II SAB/Wa 11/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. Z. na bezczynność Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych w przedmiocie wydania i doręczenia decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej postanawia odrzucić skargę

H.Z. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych w przedmiocie wydania i wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Wniósł o zobowiązanie organu do wydania i wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji o zwolnieniu go z zawodowej służby wojskowej, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 2236/23, w którym Sąd stwierdził, że rozkaz personalny z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej nie został mu skutecznie doręczony. Z powyższego, zdaniem skarżącego, wynika, że ten rozkaz personalny nie funkcjonuje w obrocie prawnym i nie ma żadnej mocy prawnej. Oznacza to, że sprawa zwolnienia skarżącego ze służby wojskowej nie została zakończona "skuteczną decyzją administracyjną". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że rozkaz personalny z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej został doręczony skarżącemu skutecznie drogą pocztową w formie wyciągu w dniu [...] maja 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną. Zgodnie z art. 58 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (§ 1 pkt 6). Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3). W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzucił organowi bezczynność w zakresie niepodjęcia dwóch czynności prawnych. Po pierwsze, skarga dotyczy niewydania decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, a po drugie niedoręczenia tejże decyzji. Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi na bezczynność organu w zakresie wydania decyzji o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej, należy wyjaśnić, że jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 (wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na mocy art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uchwale tej podkreślono, że zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, jak i skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności, która wszak ustaje po wydaniu decyzji. Dlatego też za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Warto przy tym odnotować, że dla oceny dopuszczalności skargi na bezczynność istotna jest data wydania aktu kończącego postępowanie, a nie data doręczenia takiego aktu (por. postanowienia NSA: z dnia 26 marca 2025 r. sygn. akt III OSK 298/25 i z dnia 21 stycznia 2025 r. sygn. akt III OZ 597/25, jak również powołane tam orzecznictwo). W niniejszej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, organ wydał rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej w dniu [...] maja 2021 r. Okoliczności tej nie kwestionował również WSA w Warszawie w przywoływanym przez skarżącego wyroku z dnia 6 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Wa 2236/23. Sąd stwierdził bowiem jedynie, że nie doszło do skutecznego doręczenia stronie rozkazu personalnego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...]. Tymczasem, jak już wskazano, data doręczenia aktu pozostaje bez wpływu na ocenę dopuszczalności skargi na bezczynność wniesionej po wydaniu takiego aktu. Skoro skarżący wniósł skargę na bezczynność w przedmiocie niewydania decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w dniu [...] listopada 2025 r., a więc po wydaniu rozkazu personalnego o zwolnieniu go ze służby, to oznacza, że skarga na bezczynność w tym zakresie została złożona po zakończeniu postępowania w tej sprawie, co czyni ją niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Przechodząc do oceny dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie niedoręczenia skutecznie rozkazu personalnego o zwolnieniu, należy wskazać, że w tym zakresie przedmiot żądania skarżącego nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych, co uzasadniało odrzucenie skargi w tym zakresie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jak przyjmuje się bowiem w orzecznictwie sądów administracyjnych, ewentualne niedokonanie czynności doręczenia aktu nie stanowi bezczynności zaskarżalnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Czynność doręczenia stronie decyzji nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a p.p.s.a., ani nie stanowi też czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z dnia 30 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 1979/14; z dnia 2 września 2012 r. sygn. akt I OSK 1788/12; z dnia 19 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 438/08; z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygn. akt I GSK 397/15 oraz z dnia 10 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OSK 335/24), do których to przepisów odsyła art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. W szczególności art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. odnosi się do działań materialno-technicznych organu, wywołujących określone skutki prawne. Czynność doręczenia nie przyznaje natomiast, ani nie stwierdza, ani nie uznaje żadnych uprawnień i obowiązków. Nie stanowi ona również przejawu załatwienia sprawy administracyjnej. Doręczenie wywołuje jedynie ten skutek, że od daty doręczenia biegnie dla strony termin do wniesienia określonych środków zaskarżenia. Prawidłowość doręczenia może być oceniana w toku postępowania odwoławczego, nie podlega natomiast kontroli sądowej w drodze odrębnej skargi. Może być też przedmiotem badania przez sąd administracyjny przy ocenie legalności danego aktu. Niewykonanie takiej czynności nie stanowi jednak bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Nie podlega zatem kontroli sądowej w drodze odrębnej skargi, o której mowa w tym przepisie (por. postanowienia NSA: z dnia 6 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 1194/12; z dnia 17 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 1047/19 oraz z dnia 10 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OSK 335/24). Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.