Sygnatura
II SAB/Wa 863/25
Wyrok WSA w Warszawie z 11 lutego 2026 r., II SAB/Wa 863/25 – żołnierze zawodowi
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 11 lutego 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Andrzej Cichoń (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 lutego 2026 r. sprawy ze skargi P. D. na bezczynność Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2025 r. o wydanie zaświadczenia oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
P. D. (dalej: "Wnioskodawca", "Skarżący", "Strona") wnioskiem z dnia [...] marca 2025 r. zwrócił się do Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego (dalej: "organ", "Szef SKW") o: 1. Usunięcie stanu bezczynności organu publicznego, przejawiającego się w braku realizacji obowiązku potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia zewnętrznego z dnia [...] marca 2025 r., w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania, co stanowi naruszenie art. 37 ust. 1 Ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów (Dz. U. 2024, poz. 928, dalej: "u.o.s.") 2. Wydanie - na podstawie art. 38 ww. ustawy - zaświadczenia, w którym organ publiczny właściwy do podjęcia działań następczych potwierdzi, iż podlega on ochronie przewidzianej dla sygnalisty, który dokonał zgłoszenia zewnętrznego w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 2 u.o.s., spełniającego kryteria przedmiotowe (art. 3), podmiotowe (art. 4) oraz materialne (art. 6) powołanej ustawy; 3. Przekazanie odpisu przedmiotowego zaświadczenia, o którym mowa w pkt 2, do Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej, jako organu właściwego do rozpoznawania wniosków kierowników jednostek organizacyjnych w przedmiocie decyzji kadrowych wobec żołnierzy zawodowych - celem zapewnienia skutecznej prewencji ewentualnych działań o charakterze odwetowym, dyskryminacyjnym lub pozornie uzasadnionym względami organizacyjnymi; 4. Objęcie przez Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego bezpośrednim nadzorem wewnętrznym działalności jednostek organizacyjnych SKW, w szczególności Oddziału Regionalnego SKW w [...] - w zakresie przestrzegania legalizmu instytucjonalnego przy realizacji obowiązków wynikających z ustawy o ochronie sygnalistów oraz z ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych, a także aktów wykonawczych wydanych na ich podstawie". Z akt sprawy wynika, że [...] marca 2025 roku Skarżący wniósł do Oddziału Regionalnego SKW w [...] pismo zatytułowane "Zgłoszenie pośredniego przymusu sprzecznego z normą ustawową". W piśmie tym P. D. wyraził stanowisko, że [...] Pułku [...], w którym pełni służbę w stopniu [...], miały miejsce nieprawidłowości w postaci wydania Skarżącemu w rozkazie dziennym Dowódcy [...] Pułku [...] nr [...] z [...] marca 2025 roku polecenia wypełnienia ankiety bezpieczeństwa. Skarżący wniósł także o "podjęcie stosownych działań", niezwłoczne przekazanie mu informacji o podjętych działaniach oraz o udzielenie wyczerpującego i szczegółowego wyjaśnienia stanowiska ISKW w przedłożonej przez Skarżącego sprawie. W dn. [...] marca 2025 roku Inspektorat SKW w [...] udzielił odpowiedzi Skarżącemu. Inspektorat poinformował Skarżącego o treści art. 23 ust. 2 pkt. 1 Ustawa z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 632 z póżn. zm. dalej: "u.o.i.n.") i wpływie tegoż na sprawę przedłożoną przez Skarżącego, tzn. o nieprzesłaniu do Inspektoratu prawidłowo wypełnionej i podpisanej Ankiety Bezpieczeństwa Osobowego, co poskutkowało brakiem wszczęcia postępowania sprawdzającego określonego w wyżej przytoczonym przepisie. Nadto wychodząc naprzeciw wnioskowi Skarżącego dot. szczegółowego uzasadnienia, a także wypełniając ustawowy obowiązek informacyjny, Inspektora SKW wskazał Departament Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej oraz wydział do spraw wojskowych prokuratury powszechnej, jako instytucje właściwe rzeczowo w sprawie zbadania rzekomych nieprawidłowości w jednostce wojskowej, w której Skarżący pełnił służbę wojskową. Następnie w dn. [...] kwietnia 2025 roku Skarżący złożył do Szefa SKW w [...] pismo zatytułowane "INFORMACJA". W nim, zgodnie z tytułem, poinformował SKW, że [...] kwietnia 2025 r. doręczono mu odpowiedź ISKW na pismo Skarżącego z [...] marca 2025 r. oraz że "oczekuje na odpowiedź Dyrektora Biura I SKW w przedmiocie (...) pisma z dnia [...] marca 2025 r. (...)". W dn. [...] kwietnia 2025 roku SKW udzieliło odpowiedzi na pismo Skarżącego z [...] marca 2025 r., w którym poinformowało go, że wskazane pismo zostało zakwalifikowane jako skarga w rozumieniu art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 222 k.p.a. W tym samym piśmie organ poinformował również o swojej niewłaściwości w zakresie możliwości dokonywania działań następczych, w rozumieniu art. 2 u.o.s. W dn. [...] maja 2025 roku Skarżący złożył skargę na bezczynność Służby Kontrwywiadu Wojskowego w Warszawie w przedmiocie realizacji potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia zewnętrznego i nadania statusu sygnalisty. Postanowieniem z 7 lipca 2025 roku, sygn. akt II SAB/Wa 527/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na bezczynność z uwagi na brak wyczerpania środków zaskarżenia. Pismem z [...] lipca 2025 roku Skarżący wniósł ponaglenie na bezczynność Szefa SKW. W dn. [...] sierpnia 2025 roku Szef SKW wydał - zgodnie z art. 37 § 6 ust. 1 k.p.a. - postanowienie, w którym uznał, że Szef SKW - jako organ, do którego działania Skarżący wywiódł zarzuty - nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania. Pismem z [...] sierpnia 2025 r. P. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego polegającą na niewydaniu Skarżącemu aktu przewidzianego w art. 38 ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. W ocenie Szefa SKW Służba Kontrwywiadu Wojskowego nie jest właściwym organem do podjęcia żądanych przez Skarżącego działań a przedmiotowa sprawa nie mieści się w zakresie ustawy o ochronie sygnalistów i stanowi wyjątek w stosowaniu tych przepisów przewidziany w art. 5 ust. 2 ustawy o ochronie sygnalistów. Ponadto organ podniósł, że informacja udzielona przez Skarżącego nie stanowi informacji o naruszeniu prawa w rozumieniu art. 2 pkt 3 u.o.s. a zatem organ nie miał obowiązku wydawania zaświadczenia o którym mowa w art. 38 u.o.s. Nie można twierdzić, że Szef SKW znajduje się w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143, dalej p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Na tej podstawie w tym trybie Sąd rozpoznał niniejszą sprawę. Skarżący zarzucił Szefowi SKW bezczynność w rozpoznaniu wniosku z [...] marca 2025 r. o wydanie zaświadczenia na podstawie art. 38 ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów i rażącym pomijaniu tej ustawy. Na wstępie wskazać należy, że skarga na bezczynność organu administracji jest jedną z form kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne, określoną w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Przepisy te dopuszczają skargę w sytuacjach, gdy organ administracji pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, tj. w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...). Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zważywszy na argumentację podnoszoną przez skarżącego należy podkreślić, że w przypadku skargi na bezczynność przedmiotem kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz obowiązek ich wydania. Rozstrzygając zatem sprawę w przedmiocie bezczynności organu, Sąd nie kontroluje zgodności z prawem wydanej przez organ decyzji procesowej, lecz rozstrzyga, czy organ faktycznie nie podejmuje czynności, do których podjęcia – w rozpoznaniu wniosku strony - jest zobowiązany z racji obowiązujących przepisów prawa. Przy badaniu zasadności skargi Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w chwili orzekania. Jakkolwiek przepisy ustawy p.p.s.a. nie określają na czym polega stan bezczynności organu administracji, ani też nie definiują pojęcia "stanu bezczynności organu", to jednak nie oznacza to, że treść tego pojęcia, w sensie przedmiotowym i podmiotowym jest niedookreślona, a zakres kognicji sądów administracyjnych w sprawach na bezczynność organów administracji niczym nieograniczony. Poza sporem jest bowiem, że zakres przedmiotowy skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., jest wyznaczony zawartym w tym przepisie prawa odesłaniem do art. 3 § 2 pkt 1 – 4a tej ustawy, a także przepisem art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. – definiującym bezczynność jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. – zaś zakres podmiotowy, treścią pojęcia "działalności administracji publicznej". Z powyższego wynika, że w sprawach ze skarg na bezczynność organu administracji publicznej, w celu ustalenia istnienia/nieistnienia stanu bezczynności istotne znaczenie ma precyzyjne zidentyfikowanie przedmiotu żądania zawartego w skardze na bezczynność i skonfrontowanie tego żądania oraz jego zasadności z istnieniem po stronie organu administracji publicznej prawnego obowiązku działania – na wniosek lub z urzędu – polegającego na załatwieniu (rozstrzygnięciu) konkretnej sprawy. W postępowaniu ze skargi na bezczynność, uwzględniając stan faktyczny i stan prawny danej sprawy, sąd administracyjny rozstrzyga, czy rzeczywiście organ administracji pozostaje w bezczynności polegającej na tym, że w terminie wynikającym z przepisów obowiązującego prawa nie podejmuje żadnych czynności, do podjęcia których jest zobowiązany albo, że jakkolwiek czynności te podjął i prowadził postępowanie, to jednak nie były to czynności celowe służące załatwieniu sprawy co do jej istoty, albo – mimo istnienia obowiązku wynikającego z przepisów prawa – nie zakończył prowadzonego postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął innej stosownej czynności, do podjęcia której był zobowiązany lub nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 36 k.p.a. Bezczynność odnosi się więc do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia (aktu lub czynności wskazanych w p.p.s.a.), przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy nie jest w żaden sposób uzasadniona. Ocena zasadności skargi na bezczynność organu oraz zawartego w tej skardze żądania musi być tym samym konfrontowana z istnieniem prawnego obowiązku działania organu administracji zobowiązanego – na wniosek lub z urzędu – do załatwienia konkretnej sprawy w sposób, w formie i w terminie przewidzianym w przepisach obowiązującego prawa oraz z istnieniem skorelowanego z tym obowiązkiem indywidualnego uprawnienia, które miałoby doznać naruszenia w związku z bezczynnością organu (zob. wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2023 r., sygn. akt II GSK 56/23). Zasadniczym celem skargi na bezczynność jest bowiem doprowadzenie do usunięcia tego stanu i załatwienie sprawy. W rozpatrywanej sprawie, istota sporu wymaga oceny zaistnienia stanu bezczynności Szefa SKW w zakresie rozstrzygnięcia o wniosku skarżącego z [...] marca 2025 r., w którym to wniósł on o : 1. Usunięcie stanu bezczynności organu publicznego, przejawiającego się w braku realizacji obowiązku potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia zewnętrznego z dnia [...] marca 2025 r., w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania, 2. Wydania - na podstawie art. 38 ww. ustawy - zaświadczenia, 3. Przekazanie odpisu tego zaświadczenia do Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej, 4. Objęcie przez Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego bezpośrednim nadzorem wewnętrznym działalności jednostek organizacyjnych SKW, w szczególności Oddziału Regionalnego SKW w [...]. Skargą objęty jest punkt 2 ww. pisma z [...] marca 2025 r. to jest brak wydania zaświadczenia , w którym to organ - uwzględniając żądanie strony- miałby na podstawie art. 38 ustawy o ochronie sygnalistów potwierdzić, iż P. D. podlega ochronie przewidzianej dla sygnalisty, który dokonał zgłoszenia zewnętrznego w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 2 tej ustawy. Żądanie skargi koresponduje z ponagleniem z dn. [...] lipca 2025 r., w którym to Strona w pkt. 1.2 wnosi o zobowiązanie Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego w szczególności do wydania, w trybie art. 38 ust. 1 u.o.s., urzędowego zaświadczenia potwierdzającego objęcie Skarżącego ochroną przewidzianą w ustawie o sygnalistach, z mocą obowiązującą ex tunc - tj. od dnia skutecznego dokonania zgłoszenia zewnętrznego w dniu [...] marca 2025 r. Zdaniem Skarżącego bezczynność Organu w tej sprawie ma charakter kwalifikowany i wynika z fundamentalnego błędu w kwalifikacji prawnej pisma z dnia [...] marca 2025 r. Zdaniem Skarżącego jego wniosek z dnia [...] marca 2025 r., zawierający sformułowane żądanie podjęcia czynności w trybie ustawy szczególnej - ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów - w szczególności poprzez wydanie zaświadczenia, o którym mowa w art. 38 tej ustawy, stanowił bezsprzecznie wystąpienie wszczynające postępowanie jurysdykcyjne w reżimie ustawy szczególnej, a nie skargę w rozumieniu działu VIII k.p.a. Z powyższych rozważań wynika, że Skarżący swoje racje opiera przede wszystkim na obowiązującej w polskim porządku prawnym od 25 grudnia 2024 r. ustawie z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów. Ustawa ta reguluje warunki objęcia ochroną sygnalistów zgłaszających lub ujawniających publicznie informacje o naruszeniach prawa, środki ochrony sygnalistów zgłaszających lub ujawniających publicznie informacje o naruszeniach prawa; zasady zgłaszania informacji o naruszeniach prawa organowi publicznemu; zasady ujawnienia publicznego informacji o naruszeniach prawa oraz zadania organów publicznych związane ze zgłaszaniem informacji o naruszeniach prawa i z podejmowaniem działań następczych. Działaniem następczym, w rozumieniu tej ustawy, jest działanie podjęte przez podmiot prawny lub organ publiczny w celu oceny prawdziwości informacji zawartych w zgłoszeniu oraz w celu przeciwdziałania naruszeniu prawa będącemu przedmiotem zgłoszenia, w szczególności przez postępowanie wyjaśniające, wszczęcie kontroli lub postępowania administracyjnego, wniesienie oskarżenia, działanie podjęte w celu odzyskania środków finansowych lub zamknięcie procedury realizowanej w ramach wewnętrznej procedury dokonywania zgłoszeń naruszeń prawa i podejmowania działań następczych lub procedury przyjmowania zgłoszeń zewnętrznych i podejmowania działań następczych. Informacją o naruszeniu prawa jest natomiast informacja, w tym uzasadnione podejrzenie dotyczące zaistniałego lub potencjalnego naruszenia prawa, do którego doszło lub prawdopodobnie dojdzie w podmiocie prawnym, w którym sygnalista uczestniczył w procesie rekrutacji lub innych negocjacji poprzedzających zawarcie umowy, pracuje lub pracował, lub w innym podmiocie prawnym, z którym sygnalista utrzymuje lub utrzymywał kontakt w kontekście związanym z pracą, lub informację dotyczącą próby ukrycia takiego naruszenia prawa. Organem publicznym są naczelne i centralne organy administracji rządowej, terenowe organy administracji rządowej, organy jednostek samorządu terytorialnego, inne organy państwowe oraz inne podmioty wykonujące z mocy prawa zadania z zakresu administracji publicznej, właściwe do podejmowania działań następczych w dziedzinach wskazanych w art. 3 ust. 1. Za osobę, którą dotyczy zgłoszenie należy uznać osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, wskazaną w zgłoszeniu lub ujawnieniu publicznym jako osoba, która dopuściła się naruszenia prawa, lub jako osoba, z którą osoba, która dopuściła się naruszenia prawa, jest powiązana. Zgłoszenie to ustne lub pisemne zgłoszenie wewnętrzne lub zgłoszenie zewnętrzne, przekazane zgodnie z wymogami określonymi w ustawie. Zgłoszenie wewnętrzne to ustne lub pisemne przekazanie podmiotowi prawnemu informacji o naruszeniu prawa a zgłoszenie zewnętrzne to ustne lub pisemne przekazanie Rzecznikowi Praw Obywatelskich albo organowi publicznemu informacji o naruszeniu prawa. Zgodnie z art. 3 u.o.s. naruszeniem prawa jest działanie lub zaniechanie niezgodne z prawem lub mające na celu obejście prawa, dotyczące: 1) korupcji; 2) zamówień publicznych; 3) usług, produktów i rynków finansowych; 4) przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu; 5) bezpieczeństwa produktów i ich zgodności z wymogami; 6) bezpieczeństwa transportu; 7) ochrony środowiska; 8) ochrony radiologicznej i bezpieczeństwa jądrowego; 9) bezpieczeństwa żywności i pasz; 10) zdrowia i dobrostanu zwierząt; 11) zdrowia publicznego; 12) ochrony konsumentów; 13) ochrony prywatności i danych osobowych; 14) bezpieczeństwa sieci i systemów teleinformatycznych; 15) interesów finansowych Skarbu Państwa Rzeczypospolitej Polskiej, jednostki samorządu terytorialnego oraz Unii Europejskiej; 16) rynku wewnętrznego Unii Europejskiej, w tym publicznoprawnych zasad konkurencji i pomocy państwa oraz opodatkowania osób prawnych; 17) konstytucyjnych wolności i praw człowieka i obywatela - występujące w stosunkach jednostki z organami władzy publicznej i niezwiązane z dziedzinami wskazanymi w pkt 1-16. Art. 4 ustawy stanowi natomiast, że sygnalistą jest osoba fizyczna, która zgłasza lub ujawnia publicznie informację o naruszeniu prawa uzyskaną w kontekście związanym z pracą, w tym żołnierz w rozumieniu art. 2 pkt 39 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r. poz. 248 i 834). Zgodnie z art. 38 u.o.s. na żądanie sygnalisty organ publiczny właściwy do podjęcia działań następczych wydaje nie później niż w terminie miesiąca od dnia otrzymania żądania zaświadczenie, w którym potwierdza, że sygnalista podlega ochronie określonej w przepisach rozdziału 2. Jak stanowi natomiast, kluczowy dla tej sprawy art. 5 u.o.s., ustawy tej nie stosuje się do informacji objętych przepisami o ochronie informacji niejawnych oraz innych informacji, które nie podlegają ujawnieniu z mocy przepisów prawa powszechnie obowiązującego ze względów bezpieczeństwa publicznego. Ustawy nie stosuje się do naruszeń prawa w zakresie zamówień w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa w rozumieniu art. 7 pkt 36 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1605 i 1720), do których nie stosuje się tej ustawy, umów offsetowych zawieranych na podstawie ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o niektórych umowach zawieranych w związku z realizacją zamówień o podstawowym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 1218) oraz innych środków podejmowanych w celu ochrony podstawowych lub istotnych interesów bezpieczeństwa państwa na podstawie art. 346 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Z powyższych przepisów wynika więc, że żołnierze nie są typowymi i podstawowymi adresatami ustawy o ochronie sygnalistów. Polska ustawa o ochronie sygnalistów (wdrażająca dyrektywę UE) jest skierowana głównie do: - pracowników, - współpracowników firm i instytucji cywilnych, - osób wykonujących pracę w ramach stosunków cywilnoprawnych. Żołnierze mogą co prawda też zgłaszać naruszenia w oparciu o ustawę o ochronie sygnalistów, ale tylko w obszarach o których stanowi art. 3 tej ustawy to jest m.in. w obszarze - korupcji, - zamówień publicznych, - ochrony środowiska, -zdrowia publicznego. Całkowitemu wyłączeniu podlegają natomiast sprawy związane z bezpieczeństwem państwa czy też ochroną informacji niejawnych. Tymczasem podnoszone przez Skarżącego w piśmie z [...] marca 2025 r., kwestie dotyczą bezpośrednio obronności oraz systemu ochrony informacji niejawnych. Poruszane przez Stronę zagadnienia są związane z niewykonaniem przez niego rozkazu dowódcy jednostki wojskowej - jako kierownik jednostki organizacyjnej w rozumieniu u.o.i.n. - do wypełnienia i złożenia ankiety bezpieczeństwa o której mowa w ustawie o ochronie informacji niejawnych. Informacje niejawne, do których Skarżący miał dostęp w jednostce wojskowej, w ocenie dowódcy, dotyczą bezpieczeństwa państwa i jego obywateli. Skarżący kwestionował obowiązek wypełnienia ankiety bezpieczeństwa podnosząc, że jej wypełnienie ma dobrowolny charakter i wymaga uzyskania uprzedniej zgody. Zasadność niewykonania tego rozkazu przez żołnierza nie podlega ocenie Sądu w tym postępowaniu. Jego przedmiotem jest bowiem zarzucana przez Stronę bezczynność Szefa SKW w wydaniu zaświadczenia o którym mowa w art. 35 u.o.s. Sąd zgadza się w tym zakresie z organem, że skoro Szef SKW, z uwagi na zakres podnoszonych przez skarżącego zagadnień, nie stosował ustawy o ochronie sygnalistów to nie mógł wydać zaświadczenia o którym mowa w art. 38 u.o.s. Brak obowiązku wydania zaświadczenia wyklucza natomiast bezczynność organu w jego wydaniu. Jak już bowiem wyżej wspomniano kwestie związane z dostępem do informacji niejawnych wyłączone są spod reżimu ustawy o ochronie sygnalistów. Niezależnie od powyższego zauważenie też wymaga, że w art. 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1405 z póżn. zm. dalej: "uSKW") określone zostały zadania Służby Kontrwywiadu Wojskowego. Przepis ten zawiera zamknięty katalog działań tej służby. SKW ma więc ściśle i wąsko określoną właściwość i może działać wyłącznie w granicach i na podstawie prawa, co jest szczególnie istotne w przypadku służb specjalnych. Wśród zadań SKW nie znajduje się badanie legalności i prawidłowości wydawanych w jednostkach wojskowych rozkazów. Oznacza to, że SKW nie jest, ani nie była uprawniona do podjęcia jakichkolwiek działań związanych z kontrolą legalności wydanego Skarżącemu rozkazu. W odpowiedzi na pismo z [...] marca 2025 r. Organ, w terminie, bo pismem z [...] kwietnia 2025 roku poinformował Stronę, że procedowanie na podstawie ustawy o sygnalistach jest niemożliwie i że nie ma podstaw do wydania żądanego zaświadczenia. Jednocześnie organ poinformował Stronę, że zakwalifikował jej wniosek z [...] marca 2025 r. jako skargę powszechną na działanie organu. Czynności te wskazują na aktywne działania organu i wykluczają twierdzenie, że jakiekolwiek prawa podmiotowe skarżącego zostały naruszone. Nie można też zasadnie twierdzić, że pozbawiony został on prawa do sądu czy też prawa do skutecznego środka odwoławczego. W żaden sposób nie naruszono tu gwarancji ani konstytucyjnych ani konwencyjnych. Poza przedmiotem tej sprawy są rozważania skargi co do prawidłowości systemu nadzoru nad służbami specjalnymi. Na zakończenie zauważenia wymaga, że Skarżący we wniosku z [...] marca 2025 r, odwołuje się do swojego pisma z [...] marca 2025 r. skierowanego do Inspektoratu SKW w [...]. Sąd w tej sprawie nie kontrolował prawidłowości i terminowości załatwienia wniosku z [...] marca 2025 r. niemniej jednak odnotowania wymaga, że we wniosku tym Strona nie powoływała się na ustawę o ochronie sygnalistów a przedmiot pisma wymykał się, w ocenie organu, spod reżimu tej ustawy. W piśmie tym Strona odwoływała się do ustawy o ochronie informacji niejawnych i ustawy kodeks karny. Dopiero w piśmie z [...] marca 2025 pojawił się kontekst ustawy o ochronie sygnalistów i żądanie wydania zaświadczenia. Również dopiero we wniosku z [...] marca 2025 r., Skarżący określa siebie jako sygnalistę. Podsumowując Sąd stwierdza, że Szef SKW prawidłowo uznał, że nie miał w tej sprawie możliwości wydawania zaświadczenia o którym mowa w art. 38 ust. 1 u.o.s. Nie można więc mu zarzucać pod tym względem bezczynności. Z uwagi na bezzasadność zarzutów i wniosków skargi brak jest podstaw do zastosowania środków prawnych, o których mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 30 września 2025
- Symbol z opisem
- 6191 Żołnierze zawodowi 658
- Hasła tematyczne
- Dostęp do informacji publicznej
- Skarżony organ
- Minister Obrony Narodowej
- Sędziowie
- Andrzej Cichoń /sprawozdawca/ Dorota Kozub-Marciniak. Iwona Maciejuk /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SAB/Wa 810/25 · 11 lutego 2026
Postanowienie WSA w Warszawie z 11 lutego 2026 r., II SAB/Wa 810/25 – żołnierze zawodowi
Sygnatura: II SAB/Wa 11/26 · 11 lutego 2026
Postanowienie WSA w Warszawie z 11 lutego 2026 r., II SAB/Wa 11/26 – żołnierze zawodowi
Sygnatura: II SAB/Wa 715/25 · 18 listopada 2025
Postanowienie WSA w Warszawie z 18 listopada 2025 r., II SAB/Wa 715/25 – żołnierze zawodowi
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny