II SO/Bd 14/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz po rozpoznaniu w dniu [...] kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. J. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy postanawia oddalić wniosek o wymierzenie grzywny.

Pismem z [...] września 2022 r. M. J. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z wnioskiem o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy za nieprzekazanie skargi na bezczynność tego organu, do WSA w Poznaniu. Napisała, że skarga na bezczynność wpłynęła do organu [...] kwietnia 2022 r. Skarga, po rozpoznaniu przez organ nie została przekazana do WSA w Poznaniu, do czego Wójt był zobowiązany na podstawie art. 54 § 2 ustawy z [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: P.p.s.a.). W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny. Podał, że z treści skargi nie wynikało, że zamiarem skarżącej było skierowanie skargi do sądu. Skarga kierowana była do Przewodniczącego Rady Gminy i została rozpoznana jako skarga w trybie przepisów k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W razie niezastosowania się do tego obowiązku, sąd - w oparciu o art. 55 § 1 p.p.s.a. - może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów), a postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Powołany art. 55 § 1 p.p.s.a. umożliwia dyscyplinowanie organów administracji publicznej, które nie wykonują obowiązków nałożonych na nie na mocy art. 54 § 2 p.p.s.a. Rolą grzywny jest także ukaranie organu za jego nieprawidłowe działania. W ten sposób organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwienie albo utrudnienie realizacji prawa do sądu. Sfomułowanie "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", użyte w § 1 powołanego przepisu wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i kwestia ta pozostawiona została ostatecznie uznaniu sądu. Sąd wymierzając organowi grzywnę bierze pod uwagę specyfikę i charakter danej sprawy - może uwzględnić m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1259/13, LEX nr 1419496, a także postanowienie WSA w Łodzi z dnia 23 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SO/Łd 17/17, LEX nr 2341874). To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienie NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13, LEX nr 1309900). Przytoczona regulacja oznacza przy tym, że obowiązek przekazania sądowi administracyjnemu skargi istnieje niezależnie od tego, czy organ, do którego skarga została wniesiona uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego. Obowiązek ten istnieje bowiem niezależnie od tego, czy sprawa należy do właściwości sądów administracyjnych, czy też nie (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski, op.cit., s. 363). Już bowiem samo żądanie strony nadania skardze określonego biegu obliguje organ do uczynienia zadość temu żądaniu. To dopiero bowiem sąd administracyjny w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać oceny wniosku i ustalić, czy skarga mieści się w zakresie jego właściwości. Zatem nawet uzasadnione przekonanie, że skarga nie jest dopuszczalna z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego, nie zwalnia organu od obowiązku przekazania tej skargi wraz z odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. To sąd administracyjny jest jedynie władny do dokonania oceny skargi, tak pod względem formalnym, jak i merytorycznym w oparciu o skargę i akta administracyjne, a organ nie może go w tym zastępować, nawet pozostając w uzasadnionym przekonaniu o niedopuszczalności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 września 2011 r., sygn. akt II OZ 799/11; z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt I OZ 495/10; z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10; z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. akt I OZ 410/11 oraz z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 207/08 – publ. Centralna baza Orzecznictwa Sądów Administracyjnych; https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższych rozważań nie można jednak zastosować wobec skierowanego do Przewodniczącego Rady Gminy [...] [...] pisma – skargi na Wójta Gminy, z którego (poza wtórnym twierdzeniem strony) w żaden sposób nie wynika, aby stanowiło skargę do sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że wniosek skarżącej o wymierzenie kary grzywny za nieprzekazanie do tutejszego Sądu przez Wójta Gminy dokumentu z dnia [...] marca 2022 r. zatytułowanego " skarga na Wójta Gminy " nie jest zasadny. Z treści tego dokumentu w żaden sposób, nawet dorozumiany, nie wynika bowiem, aby w intencji skarżącej stanowił on skargę kierowaną do sądu administracyjnego. Jak wynika z treści tego dokumentu skarżąca wyraźnie wskazuje, że kwestionuje zachowanie organu wobec jej wniosku o udzielenie informacji publicznej. Sąd administracyjny nie był zatem adresatem przedmiotowego pisma. To na skarżącej spoczywa obowiązek precyzyjnego i dokładnego wskazania do jakiego organu kieruje skargę na zachowanie Wójta Gminy. Jeżeli intencją skarżącej było aby skargę rozpatrywał sąd administracyjny to skargę należało wyraźnie zaadresować i skierować właśnie do sądu administracyjnego. Organ za pośrednictwem, którego wniesiono skargę nie musi się domyślać jakie są intencje i zamiary skarżącej. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.