II SAB/Wa 211/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Góraj po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Komitetu [...] na bezczynność Przewodniczącego Rady Miasta [...] w przedmiocie niewykonania czynności nakazanej prawem postanawia: odrzucić skargę.

Wnioskiem z [...] lipca 2024 r. Komitet [...] (dalej jako: strona skarżąca) zwrócił się do Przewodniczącego Rady Miasta [...] (dalej jako: organ) o podjęcie przez Radę Miasta [...] stanowiska w obronie prawa do eksponowania Krzyża i symboliki religijnej w budynkach Urzędu Miasta [...] oraz w obronie konstytucyjnie zagwarantowanych wolności. W odpowiedzi na wniosek, organ pismem z 26 lipca 2024 r., poinformował stronę skarżącą, że w wyniku wstępnej weryfikacji dokumentacji przekazanej w ramach procedury obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej ustalono m.in., że zaproponowana przez stronę skarżącą formuła stanowiska, nie wypełnia umocowania wynikającego z przepisów ustawy o samorządzie gminnym i uchwały Rady m. [...] nr [...] z [...] listopada 2019 r., i w związku z powyższym, nie jest możliwe procedowanie nad przekazanym projektem. Strona skarżąca pismem z 7 października 2024 r., wniosła do organu ponaglenie w sprawie rozpoznania przez organ wniosku strony skarżącej z [...] lipca 2024 r. W odpowiedzi na ponaglenie strony skarżącej, organ pismem z 10 października 2024 r. przekazał stosowne informacje dotyczące rozpoznania wniosku strony skarżącej z [...] lipca 2024 r. Z uwagi na błędne doręczenie przez organ pisma informującego z 26 lipca 2024 r., strona skarżąca pismem z 22 października 2024 r. złożyła wniosek o ponowne doręczenie niniejszego pisma, jednocześnie wskazując organowi możliwość skorzystania możliwości uzupełnienia lub sprostowania decyzji z [...] lipca 2024 r. na mocy art. 111 § 1 k.p.a. Organ pismem z 6 listopada 2024 r. poinformował stronę skarżącą, że organ ponownie przesłał stronie skarżącej pismo organu z 26 lipca 2024 r. wraz załącznikami, a ponadto oświadczył, że podtrzymuje on stanowisko zawarte w piśmie z 26 lipca 2024 r. Komitet [...] pismem z 19 grudnia 2024 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Przewodniczącego Rady Miasta [...] w przedmiocie niewykonania czynności nakazanej prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca zaskarżyła bezczynność Przewodniczącego Rady Miasta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku strony skarżącej z [...] lipca 2024 r. o podjęcie przez Radę Miasta [...] stanowiska w obronie prawa do eksponowania Krzyża i symboliki religijnej w budynkach Urzędu Miasta [...] oraz w obronie konstytucyjnie zagwarantowanych wolności. Należy jednak zauważyć, że w świetle art. 11a § 1 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 z późn. zm. dalej jako: u.s.g.), organami gminy są rada gminy i wójt (burmistrz, prezydent miasta). Kompetencje wybieranego przez radę gminy (miasta) jej przewodniczącego określa art. 19 u.s.g., który stanowi, że zadaniem przewodniczącego jest wyłącznie organizowanie pracy rady oraz prowadzenie obrad rady, a ponadto może również wyznaczyć do wykonywania swoich zadań wiceprzewodniczącego. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, przepisy zawarte w art. 11a u.s.g. mają charakter norm bezwzględnie obowiązujących, w związku z powyższym, niedopuszczalne jest tworzenie jakichkolwiek innych organów gminy, ponad te, które określa ustawa. W związku z powyższym nie można uznać przewodniczących rad gmin oraz ich zastępców za organy gminy. (patrz. C. Martysz [w:] Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. III, red. B. Dolnicki, Warszawa 2021, art. 11(a); I. Niżnik-Dobosz [w:] Ustawa o samorządzie gminnym, red. P. Chmielnicki, Warszawa 2022, art. 11(a); wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 maja 2022 r. sygn. akt II SAB/Wa 882/21, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 sierpnia 2011 r. o sygn. akt II SA/Wa Go 385/11, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 11 marca 2015 r. o sygn. akt II SAB/Bd 128/14) W niniejszym postępowaniu Sąd podziela powołany powyżej pogląd doktryny oraz sądów administracyjnych, że nie można uznać przewodniczącego rady gminy (miasta) za organ gminy (miasta), z uwagi na to, że istotą funkcji przewodniczącego rady gminy (miasta) jest wyłącznie usprawnienie prac rady pod względem organizacyjnym. W związku z powyższym, należy stwierdzić, że Przewodniczący Rady Miasta [...] nie jest organem administracji publicznej i nie posiada zdolności sądowej, czyli zdolności do występowania przed sądem administracyjnym jako strona postępowania. Stąd skarga na bezczynność podmiotu nieposiadającego zdolności sądowej musiała zostać uznana za niedopuszczalną. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracji w Warszawie na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.