II SAB/Wr 900/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Świdnicy postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z 5 czerwca 2025 r. K. K. (dalej: skarżący), działając przez pełnomocnika T. K., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału wezwano pełnomocnika skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez oznaczenie przedmiotu sprawy, tj. precyzyjne określenie w jakiej sprawie organ pozostaje bezczynny i zobowiązania do wydania jakiego aktu albo do dokonania jakiej czynności w związku z tą bezczynnością domaga się strona skarżąca, złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku – adresu do doręczeń strony skarżącej, podanie numeru PESEL strony skarżącej oraz do nadesłania kopii ponaglenia na bezczynność wniesionego w trybie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego do organu wyższego stopnia oraz dowodu potwierdzającego fakt jego złożenia – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie nadesłano szereg pism kierowanych do Sądu, wraz z kopiami pism adresowanych do różnych podmiotów zawierających naniesione odręczne notatki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi oraz jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (pkt 6). Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć jej przesłanki zarówno przedmiotowe, a więc określenie od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i podmiotowe, to jest określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Warunkami formalnymi skutecznego wniesienia skargi są: złożenie skargi od aktu objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu, wniesienie jej po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one stronie skarżącej w postępowaniu przed organem oraz wniesienie skargi przez podmiot, któremu przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z nich prowadzi do stwierdzenia niedopuszczalności skargi, a w konsekwencji do jej odrzucenia bez merytorycznego rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Natomiast przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Ponadto zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z powyższych regulacji prawnych wynika, że droga sądowa jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Ponadto na gruncie art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie zaś z art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w powyższym przepisie (bezczynność) bądź kiedy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Tym samym złożenie skargi na bezczynność organu jest możliwe dopiero po wniesieniu odrębnego ponaglenia z art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy. Z kolei art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Ten przepis należy odczytywać w kontekście regulacji art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd zobligowany jest odrzucić skargę w sytuacji, gdy jej braki formalne nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie. W orzecznictwie wskazuje się, że za "niezachowanie warunków formalnych" omawianego przepisu należy uznać także sytuację, gdy pismo strony nie zawiera jednoznacznych wniosków procesowych, ponieważ sąd nie jest wówczas w stanie dokonać racjonalnego ustalenia, jakie jest żądanie wnoszącego to pismo (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 stycznia 2012 r., sygn. akt I OZ 37/12, dostępne w CBOSA). W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi, m.in. przez oznaczenie przedmiotu sprawy, tj. precyzyjne określenie w jakiej sprawie organ pozostaje bezczynny i zobowiązania do wydania jakiego aktu albo do dokonania jakiej czynności w związku z tą bezczynnością domaga się strona skarżąca oraz do nadesłania kopii ponaglenia na bezczynność wniesionego w trybie art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego do organu wyższego stopnia oraz dowodu potwierdzającego fakt jego złożenia. W odpowiedzi na wezwanie złożono szereg pism, których forma i stylistyka nie pozwalają na ich prawidłowe odczytanie. Są one w znacznej mierze nieczytelne graficznie, a ponadto zawierają liczne błędy literowe oraz brak jest w nich spójności logicznej. Uchybienia te uniemożliwiają ich rzetelną analizę i właściwą interpretację woli strony, co czyni określenie przedmiotu zaskarżonej w niniejszej sprawie bezczynności organu niewykonalnym. Wśród wymienionych dokumentów nie stwierdzono nadto przedłożenia kopii ponaglenia na bezczynność do organu wyższego stopnia oraz dowodu potwierdzającego fakt jego złożenia, co w świetle przywołanych wyżej regulacji wyklucza merytoryczne rozpoznanie sprawy. W świetle powyższego Sąd uznał, że podstawą odrzucenia skargi jest również niespełnienie ww. wymogu dopuszczalności skargi. Należy przy tym zaznaczyć, że pełnomocnik skarżącego została w sposób prawidłowy wezwana oraz pouczona o rygorze odrzucenia skargi w razie zaniechania wykonania wskazanych w wezwaniach czynności. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.