II SAB/Wa 195/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej p o s t a n a w i a: 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącemu J. M. kwotę 100 zł (sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Pismem z [...] marca 2020 r. J. M. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych) skargę na bezczynność tego organu w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z [...] stycznia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek ten obejmował następujące pytania: 1. ile skarg na naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych zostało skierowanych do UODO od dnia wejścia w życie RODO do dnia złożenia niniejszego wniosku; 2. ile skarg zostało rozpoznanych przez UODO w ww. okresie; 3. ile skarg do sądu administracyjnego zostało złożonych w związku z niezałatwieniem w terminie wskazanym w kpa, tj. w ciągu 30 dni; 4. jaki jest obecnie średni czas rozpatrywania skarg; 5. czy został opracowany projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie danych, żeby usprawnić funkcjonowanie UODO oraz odciążyć sądy okręgowe, jako właściwe w sprawach o naruszenia przepisów RODO. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych wniósł o umorzenie postępowania, wskazując, że w dniu [...] lutego 2020 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek z [...] stycznia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Z treści odpowiedzi na skargę wynika również, iż już w dniu [...] lutego 2020 r. wpłynęła do organu skarga skarżącego na bezczynność w przedmiocie rozpoznania ww. wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza każdorazowo analiza jej dopuszczalności. Innymi słowy, Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy w danej sprawie nie zachodzą podstawy do odrzucenia skargi, wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Jedna z przyczyn niedopuszczalności skargi zachodzi wówczas, gdy sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona (art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Przepis art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. odwołuje się do dwóch zasad: lis pendens (w myśl której nie można wszcząć postępowania, jeżeli sprawa w zakresie tego samego przedmiotu i między tymi samymi stronami już się toczy) oraz res iudicata (stanowiącej, że nie można wszczynać postępowania sądowego, jeżeli sprawa w zakresie tego samego przedmiotu i między tymi samymi podmiotami została prawomocnie zakończona). Istotą obu zasad jest to, iż w tej samej sprawie między tymi samymi stronami skarga przysługuje tylko raz oraz, że nie można w takiej samej sprawie wszcząć nowego postępowania sądowoadministracyjnego między tymi samymi stronami. Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że skarżący pismem z [...] stycznia 2020 r. (data wpływu do organu: [...] lutego 2020 r.) wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (za pośrednictwem organu) skargę na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] stycznia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie powołanych na wstępie 5 pytań. Powyższa skarga została zarejestrowana w tut. Sądzie pod sygn. akt II SAB/Wa 108/20, a następnie rozstrzygnięta wyrokiem wydanym w dniu 24 marca 2020 r., po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zatem niedopuszczalnym jest równoległe procedowanie w dwóch sprawach, w których skargi pochodziły od tego samego podmiotu i ich zakres przedmiotowy również był identyczny. Przedmiot zaskarżenia i zakres żądania, z podaniem podstawy prawnej, zostały w skardze sprecyzowane przez profesjonalnego pełnomocnika, tak więc nie budzą one wątpliwości interpretacyjnych Sądu. Podkreślić należy, iż wniesienie skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym powoduje wszczęcie postępowania, wywołując skutki procesowe i materialnoprawne. Prowadzi to do powstania stanu sprawy w toku, co z kolei stanowi przeszkodę do równoczesnego prowadzenia postępowania sądowego ze skarg tego samego podmiotu i w tym samym przedmiocie. Taki stan trwa, aż do momentu uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Instytucja "stanu sprawy w toku" oznacza tzw. zawiśnięcie sprawy (lis pendens), polegające na zakazie wszczęcia nowego postępowania pomiędzy tymi samymi stronami i w tej samej sprawie. Na tle powyższych przepisów szczególnego znaczenia nabiera zagadnienie tożsamości sprawy administracyjnej. Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej (vide B. Adamiak, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 1998r., sygn. akt III SA 103/97, OSP 1999/1/19, B. Adamiak [w:] J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1996, s.586; J. Borkowski, Nieważność decyzji administracyjnej, ZCO Łódź – Zielona Góra 1997, s. 110, J. Borkowski [w:] J. Borkowski, B. Adamiak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1996, s. 722). Skoro na sprawę administracyjną składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, to do tych elementów należy odnieść się, aby prawidłowo zakreślić granice danej sprawy. Skarga w niniejszej sprawie, tj. o sygn. akt II SAB/Wa 195/20 oraz skarga w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 marca 2020 r., sygn. akt II SAB/Wa 108/20 obejmują ten sam krąg podmiotów (skarżącego i organ - Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych). Nadto przedmiotem obu tych spraw jest bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku skarżącego z [...] stycznia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie następujących pytań: 1. ile skarg na naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych zostało skierowanych do UODO od dnia wejścia w życie RODO do dnia złożenia niniejszego wniosku; 2. ile skarg zostało rozpoznanych przez UODO w ww. okresie; 3. ile skarg do sądu administracyjnego zostało złożonych w związku z niezałatwieniem w terminie wskazanym w kpa, tj. w ciągu 30 dni; 4. jaki jest obecnie średni czas rozpatrywania skarg; 5. czy został opracowany projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie danych, żeby usprawnić funkcjonowanie UODO oraz odciążyć sądy okręgowe, jako właściwe w sprawach o naruszenia przepisów RODO. W konsekwencji Sąd uznał, że mamy do czynienia z tożsamością elementów podmiotowych i przedmiotowych. W świetle powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. należało orzec jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł orzeczono w punkcie drugim postanowienia w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym, sąd zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na mocy art. 58 § 3 p.p.s.a.