II SAB/Wr 30/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi R. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Wrocławia w przedmiocie wydania zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntów w prawo własności postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżącemu kwotę 100 (słownie: sto ) zł tytułem zwrotu wpisu od skargi.

R. S., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, M. S. dnia 16 sierpnia 2022 r. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Wrocławia w zakresie rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, dotyczącego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego prawo własności w udziale [...] w odniesieniu do lokalu mieszkalnego nr [...]przy ulicy [...]. W skardze zażądał: I stwierdzenia, że Prezydent Wrocławia dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; II stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania Prezydenta Wrocławia miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III zobowiązania organu do rozstrzygnięcia sprawy w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami; IV zasądzenia od Prezydenta Wrocławia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 800 zł; oraz V zasądzenia na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania w sprawie. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 18 września 2019 r,. Prezydent Wrocławia wydał zaświadczenie nr [...] potwierdzające przekształcenie prawa użytkowania wieczystego dotyczącego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] we W., w prawo własności tej nieruchomości i poinformował wnioskodawcę o możliwości złożenia wniosku o zamiarze wniesienia jednorazowego opłaty. Wniosek taki skarżący złożył w dniu 4 października 2019 r. W odpowiedzi Prezydent Wrocławia poinformował skarżącego, że opłata za przekształcenie przedmiotowego prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wynosi 463,50 złotych. W zaświadczeniu wskazano na udział odpowiadający całości prawa własności nieruchomości, zatem obejmowała wszystkich współwłaścicieli lokalu, tj. M. S.(1), R. S. oraz M. Z. i M. S. Skarżący uiścił opłatę w dniu 5 stycznia 2020 r. Zaświadczenie o wniesieniu opłaty jednorazowej Prezydent Wrocławia wydał w dniu 25 stycznia 2020 r. , jednakże jak podniesiono w skardze, do dnia wniesienia skargi nie zostało doręczone R. S. Autor skargi wyjaśnił przy tym, że w dniu 8 lutego 2020 r. odebrał przesyłkę zawierającą zaświadczenie nr [...] wydane wobec M. S. oraz M. Z., zaświadczenie nr [...] wydane wobec M. S. oraz zaświadczenie nr [...] wydane wobec M. S. Wobec niedoręczenia R. S. zaświadczenia o wniesieniu opłaty jednorazowej wniósł on ponaglenie do Wojewody Dolnośląskiego. W uzasadnieniu skargi powołano się również na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r. sygnatura akt I OPS 1/21, w której NSA wyjaśnił, że "Przewlekłość postępowania administracyjnego, jako stan faktyczny, nie jest stanem ciągłym, lecz ma swój kres w chwili rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, przewlekłość postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ wydał już takie rozstrzygnięcie. Za rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji należy przy tym uznać nie tyle samo wydanie aktu administracyjnego, ale jego uzewnętrznienie wobec stron postępowania w postaci jego doręczenia stronom ze skutkiem prawnym ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego. Samo wydanie aktu przez organ jest bowiem czynnością techniczną, która nabiera doniosłości prawnej w postaci rozstrzygnięcia sprawy dopiero w chwili, gdy zostanie skutecznie oświadczona stronom postępowania, jako kończąca tok postępowania". W oparciu o tak sformułowane zarzuty i uzasadnienie skarżący wywodził, że wobec wydania zaświadczenia ale jego niedoręczenia skarżącemu, skarga na przewlekłość postępowania w niniejszej sprawie jest dopuszczalna. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że zaświadczenie wydane w dniu 25 stycznia 2021 r. zostało wysłane do pełnomocnika skarżącego przesyłką poleconą w dniu 8 lutego 2021 r. Dodatkowo, skan zaświadczenia wysłany został pełnomocnikowi strony – M. S. za pośrednictwem ePUAP i zostało odebrane przez niego w dniu 1 lutego 2021 r. Wskazano także, że w dniu 26 stycznia 2021 r. wpłynęła do organu skarga na bezczynność w sprawie wydania przedmiotowego zaświadczenia, która postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wydanym w dniu 26 maja 2021 r. o sygnaturze akt II SAB/Wr 11/21 została odrzucona, a skarga kasacyjna od tego orzeczenia została oddalona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2021 r. I OSK 1685/21. Wojewódzki sąd administracyjny zważył: Skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić. Zgodnie z art. 1 § 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej na akt lub czynność objętą zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2, § 2a i § 3 p.p.s.a. Na podstawie art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastoso-wanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 - 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W tym kontekście poddanie skargi ocenie dopuszczalności prowadziło do ustalenia, że skarga na przewlekłość organu jest dopuszczalna, albowiem jest to forma działania organu administracji publicznej należy do kategorii takich aktów lub czynności, które są kontrolowane przez sąd administracyjny. Za Naczelnym Sądem Administracyjnym podnieść trzeba, że "zgodnie z art. 1 K.p.a. wydanie zaświadczenia nie jest sprawą administracyjną rozstrzyganą w drodze decyzji. Jest natomiast czynnością materialno-techniczną, mającą walor czynności z zakresu administracji publicznej, podejmowaną w ramach postępowania określonego w K.p.a. O ile też samo zaświadczenie nie jest aktem podlegającym kontroli sądowoadministracyjnej, gdyż nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, to sama czynność jego wydania ma już taki charakter. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia może przy tym zakończyć się wydaniem żądanego zaświadczenia, bądź postanowienia odmawiającego jego wydania. Bezczynność w podejmowaniu takiej czynności niewątpliwie podlega kontroli sądu administracyjnego, która zgodnie z art. 3 § 1 pkt 8 i 9 P.p.s.a. obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2021 r., I OSK 1685/21, internetowa baza orzeczeń sądów administracyjnych). Skargę należało jednak odrzucić, albowiem w chwili jej wniesienia sprawa administracyjna została już ostatecznie zakończona, a zatem nie istniał już stan przewlekłości mający zostać poddany ocenie. Sąd w całości podziela stanowisko wyrażone w przytoczonej w skardze uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II OSP 1/21. W rozpatrywanej sprawie nie można jednak pomijać, że w sprawie prawomocnie zakończonej (sygn. akt II SAB/Wr 11/21) dotyczącej wniesionej przez skarżącego skargi na bezczynność Prezydenta Wrocławia w przedmiocie tego samego zaświadczenia (dotyczącego uiszczenia opłaty jednorazowej w związku z przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności lokalu), tutejszy Sąd ustalił i stwierdził w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, że w dniu 25 stycznia 2021 r. Prezydent wydał zaświadczenie o nr [...] potwierdzające fakt uiszczenia ww. opłaty jednorazowej. Zaświadczenie to doręczone zostało pełnomocnikowi skarżącego w dniu 8 lutego 2021 r. Zatem wbrew zarzutom skargi, Sąd odrzucając wówczas skargę na bezczynność jednoznacznie wskazał, że kontrolowana sprawa została ostatecznie zakończona, bowiem przedmiotowe zaświadczenie zostało wydane i doręczone pełnomocnikowi skarżącego (str. 1 uzasadnienia w sprawie II SAB/Wr 11/21). Uzupełniająco należy wskazać, że w przekazanych Sądowi aktach sprawy znajduje się zaświadczenie nr [...] potwierdzające zapłatę kwoty 417,16 zł. w związku z opisanym wyżej przekształceniem. Zaświadczenie o podanym wyżej numerze skierowane zostało do wszystkich współwłaścicieli, z tym, że osobny egzemplarz skierowano do M. S. i M. Z. a osobny do M. S.(1) i R. S. W sprawie nie jest kwestionowane, że M. S. odebrał ww. zaświadczenie, co oznacza, że zostało ono już skutecznie wprowadzone do obrotu prawnego. Co prawda w skardze autor wskazuje, że opłata do której wezwał Prezydent Wrocławia wynosiła 463, 50 zł (a na stronie 7 skargi, że była to kwota 81,12 zł), jednakże wobec jednoznacznych dokumentów w aktach administracyjnych oraz treści zaświadczenia nr [...], należy uznać to za omyłkę pisarską, albowiem bezsprzecznie Prezydent Wrocławia ustalił opłatę jednorazową za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na kwotę 417,16 zł i tak również kwota widnieje na spornym zaświadczeniu. Orzekając zatem w niniejszej sprawie Sąd, mając na uwadze poczynione we wskazanej sprawie II SAB/Wr 11/21 ustalenie, że sprawa została ostatecznie zakończona poprzez wydanie i doręczenie zaświadczenia nr [...], zobligowany był skargę odrzucić. Reasumując, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., sąd orzekł jak w punkcie I postanowienia. O zwrocie wpisu w kwocie 100 zł (punkt II postanowienia), Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.