II SAB/Wa 944/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Minister Sprawiedliwości dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku K. K. z dnia [...] września 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Sprawiedliwości nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz K. K. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W dniu [...] września 2025 r. K. K., zw. dalej "skarżącym", za pośrednictwem poczty elektronicznej zwrócił się do Ministra Sprawiedliwości z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, to jest listy wszystkich sędziów sądów powszechnych, asesorów sądowych sądów powszechnych, sędziów sądów administracyjnych, asesorów sądowych sądów administracyjnych, sędziów Sądu Najwyższego, sędziów sądów wojskowych, asesorów sądowych sądów wojskowych, sędziów Trybunału Stanu oraz sędziów Trybunału Konstytucyjnego pozostających w stanie czynnym, obejmującej nazwisko, datę i miejsce urodzenia oraz sąd lub trybunał. Wskazana została także forma udostępnienia: elektroniczna umożliwiająca kopiowanie danych (np. w formacie doc, xls, pdf). Odpowiedź na wniosek miała być przekazana na wskazany adres mailowy. W dniu 30 września 2025 r. organ udzielił skarżącemu odpowiedzi, w której wskazał, że informacje publiczne dotyczące sędziów i asesorów sądowych sądów powszechnych zostały już udostępnione. Ponadto organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 88b § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych właściwy prezes sądu ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej informację o pierwszym i kolejnych powołaniach sędziów sądu, którym kieruje. Informacje te są powszechnie dostępne na stronach internetowych sądów. Przepis ten analogicznie, zgodnie z treścią art. 70 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych, stosuje się w przypadku sędziów sądów wojskowych. Organ wskazał również, że zgodnie z § 122 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych sądy prowadzą strony internetowe, na których udostępnia się m.in. listę sędziów, asesorów sądowych i referendarzy sądowych z podaniem wydziałów, w których orzekają, oraz wskazaniem ich delegacji na podstawie art. 77 § 1-2a, 3, 3a, 8 i 9 Prawo o ustroju sądów powszechnych. Wskazano również, że poza właściwością organu są kwestie dotyczące organizacji i funkcjonowania sądów administracyjnych, Sądu Najwyższego, Trybunału Stanu i Trybunału Konstytucyjnego. W dniu 9 października 2025 r. została wniesiona przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (za pośrednictwem organu) skarga na bezczynność organu zarzucająca nieudzielenie odpowiedzi na wniosek pomimo upływu terminu ustawowego. Wniesiono w niej o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, nakazanie organowi rozpoznania wniosku skarżącego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Organ nie negował faktu, że w sprawie uchybiono terminowi na udzielenie odpowiedzi. Jednak pozostawanie organu w bezczynności nie miało charakteru rażącego, ponieważ wniosek skarżącego został rozpatrzony, a odpowiedź została wysłana w najbliższym możliwym terminie, to jest w dniu następnym po upływie 14 dni od otrzymana wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd skargę złożoną w niniejszej sprawie rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), zw. dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Według art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z § 1b sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi wskazać należy, że sąd rozpatrując skargę wniesioną na bezczynność lub przewlekłość organu administracji publicznej ogranicza się wyłącznie do ustalenia, czy organowi można przypisać lub nie - stan bezczynności lub przewlekłości. Dodać przy tym należy, że w postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, nie jest możliwe badanie innych kwestii aniżeli obiektywny fakt pozostawania organu podatkowego w zwłoce. Sąd administracyjny rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania bada więc, czy podejmowane czynności zmierzały do należytego i szybkiego załatwienia sprawy, w jakich odstępach czasu były podejmowane, a także czy czynności podejmowane przez organ nie miały charakteru pozornego. Podkreślenia wymaga, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Natomiast przewlekłe prowadzenie postępowania ma miejsce wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania, ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa. Dotyczy to także sytuacji, gdy organ podejmuje czynności nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania występuje wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją, bądź mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zw. dalej "u.d.i.p.", polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialnotechnicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Innymi słowy, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Z kolei w art. 6 u.d.i.p. ustawodawca zawarł przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 u.d.i.p., uwzględniającej nadto normatywne źródło prawa do informacji publicznej zawarte w art. 61 ust. 1 Konstytucji z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 ze zm.), pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych, rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym (zob. w tej materii: M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28-29). Wskazać także należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2232, z 2020 r. poz. 568 i 2157 oraz z 2021 r. poz. 2445), oraz partie polityczne (art. 4 ust. 2 u.d.i.p.). Wobec brzmienia art. 4 ust. 1 u.d.i.p. nie budzi wątpliwości, że Minister Sprawiedliwości jako organ administracji publicznej, jest podmiotem zobowiązanym na gruncie u.d.i.p. do udostępnienia będącej w jego posiadaniu informacji mającej walor informacji publicznej. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Z kolei zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Rozpoznanie wniosku o udzielenie informacji publicznej, zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w powołanej ustawie, następuje zatem albo w formie czynności materialno-technicznej (w przypadku udzielenia informacji publicznej oraz w przypadku zawiadomienia o niedopuszczalności zastosowania trybu wnioskowego udostępnienia informacji publicznej) albo w formie decyzji (w przypadku odmowy udzielenia informacji publicznej). Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] września 2025 r. skarżący złożył do organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej w przedmiocie informacji dotyczącej listy wszystkich sędziów sądów powszechnych, asesorów sądowych sądów powszechnych, sędziów sądów administracyjnych, asesorów sądowych sądów administracyjnych, sędziów Sądu Najwyższego, sędziów sądów wojskowych, asesorów sądowych sądów wojskowych, sędziów Trybunału Stanu oraz sędziów Trybunału Konstytucyjnego pozostających wstanie czynnym, obejmującej nazwisko, datę i miejsce urodzenia oraz sąd lub trybunał. Pismem z dnia 30 września 2025 r. organ udzielił skarżącemu odpowiedzi poprzez wskazanie, że żądana informacja dostępna jest BIP, na strona internetowych właściwych sądów oraz że odnośnie Trybunału Sprawiedliwości, Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych nie dysponuje wnioskowaną informacją publiczną. W związku z powyższym stwierdzić należy, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego. Termin do załatwienia tego wniosku przez organ upływał bowiem, zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 u.d.i.p., w dniu 29 września 2025 r. Natomiast odpowiedź - organ przesłał skarżącemu w dniu 30 września 2025 r., a więc jeden dzień po terminie. Podkreślić należy, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie mają znaczenia okoliczności, z jakich powodów określone działanie nie zostało podjęte, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Z bezczynnością możemy mieć zatem do czynienia nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w razie odmowy podjęcia określonego działania, mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku. W ocenie Sądu, udzielona przez organ w piśmie z dnia 30 września 2025 r. odpowiedź stanowi prawidłową formę załatwienia wniosku skarżącego. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty będące w posiadaniu takich informacji. Organ nie może bowiem udostępnić informacji, której sam nie posiada. W razie niedysponowania żądaną informacją publiczną, po stronie adresata wniosku nie powstaje również obowiązek wydania decyzji przewidzianej w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie podkreśla się, że wskazanie gdzie publicznie dostępna jest informacja, czy też że informacji tej nie posiada, nie stanowi odmowy jej udzielenia. W takiej sytuacji adresat wniosku – tak jak i w przypadku żądania informacji niebędącej informacją publiczną – zobowiązany jest jedynie powiadomić pisemnie wnioskodawcę o tym fakcie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 września 2002 r., sygn. akt II SAB 289/02 i z dnia 16 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 1644/09; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 103/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 listopada 2008 r. sygn. akt II SAB/Ke 42/08). Z uwagi jednak, że odpowiedź ta została udzielona po wyznaczonym do tego terminie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego – jak w pkt 1) wyroku. Równocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa – jak w pkt 2) wyroku. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2022 r. sygn. akt II OSK 1602/21, rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość działania organu administracji o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, co ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania wymaganych czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dokonując więc oceny czy naruszenie prawa ma charakter rażący, nie można poprzestać na prostym zestawieniu terminów, ale należy wziąć pod uwagę wszelkie uwarunkowania danej sprawy. Jak to już zostało powyżej wskazane wniosek skarżącego został załatwiony przez organ jeden dzień po terminie, a zatem nie można uznać, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach postępowania należnych skarżącemu od organu Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. – jak w punkcie 3) wyroku.