II SAB/Wa 519/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska–Grońska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2024 r. sprawy ze skargi S. S. na bezczynność [...] S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje [...] S.A. z siedzibą w [...] do rozpoznania wniosku S. S. z dnia [...] czerwca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność [...] S.A. z siedzibą w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od [...] S.A. z siedzibą w [...] na rzecz S. S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Postępowanie w sprawie zainicjował r.pr. S. S. wnioskiem z [...] czerwca 2023r. w którym zawarł żądanie udostępnienia przez firmę [...] z siedzibą w [...] informacji publicznej w zakresie: 1- wskazania, czy w 2022 i 2023r. wypłacone zostały jakiekolwiek rekompensaty na podstawie ustawy z 15 września 2022r. o "rozwiązaniach w zakresie źródeł ciepła" dla podmiotów: -Miejska Energetyka Cieplna sp. z o.o. w [...], -Engie EC [...] sp. z o.o. -Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej sp. z o.o. w [...], - Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej sp. z o.o. w [...], 2- wskazania wysokości udzielonych w/w podmiotom rekompensat w latach 2022-2023, 3- udostępnienia wszelkich dokumentów zawartych z powyższymi podmiotami w okresie od 2022 do 2023 na podstawie których wypłacono rekompensaty W odpowiedzi na wniosek spółka pismem z dnia [...] lipca 2023r. oświadczyła wnioskodawcy, że dokumenty których zażądano zawierają informacje posiadające znaczną wartość gospodarczą, nieujawnione wcześniej do wiadomości publicznej oraz objęte klauzulą poufności również na gruncie postępowania taryfowego. Stąd uznała, że w świetle art.5 ust.2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wniosek nie może zostać uwzględniony. Skargę na bezczynność firmy [...] z siedzibą w [...] w rozpoznaniu wniosku z [...] czerwca 2023r. wywiódł do tut. Sądu r. pr. S. S. wnosząc o : 1-zobowiązanie do rozpoznania wniosku, 2-stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, 3-wymierzenia spółce grzywny, 4-zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazał na motywy jakimi się kierował składając przedmiotową skargę. W odpowiedzi na skargę spółka wniosła o jej odrzucenie z uwagi na brak wniesienia ponaglenia, ewentualnie o jej oddalenie przywołując swoją odpowiedz jaką udzieliła stronie w dniu [...] lipca 2023r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga analizowana pod tym kątem zasługiwała co do zasady na uwzględnienie. Wskazać należy, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej określa informację publiczną bardzo szeroko, jako każdą informację w sprawach publicznych. Zgodnie z jej art. 1 ust. 1 i art. 61 Konstytucji RP informację publiczną stanowi każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Ustawa powyższa nie definiuje pojęcia sprawy publicznej. W związku z tym, dla wyjaśnienia pojęcia sprawy publicznej, należy kierować się treścią art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na prawo do informacji publicznej, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, składa się również uprawnienie do wglądu do dokumentów urzędowych, których definicja zawarta jest w art. 6 ust. 2 cytowanej ustawy. Tak więc informacją publiczną jest zarówno informacji o działalności organów władzy publicznej, jak i treść dokumentów i innych materiałów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia informacji, które mają walor informacji publicznej, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów urzędowych, odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi, bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Są więc nią też m.in treści dokumentów i materiałów bezpośrednio wytworzonych przez organy. Zgodnie zaś z art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno - techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Ważne także przy tym jest, że dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Oznacza to, że skarżący, zainteresowany uzyskaniem dostępu do wskazanej informacji swoje prawo do informacji publicznej może zrealizować, udając się do organu w celu zapoznania się z treścią tych dokumentów lub też może to nastąpić w inny wskazany przez skarżącego sposób, choćby poprzez wydanie kserokopii dokumentów. Ostatecznie to bowiem wnioskodawca określa formę, w jakiej organ ma mu udostępnić żądaną informację. Tak więc organ administracji publicznej, lub inny podmiot o jakim mowa w art.4 ust.1 omawianej ustawy, rozpatrując wniosek o udostępnienie informacji publicznej mógł: 1. udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1), 2. powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2), 3. udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 ustawy), 4. odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy), 5. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego, 6. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji. Bezczynność lub przewlekłość organu na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej polega zatem na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno - technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje m.in. z uwagi na dopatrzenie się zaistnienia wyłączeń opisanych w art.5 ust.2 udip a równocześnie nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub na tym, że organ "milczy" wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy wskazać należało, iż jej istota sprowadzała się do oceny tego, czy pytany podmiot zareagował na wniosek w jeden z w/w sposobów. Analiza akt administracyjnych prowadzi do konkluzji, że na powyższe pytanie należy udzielić negatywnej odpowiedzi. W pierwszej kolejności należało podkreślić, że nie budzi wątpliwości, iż w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, podmiot do którego strona skierowała wniosek, jako celowa spółka Skarbu Państwa, jest organem zobowiązanym do udzielenia żądanej informacji. Ta materia pozostawała z resztą poza sporem w niniejszej sprawie. Zdaniem tut. Sądu również sporne treści oznaczone we wniosku strony, jako odnoszące się do szeroko rozumianej materii informacji o wydatkowaniu środków publicznych, można zakwalifikować jako informację publiczną (zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt notoryjny, że nauka prawa jak i judykatura, opowiada się przecież za szerokim rozumieniem pojęcia informacji publicznej). Owego publicznego charakteru żądanej informacji, co do zasady nie zakwestionował też pytany podmiot a wręcz potwierdził publiczny charakter żądanych danych skoro nie udostępnił ich z powołaniem na normę art.5 ust.2 udip. Wobec powyższego, jak to już zostało wskazane we wstępie niniejszych rozważań, organ mógł: 1. udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1), 2. powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2), 3. udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 ustawy), 4. odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy), 5. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż żądana informacja nie ma charakteru publicznego, 6. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji. Z akt administracyjnych nie wynika jednak to, aby organ zachował się w jeden z w/w sposobów, bowiem wyjaśnił tylko pismem informacyjnym, ze udostępnienie żądanych danych nie jest możliwe na ich poufny charakter. W realiach faktycznych sprawy pytany podmiot – reagując w ten sposób na wniosek - nie ekskulpował się więc z zarzutu bezczynności. Jeśli bowiem doszedł do wniosku, że żądane dane stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na ich wartość gospodarczą, to działając w trybie art.16 w zw. z art.5 ust.2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, winien wydać decyzję administracyjną, mocą której odmówiłby udostępnienia żądanych danych. W uzasadnieniu takiej decyzji winien zaś w sposób wielce szczegółowy wyjaśnić istnienie zarówno przesłanki formalnej przemawiającej za odmową udostępnienia spornych informacji (przesłanka ta dotyczy materii zachowania informacji w poufności), jak też przesłanki materialnej (przesłana ta dotyczy już stricte udowodnienia posiadania przez sporne dane wartości gospodarczej). Nie czyniąc powyższego, pytany podmiot popadł więc w bezczynność. W tym miejscu wyjaśnić także należało, że przedmiotowa skarga nie podlegała odrzuceniu. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądów administracyjnych w sprawach dotyczących problematyki dostępu do informacji publicznej, nie ma konieczności poprzedzania skargi na bezczynność uprzednim ponagleniem kierowanym do pytanego podmiotu co wprost wynika z odformalizowanego i szybkiego trybu postępowania w sprawach tego rodzaju. W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, uznając skargę za zasadną, orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.). Tut. Sąd doszedł też do przekonania, iż stwierdzona bezczynność, nie jawiła się jako mająca cechy rażącego naruszenia prawa, o jakiej mowa w art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.). Organ zareagował na wniosek strony nie przekraczając ustawowego terminu 14-sto dniowego. Brak jest też dowodów mogących świadczyć o tym, że końcowa bezczynność jakiej dopuścił się pytany podmiot, spowodowana była złą wolą. Postępowanie adresata wniosku nie wskazywało bowiem na chęć nieuprawnionego pozbawienia strony prawa do dostępu do informacji publicznej, a wynikała bardziej z błędnej analizy przepisów prawa, mogącej wynikać z małego doświadczenia w rozpoznawaniu wniosków o dostęp do informacji publicznej. W konsekwencji powyższego nie mógł zostać uwzględniony wniosek skargi o wymierzenia grzywny – jako taki został więc oddalony w oparciu o dyspozycję art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.). O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji przepisu art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) nakazując spółce dokonania zwrotu na rzecz skarżącego opłaty uiszczonej tytułem wpisu sądowego. Wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego nie mógł zaś zostać uwzględniony, gdyż wnioskodawca samodzielnie sporządził skargę i samodzielnie występował w sprawie nie posiłkując się pomocą ustanowionego profesjonalnego pełnomocnika.