II SAB/Wa 63/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Marcinkowska (sprawozdawca) Sędzia WSA – Sławomir Antoniuk Sędzia WSA – Olga Żurawska – Matusiak Protokolant – starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2014 r. sprawy ze skargi M. N. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2013 r. 1. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego M. N. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W dniu 4 marca 2013 r. do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (dalej: GIODO) wpłynęła skarga M. N., zam. [...] na przetwarzanie jego danych osobowych przez [...] S.A. Pismem z dnia [...] maja 2013 r. GIODO wezwał skarżącego na podstawie art. 64 § 2 K.p.a., do uzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi poprzez jej sprecyzowanie. Skarżący odpowiedział na powyższe wezwanie w piśmie z dnia 16 maja 2013 r., w którym sprecyzował, że skarży okoliczność udostępnienia jego danych osobowych przez [...] S. A. podmiotom zewnętrznym tj. E. S. A. we W. oraz A. S. A. we W. przed i po dacie wydania wyroków Sądu Rejonowego i Sądu Okręgowego we W. Po uzyskaniu powyższego stanowiska GIODO wystąpił w dniu [...] czerwca 2013 r. do skarżonych podmiotów w celu wyjaśnienia okoliczności przedstawiony w skardze, informując jednocześnie skarżącego o podjętych czynnościach. W dniu 17 czerwca 2013 r. wpłynęły do organu wyjaśnienia od skarżonych podmiotów. Następnie po wyjaśnieniu kwestii proceduralnych dotyczących pełnomocnictwa udzielonego przez jednego z uczestników postępowania, GIODO w dniu 2 września 2013 r. wystosował do stron postępowania w trybie art. 10 K.p.a. pisma informujące o prawie wypowiedzenia co do zebranych w toku postępowania dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W korespondencji przesłanej drogą elektroniczną w dniu 18 września 2013 r. M. N. wezwał organ do wydania decyzji administracyjnej w sprawie do dnia 23 września 2013 r. W dniu [...] października 2013 r. GIODO wydał decyzję nr [...] odmawiającą uwzględnienia wniosku skarżącego. W dniu 5 listopada 2013 r. wpłynął do GIODO wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz skarga na bezczynność pracowników GIODO oraz rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. W ramach ponownego rozpatrzenia sprawy organ pismami z dnia [...] listopada 2013 r. poinformował strony postępowania o przysługującym im prawie do wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Jednocześnie w piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. skierowanym do skarżącego GIODO ustosunkował się do złożonej przez niego skargi na bezczynność pracowników GIODO oraz rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. W dniu 16 grudnia 2013 r. do organu wpłynęła skarga M. N. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze skierowanej do Sądu skarżący wniósł o: 1. zobowiązanie GIODO do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi; 2. zobowiązanie GIODO do ukarania dyscyplinarnego wskazanych w skardze pracowników winnych niezałatwienia sprawy w terminie; 3. w przypadku uwzględnienia skargi orzeczenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub, że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że będą podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, jeśli taki zostanie wydany po wniesieniu skargi do sądu; 4. zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący opisał dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, powołał się na korespondencję otrzymywaną od organu w tej sprawie oraz na swoje rozmowy telefoniczne z pracownikami organu. Zaznaczył, że decyzja w niniejszej sprawie została wydana dopiero po prawie dziewięciu miesiącach od daty wpływu jego wniosku, a jego wniosek z dnia 28 października 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, do daty wniesienia skargi na bezczynność organu, nie został rozpoznany. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący podkreślił, iż o bezczynności organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. możemy mówić, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Podkreślił jednocześnie, iż przepis art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zaznaczył też, że o ile wydanie przez organ administracyjny na dzień orzekania przez Sąd żądanego rozstrzygnięcia sprawy czyni z natury rzeczy niemożliwymi zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to Sądu z obowiązku zbadania, czy w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego, a następnie oceny, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz rozważania, czy zachodzą podstawy do wymierzenia organowi grzywny (art. 149 § 1 i 2 P.p.s.a.). Podjęcie przez organ czynności procesowych powoduje bowiem, iż ustaje stan ewentualnej bezczynności organu, co uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność organu, ale nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania sądowego dotyczącego skargi strony na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. GIODO w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, iż w aktualnym stanie prawnym i faktycznym skarga jest bezzasadna, gdyż aktualnie Generalnemu Inspektorowi nie można przypisać bezczynności w niniejszym postępowaniu. GIODO w dniu [...] grudnia 2013 r. wydał bowiem decyzję nr [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną przez skarżącego decyzję z dnia [...] października 2013 r. Na obecnym etapie postępowania organ nie pozostaje zatem w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Jakkolwiek przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają na czym polega stan bezczynności organów administracji publicznej, to w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie prawniczej zgodnie przyjmuje się, że z taką bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 1996, s. 62 - 63). Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty, lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania. W okolicznościach niniejszej sprawy istotne przy tym jest, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność organu decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów NSA z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej dokonania. W sytuacji wydania przez organ administracji aktu lub dokonania czynności już po wniesieniu skargi na bezczynność, a przed jej rozpoznaniem przez sąd, postępowanie staje się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi bowiem wtedy, gdy po wniesieniu skargi zaistnieją okoliczności powodujące niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania sprawy. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. W dacie wystąpienia przez skarżącego ze skargą do Sądu, występowała bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wpłynął do organu w dniu 5 listopada 2013 r. i do dnia skierowania do Sądu skargi na bezczynność organu (16 grudnia 2013 r.) nie został rozpoznany . Decyzja GIODO utrzymująca w mocy wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [...] października 2013 r. została wydana, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, dopiero w dniu [...] grudnia 2013 r. W sytuacji, gdy decyzja została wydana po wniesieniu skargi na bezczynność organu, Sąd uznał, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe i jako takie powinno ulec umorzeniu w zakresie odnoszącym się do żądania zobowiązania organu do wydania decyzji. Z uwagi jednak na to, że w dacie wystąpienia ze skargą występowała bezczynność, Sąd obowiązany był ocenić – stosownie do przepisu art. 149 § 1 P.p.s.a. - czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Analiza przebiegu postępowania oraz podejmowanych przez organ czynności w sprawie doprowadziła Sąd do wniosku, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu nie nosiła cech rażącego naruszenia prawa. Nie wynikała ona bowiem z milczenia organu, bądź też z lekceważącego stosunku do złożonego przez skarżącego wniosku. Podejmowane przez organ w toku postępowania czynności były natomiast konieczne dla wyjaśnienia okoliczności sprawy i wydania stosownego merytorycznego rozstrzygnięcia oraz zapewnienia stronom postępowania czynnego udziału w sprawie. W świetle powyższych ustaleń, nie zachodziły też przesłanki do wymierzenia organowi grzywny. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na zasadzie art. 205 § 1 w zw. z art. 201 § 1 i art. 209 ww. ustawy.