrzeba zastosowania restrykcji w postaci ukarania organu. Obecnie sprawa sygn. akt II SAB/Gl 107/23 w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowalnego jest na etapie wyznaczenia terminu posiedzenia niejawnego w trybie uproszczonym. Należy wskazać, że organ został wezwany na podstawie zarządzenia z dnia 3 lipca 2023 r. do nadesłania w terminie 7 dni w formie dokumentu elektronicznego lub z wykorzystaniem tradycyjnych środków korespondencji potwierdzeń pozytywnej weryfikacji podpisu skargi, stanowiącej załącznik do pisma nadesłanego do Sądu w dniu 30 czerwca 2023 r. oraz zarządzeniem z dnia 16 sierpnia 2023 r. został wezwany do nadesłania akt administracyjnych w terminie 5 dni i organ wykonał powyższe wezwania. Ze względu na prawidłowo wykonane powyższe zarządzenia Sądu, w tym przekazanie akt administracyjnych Sądowi, a tym samym wypełnienie obowiązków z art. 54 p.p.s.a. wymierzenie grzywny byłoby bezpodstawne, tym bardziej że w dacie rozpoznania niniejszego wniosku organ wypełnił ciążące na nim obowiązki. W ocenie Sądu, zarzuty skarżącego wobec organu wniesione we wniosku nie stanowią wystarczających okoliczności do zastosowania środka, o którym mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a, gdyż organ dokonał prawidłowo czynności, do których był przez Sąd zobowiązany. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.