II SAB/Wr 31/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Asesor WSA Marta Pawłowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi R. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Wrocławia w przedmiocie wydania zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów w prawo własności postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżącemu kwotę 100 (słownie: sto ) zł tytułem zwrotu wpisu od skargi.

R. S., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, M. S. dnia 16 sierpnia 2022 r. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Wrocławia w zakresie rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, dotyczącego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w udziale [...] przynależnym do komórki lokatorskiej [...] w garażu wielostanowiskowym [...] w odniesieniu do nieruchomości położonej we W. przy ul. [...]. W skardze zażądał: I stwierdzenia, że Prezydent Wrocławia dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; II stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Wrocławia miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III zobowiązania organu do rozstrzygnięcia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami; IV zasądzenia od Prezydenta Wrocławia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 800 zł; oraz V zasądzenia na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania w sprawie. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 18 września 2019 r,. Prezydent Wrocławia wydał zaświadczenie nr [...] potwierdzające przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe oznaczonego jako działka nr [...], AM-[...], obręb G. w prawo własności. W załączniku do ww. zaświadczenia Prezydent poinformował, że oplata z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego związana z udziałem przynależnym do komórki lokatorskiej w garażu wielostanowiskowym obwiązuje w wysokości 42,56 zł przez 20 lat począwszy od 2019 r. Organ poinformował również o możliwości złożenia wniosku o zamiarze wniesienia jednorazowego opłaty. Wniosek taki skarżący złożył w dniu 4 października 2019r. W odpowiedzi Prezydent Wrocławia poinformował skarżącego, że opłata za przekształcenie przedmiotowego prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wynosi 85,12 złotych. Z treści ww. pisma wynika także, że wskazana w nim kwota za przekształcenie udziału w prawie użytkowania wieczystego przynależnego do komórki lokatorskiej obejmuje jednorazową opłatę dotyczącą trzech współwłaścicieli tj. M. S. oraz M. S.(1) i R. S. pozostających we współwłasności majątkowej małżeńskiej. Ww. kwota została uiszczona przelewem w dniu 5 stycznia 2020 r. ze wskazaniem, że dotyczy ona opłaty jednorazowej za przekształcenie dotyczące komórki lokatorskiej [...]. W dniu 25 stycznia 2021 r. Prezydent Wrocławia wydał zaświadczenie o wniesieniu ww. opłaty, jednakże jak podniesiono w skardze, do dnia jej złożenia, nie zostało ono doręczone R. S. Autor skargi wyjaśnił bowiem, że w dniu 8 lutego 2021 r. odebrał przesyłkę poleconą zawierającą 3 zaświadczenia: nr [...] wydane dla M. S. oraz M. Z., nr [...] wydane wobec M. S. oraz zaświadczenie nr [...] wydane wobec M. S. Na potwierdzenie powyższego oświadczenia autor skargi przedłożył odpisy trzech ww. zaświadczeń. Wobec niedoręczenia R. S. zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej za przekształcenie udziału przynależnego do komórki lokatorskiej wniósł on ponaglenie do Wojewody Dolnośląskiego. W uzasadnieniu skargi powołano się również na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r. sygnatura akt I OPS 1/21, w której NSA wyjaśnił, że "Przewlekłość postępowania administracyjnego, jako stan faktyczny, nie jest stanem ciągłym, lecz ma swój kres w chwili rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, przewlekłość postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ wydał już takie rozstrzygnięcie. Za rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji należy przy tym uznać nie tyle samo wydanie aktu administracyjnego, ale jego uzewnętrznienie wobec stron postępowania w postaci jego doręczenia stronom ze skutkiem prawnym ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego. Samo wydanie aktu przez organ jest bowiem czynnością techniczną, która nabiera doniosłości prawnej w postaci rozstrzygnięcia sprawy dopiero w chwili, gdy zostanie skutecznie oświadczona stronom postępowania, jako kończąca tok postępowania". W oparciu o tak sformułowane zarzuty i uzasadnienie skarżący wywodził, że wobec wydania zaświadczenia ale jego niedoręczenia skarżącemu, skarga na przewlekłość postępowania w niniejszej sprawie jest dopuszczalna. W doręczonej Sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że zaświadczenie wydane w dniu 25 stycznia 2021 r. zostało wysłane do pełnomocnika skarżącego przesyłką poleconą i odebrane przez niego w dniu 8 lutego 2021 r. Dodatkowo, skan zaświadczenia wysłany został pełnomocnikowi strony – M. S. pośrednictwem ePUAP. Pełnomocnik odebrał go w dniu 1 lutego 2021 r. Wskazano także, że w dniu 26 stycznia 2021 r. wpłynęła do organu skarga na bezczynność w sprawie wydania przedmiotowego zaświadczenia która postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wydanym w dniu 26 maja 2021 r. o sygnaturze akt II SAB/Wr 10/21 została odrzucona, a skarga kasacyjna od tego orzeczenia została oddalona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2021 r. (I OSK 1668/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić. Zgodnie z art. 1 § 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej na akt lub czynność objętą zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2, § 2a i § 3 p.p.s.a. Z art. 3 § 2 p.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 - 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Mając na uwadze opisane wyżej kryteria, Sąd stwierdził, że co do zasady, dopuszczalne jest zaskarżenie przewlekłości organu w przedmiocie wydania zaświadczenia albowiem ta forma działania organu administracji publicznej należy do kategorii takich aktów lub czynności, które podlegają kontroli sądów administracyjnych. Za Naczelnym Sądem Administracyjnym podnieść trzeba, że "zgodnie z art. 1 K.p.a. wydanie zaświadczenia nie jest sprawą administracyjną rozstrzyganą w drodze decyzji. Jest natomiast czynnością materialno-techniczną, mającą walor czynności z zakresu administracji publicznej, podejmowaną w ramach postępowania określonego w K.p.a. O ile też samo zaświadczenie nie jest aktem podlegającym kontroli sądowoadministracyjnej, gdyż nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, to sama czynność jego wydania ma już taki charakter. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia może przy tym zakończyć się wydaniem żądanego zaświadczenia, bądź postanowienia odmawiającego jego wydania. Bezczynność w podejmowaniu takiej czynności niewątpliwie podlega kontroli sądu administracyjnego, która zgodnie z art. 3 § 1 pkt 8 i 9 p.p.s.a. obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2021 r., I OSK 1685/21, internetowa baza orzeczeń sądów administracyjnych). Skargę należało jednak odrzucić, albowiem w chwili jej wniesienia sprawa administracyjna została ostatecznie zakończona, a zatem nie istniał już stan przewlekłości mogący zostać poddany ocenie w trybie skargi. Sąd w całości podziela stanowisko wyrażone w przytoczonej w skardze uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II OSP 1/21. W rozpatrywanej sprawie nie można jednak pomijać, że w sprawie prawomocnie zakończonej (sygn.akt II SAB/Wr 10/21) dotyczącej wniesionej przez skarżącego skargi na bezczynność Prezydenta Wrocławia w przedmiocie tego samego zaświadczenia (dotyczącego uiszczenia opłaty jednorazowej w związku z przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w udziale przynależnym do tej samej komórki lokatorskiej), tutejszy Sąd ustalił i stwierdził w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, że w dniu 25 stycznia 2021 r. Prezydent wydał zaświadczenie nr [...] potwierdzające fakt uiszczenia ww. opłaty jednorazowej. Sąd stwierdził, że zaświadczenie to doręczone zostało pełnomocnikowi skarżącego w dniu 8 lutego 2021 r. Zatem wbrew zarzutom skargi, odrzucając wówczas skargę na bezczynność Sąd jednoznacznie wskazał, że kontrolowana sprawa została ostatecznie zakończona, bowiem przedmiotowe zaświadczenie zostało wydane i doręczone pełnomocnikowi skarżącego (str. 1 uzasadnienia). Uzupełniająco należy wskazać, że w przekazanych aktach sprawy znajduje się zaświadczenie nr [...] potwierdzające zapłatę kwoty 85,12 zł. w związku z opisanym wyżej przekształceniem. Zaświadczenie o podanym wyżej numerze skierowane zostało do wszystkich współwłaścicieli, z tym, że osobny egzemplarz skierowano do M. S. a osobny do M. S.(1) i R. S. (jako pozostających we współwłasności majątkowej małżeńskiej). W sprawie nie jest kwestionowane, że M. S. występował przed organem administracji także jako pełnomocnik R. S. (i M. S.(1)). Z akt wynika, że odebrał on zaświadczenie o podanym wyżej numerze, o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru na którym widnieje sygn. akt [...] pod którą wydane zostało zaświadczenie nr [...]. Powyższe oznacza, że przedmiotowe zaświadczenie zostało skutecznie wprowadzone do obrotu prawnego. Orzekając w niniejszej sprawie i mając na uwadze poczynione w sprawie II SAB/Wr 10/21 ustalenie, że sprawa została ostatecznie zakończona poprzez wydanie i doręczenie zaświadczenia nr [...], Sąd zobligowany był zatem skargę odrzucić. Reasumując, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie I postanowienia. O zwrocie wpisu w kwocie 100 zł (punkt II postanowienia), Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.