II SAB/Wa 707/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. J. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z [...] września 2022 r. postanawia: odrzucić skargę.

K. J. w piśmie z [...] września 2022 r. wniósł do Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej również "Dyrektor ZER") o (1) wydanie duplikatu legitymacji emeryta policyjnego, wskazując, że legitymacja, którą otrzymał uległa zniszczeniu oraz (2) wydanie zaświadczenia o żądnej treści, mianowicie "Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji zaświadcza, że [...] w stanie spoczynku K. J. zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] kwietnia 2005 roku, wobec zaliczonego stażu tej służby od dnia [...] czerwca 1988, posiada zawieszone prawo do świadczeń policyjnej emerytury z dodatkiem 15 procent z tytułu inwalidztwa, z powodu pobierania korzystniejszych świadczeń policyjnej renty inwalidzkiej". Opisany wniosek wpłynął do elektronicznej skrzynki podawczej Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu [...] września 2022 r. Dyrektor ZER, po rozpatrzeniu wniosku z [...] września 2022 r., postanowieniem z [...] września 2022 r. znak:[...], na podstawie art. 219 K.p.a. odmówił K. J. wydania zaświadczenia o żądanej treści. Postanowienie doręczono skarżącemu [...] września 2022 r. (urzędowe poświadczenie doręczenia w aktach sprawy). Z kolei przy piśmie z 16 września 2022 r. znak: [...] Zastępca Naczelnika Wydziału Obsługi Klientów Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji przekazał skarżącemu legitymację emeryta-rencisty. W dniu 27 września 2022 r. skarżący wniósł do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji ponaglenie, w którym powołując się na art. 37 K.p.a., zarzucił nieprawidłowe rozpatrzenie wniosku z [...] września 2022 r. W uzasadnieniu ponaglenia odwołał się m.in. do pisma 16 września 2022 r. znak: [...] i dołączył do niego skan otrzymanej legitymacji. Stwierdził, że czynność materialno-techniczna organu "nie stanowi załatwienia żądania funkcjonariusza wydania duplikatu legitymacji emeryta policyjnego, ale wydania dokumentu ogólnie jako poświadczającego z oczywiście wadliwym numerem świadczenia status z powszechnego systemu ubezpieczeniowego emeryta-rencisty, gdy bezspornym jest, iż w mojej sprawie takie okoliczności podlegania pod powszechny system ubezpieczeniowy są niedopuszczalne prawnie i faktycznie". Skarżący zażądał także zobowiązania organu do wydania zaświadczenia żądanej treści, "albowiem w wiedzy organu z akt administracyjnych wynikają okoliczności potwierdzające żądane okoliczności i fakt bezspornie sprawy zaopatrzeniowej oraz niepodleganie funkcjonariusza pod normy ustawy o funduszu ubezpieczeń społecznych (...)". K. J. w dniu 28 września 2022 r., powołując się na art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora ZER w przedmiocie rozpatrzenia podania z [...] września 2022 r. Skarżący podniósł, że wydanie duplikatu legitymacji musi prowadzić do wydania stronie identycznego dokumentu, jaki z urzędu został wydany w związku z ustaleniem i uznaniem prawa do świadczeń policyjnej emerytury od dnia 1 maja 2005 r. i w tym zakresie dokumentu poświadczającego prawo do zawieszonych świadczeń pieniężnych policyjnej emerytury z zakreślonym w decyzji źródłowej numerem sprawy – świadczenia pieniężnego zawieszonego wobec pobierania korzystniejszych świadczeń. K. J. wywiódł również, że organ nie załatwił zgodnie z przepisami K.p.a. podania o wydanie zaświadczenia żądanej treści. Skarżący wniósł o zobowiązanie Dyrektora ZER do: 1. "niezwłocznego załatwienia wniosku strony o wydanie duplikatu dokumentu urzędowego legitymacji emeryta policyjnego w zakresie prawa do policyjnej emerytury i świadczeń pieniężnych takiej policyjnej emerytury w zakresie ustalenia i uznania prawa strony do takich świadczeń pieniężnych i policyjnej emerytury funkcjonariusza Policji tylko zwolnionego ze służby z uprawnieniami do świadczeń policyjnej emerytury w zbiegu tego prawa z prawem do świadczeń pieniężnych policyjnej renty inwalidzkiej i w zakresie numeru ewidencyjnego przedmiotowej sprawy z ostatecznej decyzji źródłowej organu, względnie, w razie ustalenia niedopuszczalności wydania duplikatu żądanego dokumentu, dokonania odmowy takiej czynności materialnotechnicznej"; 2. "niezwłocznego załatwienia zgodnie z wiążącym zakresem podmiotowym i wiążącymi normami K.p.a. sprawy o wydanie zaświadczenia w sprawie prawa do świadczeń policyjnej emerytury w zbiegu prawa do świadczeń policyjnej renty inwalidzkiej". Ponadto K. J. wniósł o przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej. Dyrektor ZER wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. – dalej powoływana jako "P.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Jak wynika z akt sprawy, podanie skarżącego z [...] września 2022 r. zostało w całości rozpatrzone przez Dyrektora ZER przed wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Po pierwsze, Dyrektor ZER postanowieniem z [...] września 2022 r., doręczonym skarżącemu [...] września 2022 r., rozpatrzył podanie z [...] września 2022 r. w zakresie obejmującym wniosek o wydanie zaświadczenia o żądanej treści. W postanowieniu zawarto pouczenie o prawie złożenia zażalenia do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. To ten środek odwoławczy, a następnie ewentualna skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra, a nie ponaglenie i skarga do Sądu na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, są środkami, które przysługują skarżącemu w celu kwestionowania prawidłowości stanowiska Dyrektora ZER wyrażonego w postanowieniu o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści. Rzeczone postanowienie zostało wydane ([....] września 2022 r.) trzy dni po wpływie wniosku skarżącego ([...] września 2022 r.) i doręczone skarżącemu ([...] września 2022 r.) trzy dni po wydaniu. Skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania wniesiono natomiast (28 września 2022 r.) ponad dwa i pół tygodnia po doręczeniu postanowienia. Po drugie, legitymację emeryta-rencisty przekazano K. J. przy piśmie z 16 września 2022 r. Skarżący otrzymał ją nie później niż 27 września 2022 r., ponieważ do złożonego w tym dniu ponaglenia dołączył skan otrzymanego dokumentu. Wzór i tryb wydawania legitymacji emeryta-rencisty policyjnego określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 grudnia 2018 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Celno-Skarbowej oraz ich rodzin (Dz. U. poz. 2373 ze zm.). Zgodnie z § 41 rozporządzenia, legitymacja podlega wymianie w szczególności w przypadku utraty, uszkodzenia lub zniszczenia (pkt 2). Niezbędną treść legitymacji określono w § 40 rozporządzenia, a jej wzór graficzny w załączniku do niego. Z akt sprawy wynika, że legitymacja emeryta-rencisty, którą przekazano skarżącemu przy piśmie z 16 września 2022 r., zawiera wszystkie wymagane elementy i jest zgodna z wzorem stanowiącym załącznik do rozporządzenia. Przed wniesieniem przedmiotowej skargi Dyrektor ZER dopełnił zatem czynności materialno-technicznej zgodnie z przepisami powoływanego rozporządzenia. Skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w zakresie wydania "duplikatu" legitymacji emeryta-rencisty nie może natomiast służyć kwestionowaniu przez skarżącego podstawy prawnej świadczenia będącego podstawą wydania legitymacji. Uwzględniając powyższe, należy zauważyć, że 22 czerwca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę o sygn. akt II OPS 5/19 (ONSAiWSA 2020, nr 6, poz. 79), zgodnie z którą "wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Z kolei 7 marca 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę o sygn. akt II OPS 1/21 (ONSAiWSA z 2022 r nr 3, poz. 34), zgodnie z którą "skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". W uzasadnieniu uchwały z 7 marca 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że przedmiot skargi, określony w art. 3 § 2 i § 3 oraz art. 5 P.p.s.a., determinujący dopuszczalność rozpoznania sprawy z tej skargi, musi istnieć w określonym przez ustawodawcę dniu (terminie), z którym ustawodawca związał skutek prawny w postaci dopuszczalności wniesienia tej skargi. Dalej natomiast Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli przewlekle prowadzone postępowanie uległo zakończeniu przed wniesieniem skargi, to zachodzi jej niedopuszczalność z innych przyczyn (art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.), skoro przestaje istnieć przedmiot kontroli sądu administracyjnego. W takim przypadku prowadzenie kontroli sądowoadministracyjnej staje się niedopuszczalne, bo nie ma czego kontrolować. Za rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji Naczelny Sąd Administracyjny uznał przy tym nie tyle samo wydanie aktu administracyjnego, ale jego uzewnętrznienie wobec stron postępowania w postaci jego doręczenia stronom ze skutkiem prawnym ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył też, że stan przewlekłego prowadzenia postępowania, podobnie jak stan bezczynności, ustaje z chwilą rozstrzygnięcia sprawy kończącego postępowanie. Stwierdził wreszcie, że przyjęty w uchwale z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy. W ocenie Sądu, jakkolwiek uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 i z 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21 nie znajdują wprost zastosowana w przedmiotowej sprawie, to powołana wyżej argumentacja, zaczerpnięta z uzasadnienia drugiej z nich, prowadzi do wniosku, że skarga K. J. z 28 września 2022 r. podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z innych przyczyn. Chociaż bowiem w części odnoszącej się do wydania "duplikatu" legitymacji emeryta-rencisty Dyrektor ZER nie prowadził postępowania administracyjnego, o jakim mowa w powoływanej uchwale, to nie budzi wątpliwości, że w dniu wniesienia skargi nie istniał przedmiot zaskarżenia. Zarówno bowiem postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia, jak i postępowanie w sprawie wydania legitymacji emeryta-rencisty zostało zakończone - po pierwsze poprzez wydanie i doręczenie postanowienia Dyrektora ZER z [...] września 2022 r.; po drugie poprzez wydanie i doręczenie skarżącemu legitymacji emeryta-rencisty policyjnego. W związku z powyższym – z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia w dniu wniesienia skargi – Sąd uznał ją za niedopuszczalną z innych przyczyn. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.