II SAB/Wr 87/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 27 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. S. na bezczynność Sądu Rejonowego dla W. w przedmiocie sprostowania błędu systemu PESEL-SAD postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia 15 września 2017 r. (data nadania: 26 października 2017 r.) T. S. wniósł adresowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Sądu Rejonowego dla W.. W skardze podano, że skarżący złożył w wydziale rodzinnym Sądu Rejonowego dla W. pozew dotyczący opieki nad dzieckiem. W lutym 2017 r. do tego sądu dotarł dokument z bazy PESEL-SAD. Zdaniem skarżącego dokument ten zawiera błąd, a sędzia Sądu Rejonowego dla W. nie zwróciła się do właściwego organu o sprostowanie tego błędu. Doszło więc, zdaniem skarżącego, do naruszenia art. 35 i art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego. Prezes Sądu Rejonowego dla W. pismem z dnia 2 listopada 2017 r. nr [...] przekazał ww. skargę do tutejszego Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 175 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Natomiast w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 2062 ze zm.) sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie nienależącym do sądów administracyjnych, sądów wojskowych oraz Sądu Najwyższego. Sądami powszechnymi są sądy rejonowe, sądy okręgowe oraz sądy apelacyjne. Z powyższych przepisów wynika, że właściwość rzeczowa sądów administracyjnych i sądów powszechnych nie pokrywa się, a wręcz wzajemnie się wyklucza. Ogólnie rzecz ujmując sądy administracyjne są właściwe w sprawach kontroli działalności organów administracji publicznej. Przez organ administracji publicznej rozumieć należy podmiot upoważniony na mocy przepisu prawa do rozstrzygania spraw indywidualnych obywateli w drodze decyzji administracyjnej, a więc władczego i jednostronnego kształtowania sytuacji prawnej obywatela. Natomiast sąd rejonowy, któremu skarżący zarzuca bezczynność, nie jest organem administracji publicznej, ale organem wymiaru sprawiedliwości. Sąd rejonowy orzekający w sprawach rodzinnych i opiekuńczych prowadzi postępowanie na podstawie ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 1822 ze zm.), a nie na podstawie ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.). Sąd administracyjny nie jest zatem właściwy do kontrolowania legalności działania czy bezczynności sądu rejonowego, czy w ogóle żadnego sądu powszechnego, bowiem żaden sąd powszechny w zakresie sprawowania wymiaru sprawiedliwości nie jest organem administracji publicznej. Brak właściwości sądu administracyjnego do kontroli legalności działania sądu powszechnego wynika też z analizy art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zdaniem Sądu rozpoznającego skargę, z przytoczonego przepisu ustawy wynika wprost, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie. Wskazać trzeba, że skoro sprawę przed Sądem Rejonowym dla W. skarżący zainicjował poprzez wniesienie pozwu, to sąd ten nie zmierza do wydania w sprawie decyzji administracyjnej ani postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, uchwały, interpretacji podatkowej, ani nie podejmie innej czynności z zakresu administracji publicznej. Wniesienie pozwu do sądu powszechnego inicjuje postępowanie zmierzające do wydania wyroku lub postanowienia na gruncie właściwej procedury (w sprawie rodzinnej jest to procedura cywilna), nad którą sąd administracyjny nie sprawuje nadzoru lub kontroli. Ponadto na brak właściwości sądu administracyjnego do badania ewentualnej bezczynności sądu powszechnego wskazują przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. z 2016 r. poz. 1259 ze zm.). Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał się za niewłaściwy rzeczowo w sprawie, gdyż w toku postępowania przed sądem powszechnym nadzór i kontrolę nad tym postępowaniem prowadzą organy danego sądu powszechnego lub sąd wyższej instancji. W żadnym wypadku nadzoru i kontroli nie sprawuje jednak sąd administracyjny. Reasumując, Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za niedopuszczalną, gdyż sprawa w niej poruszona nie należy do właściwości sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a. Z tych powodów na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.