II SAB/Wa 775/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania skargi z dnia [...] lutego 2023 r. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych p o s t a n a w i a: odrzucić skargę

Pismem z [...] listopada 2023 r. M. M. (dalej: "skarżący") wniósł (drogą Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej; dalej: "ePUAP") za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (dalej: "PUODO", "organ"), do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na bezczynność i przewlekłość PUODO w przedmiocie rozpoznania jego skargi z [...] lutego 2023 r. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W odpowiedzi na ww. skargę PUODO wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej z uwagi na niepoprzedzenie tej skargi ponagleniem. Organ podał również, że skierowana do niego przez skarżącego skarga z [...] lutego 2023 r. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych została pozostawiona bez rozpoznania (pismem z [...] czerwca 2023 r.), ponieważ skarżący – pomimo wezwania PUODO – nie uzupełnił jej braków formalnych. Zarządzeniem z 8 stycznia 2024 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 złotych, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis ww. zarządzenia przesłano skarżącemu (drogą ePUAP) 8 stycznia 2024 r. Jednocześnie pismem Sądu z 8 stycznia 2024 r., w wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z 21 grudnia 2023 r., skarżący został wezwany do własnoręcznego podpisania skargi lub nadesłania skargi opatrzonej kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem własnoręcznym w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższa korespondencja została doręczona skarżącemu 9 stycznia 2024 r. (vide Urzędowe Poświadczenie Doręczenia - karta nr 49 akt sądowych sprawy), a zatem termin do opłacenia i podpisania skargi upływał 16 stycznia 2024 r. Dotychczas skarżący nie nadesłał podpisanej skargi, a z Rejestru Opłat Sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - według stanu na 7 lutego 2024 r. - wynika, że nie zidentyfikowano wpłaty do niniejszej sprawy (vide karta nr 50 akt sądowych sprawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga na bezczynność organu podlega odrzuceniu z kilku przyczyn. Na wstępie wskazać jednak trzeba, że w przypadku wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, to sąd administracyjny – na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza toku postępowania administracyjnego – ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność czy przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w oparciu o tę ocenę podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a." (vide postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA": z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12 i z 4 września 2015 r., sygn. akt II OZ 753/15 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie na stronie internetowej NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarządzeniem z 21 grudnia 2023 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyjął, iż przedmiotem niniejszej skargi z [...] listopada 2023 r. jest bezczynność w rozpoznaniu (skierowanej przez skarżącego do PUODO) skargi z [...] lutego 2023 r. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 i pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (pkt 3), a także jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (pkt 6). Według art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Przechodząc do powodów odrzucenia złożonej do tutejszego Sądu skargi z [...] listopada 2023 r., po pierwsze, trzeba zgodzić się z organem, że skarżący przed wniesieniem tej skargi nie złożył ponaglenia, o którym mowa w przepisach art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: "k.p.a."). W myśl art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie do treści art. 52 § 2 p.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Natomiast art. 53 § 2b p.p.s.a. przewiduje, iż skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z kolei przepis art. 37 § 1 k.p.a. stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (art. 37 § 2 k.p.a.). Wedle art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Zważywszy, że brak jest organu wyższego stopnia nad PUODO, skarżący, przed złożeniem skargi na bezczynność, obowiązany był wnieść do PUODO ponaglenie. Uchybienie temu obowiązkowi skutkuje odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej. Niewyczerpanie trybu przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. mieści się w kategorii "innych przyczyn", o których mowa w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Po wtóre, istotny w przedmiotowej sprawie jest fakt, odnotowany przez organ w odpowiedzi na skargę, iż postępowanie przed PUODO, wszczęte przez skarżącego skargą z [...] lutego 2023 r., zostało zakończone pismem organu z [...] czerwca 2023 r. o pozostawieniu ww. skargi bez rozpoznania, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., wobec nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie jej braków formalnych, wskazanych w wezwaniu z 9 maja 2023 r. Pismo z [...] czerwca 2023 r. zostało doręczone skarżącemu 17 lipca 2023 r. W tym miejscu zaakcentować należy, że w świetle uchwały NSA z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego w oparciu o art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W ww. uchwale bezczynność została zdefiniowana jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych bądź w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, iż organ jest bezczynny, jeżeli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. NSA podkreślił również, że skarga na bezczynność organu ma zmierzać do usunięcia stanu bezczynności, a dążenie do zdobycia prejudykatu w postępowaniu odszkodowawczym powinno stanowić jedynie cel subsydiarny. Zatem skargę wniesioną już po wydaniu przez organ rozstrzygnięcia należy uznać za niedopuszczalną, bowiem w chwili wniesienia skargi organ nie pozostawał w bezczynności. Okoliczność, iż skarżący wniósł skargę na bezczynność PUODO już po wydaniu i po doręczeniu mu przez organ pisma z [...] czerwca 2023 r. pozostawiającego jego skargę z [...] lutego 2023 r. bez rozpoznania, trzeba więc postrzegać jako kolejną przeszkodę uniemożliwiającą merytoryczne rozpoznanie niniejszej skargi. Przeszkoda ta mieści się również w kategorii "innych przyczyn" objętych dyspozycją przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Po trzecie, należy także zauważyć, że skarżący – pomimo wezwania tutejszego Sądu – nie uiścił wpisu sądowego od skargi. Zgodnie zaś z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. Jeżeli pismem tym jest skarga, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem jej odrzucenia uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania (art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a.). Nieuiszczenie wpisu od skargi skutkuje odrzuceniem skargi, stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. Po czwarte wreszcie, skarżący – mimo wezwania Sądu – nie uzupełnił braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie. Podkreślenia bowiem wymaga, iż treść skargi z [...] listopada 2023 r. (zawierająca zarzuty i wnioski) stanowi pozbawiony podpisu załącznik do podpisanego elektronicznie pisma przewodniego z tej samej daty, zatytułowanego "SKARGA, Skarga na bezczynność i przewlekłość UODO". Nieusunięcie braku formalnego skargi w wyznaczonym terminie jest przesłanką odrzucenia skargi wymienioną w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie termin tak do opłacenia, jak i do podpisania skargi bezskutecznie upłynął 16 stycznia 2024 r. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 58 § 1 pkt 3 i pkt 6 oraz art. 220 § 3 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.