II SO/Gd 5/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 26 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 26 września 2023 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego w przedmiocie nieprawidłowego utrzymywania urządzenia wodnego postanawia 1. stwierdzić niewłaściwość w sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, 2. przekazać sprawę do rozpatrzenia zgodnie z właściwością Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.

Pismem z 26 września 2023 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor"), na podstawie art. 22 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", w zw. z art. 14 ust. 6 pkt 2 i art. 234 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2023 r., poz. 1478 ze zm.) - dalej: "Prawo wodne", wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego zaistniałego pomiędzy Dyrektorem a Wójtem Gminy Kolbudy (dalej: "Wójt"), tj. pomiędzy organami wymienionymi w art. 22 § 2 k.p.a. Dyrektor wniósł jednocześnie o wskazanie Wójta jako organu właściwego do rozstrzygnięcia wniosku S. K. (dalej: "Wnioskodawca") w sprawie zasypywania rowu odwadniającego zlokalizowanego na działkach nr [...]-[...] przy ul. S. w B., gmina Kolbudy. W uzasadnieniu Dyrektor podał, że żądanie Wnioskodawcy zostało przekazane przez Wójta w trybie art. 65 k.p.a. pismem z 3 grudnia 2021 r., wobec czego Dyrektor zawiadomił stronę pismem z 25 lutego 2022 r. o wszczęciu postępowania w przedmiocie niewłaściwego utrzymywania urządzeń wodnych. Dyrektor wskazał następnie, że 17 marca 2022 r. dokonano oględzin działek (w tym należących do Wnioskodawcy), podczas których stwierdzono, że sprawa dotyczy zasypania naturalnego obniżenia terenu, nie zaś nienależytego utrzymywania urządzenia wodnego, jako że takowe na tym terenie nie istnieje. Wobec tego Dyrektor stwierdził, że stan faktyczny wypełnia dyspozycję art. 234 ust. 1 Prawa wodnego, zgodnie z którym właściciel gruntu nie może zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz odprowadzać wód na grunty sąsiednie. W tym stanie rzeczy Dyrektor uznał, że postępowanie prowadzone w trybie art. 191 Prawa wodnego stało się bezprzedmiotowe, ponieważ nie zachodzi tu jego kompetencja, gdyż może orzekać w sprawach, gdy ma miejsce nienależyte utrzymywanie urządzeń wodnych. Wskazano, że Dyrektor - będąc związanym przekazaniem wniosku przez Wójta - podjął decyzję o umorzeniu postępowania na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a., podczas gdy powinien był - stwierdziwszy swą niewłaściwość - stwierdzić istnienie negatywnego sporu o właściwość i wystąpić o jego rozstrzygnięcie w trybie art. 22 § 2 k.p.a. Taki też zarzut podniósł organ odwoławczy rozpatrujący odwołanie Wnioskodawcy od decyzji o umorzeniu postępowania. Podsumowując Dyrektor podniósł, że zaistniała sytuacja, w której oba organy (Wójt i Dyrektor) uznały się niewłaściwymi do rozstrzygnięcia sprawy, która rozstrzygnięcia wymaga, a podstawa materialnoprawna do rozstrzygnięcia istnieje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 22 k.p.a. spory kompetencyjne między organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej rozstrzyga sąd administracyjny (§ 2), przy czym z wnioskiem o rozpatrzenie sporu przez sąd administracyjny może wystąpić organ jednostki samorządu terytorialnego lub inny organ administracji publicznej, pozostające w sporze (§ 3 pkt 2). W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że Dyrektor Zarządu Zlewni w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie jest organem administracji rządowej, zaś Wójt Gminy Kolbudy jest organem wykonawczym jednostki samorządu terytorialnego, jaką jest gmina. Uzasadnienie wniosku z 26 września 2023 r. oraz załączone do niego dokumenty potwierdzają, że w rozpatrywanej sprawie ma miejsce spór kompetencyjny. Jak już wyżej wskazano sądy administracyjne rozstrzygają spory kompetencyjne między organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej, jednakże do rozstrzygania tych sporów właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, a nie wojewódzkie sądy administracyjne, co wynika z art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Zgodnie z art. 59 § 1 P.p.s.a. jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 59 § 1 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.