II SAB/Wa 15/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Janusz Walawski (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2014 r. sprawy ze skargi R. L. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] 1. zobowiązuje Komendanta Głównego Policji do rozpatrzenia zażalenia R. L. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Komendant Wojewódzki Policji [...] w dniu [...] stycznia 2013 r. wydał postanowienie nr [...], którym odmówił R. L. wydania zaświadczenia żądanej treści. W dniu [...] stycznia 2013 r. ww. złożył do Komendanta Głównego Policji od powyższego postanowienia zażalenie, w którym podał, że nie zgadza się ze stanem faktycznym i prawnym i rezygnuje z trybu odwoławczego od postanowienia oraz wnosi o stwierdzenie jego nieważności. Żądanie o stwierdzenie nieważności powtórzył w odrębnym wniosku z tego samego dnia. Pismem z dnia [...] lipca 2013. R. L. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. W dniu 2 grudnia 2013 r. ww. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie nierozpatrzenia jego zażalenia na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, ewentualnie odrzucenie i podał, że organ ma obowiązek podjąć działania wyłącznie wtedy, gdy wynika on z przepisów prawa. Pisemne wyjaśnienie skarżącemu przyczyn niewydania postanowienia jest wystarczającym przejawem aktywności organu. W związku z rezygnacją skarżącego z trybu odwoławczego przy równoczesnym złożeniu wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia organu pierwszej instancji spowodowało, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawodawca w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) dopuścił wniesienie skargi na bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w pkt 1-4. Na podstawie tego przepisu skarga przysługuje zatem tylko w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1-3), oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 (zob. postanowienie NSA z dnia 16 września 2004 r., OSK 247/04, ONSA WSA 2004, Nr 2, poz. 30). Skarga na bezczynność organu jest przy tym dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (podobnie B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., s. 378). W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2010, s. 70). W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł zażalenie na postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści, a następnie zrezygnował z "trybu odwoławczego" przy równoczesnym złożeniu wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia organu pierwszej instancji. Podkreślić należy, że cofnięcie środka zaskarżenia jest dopuszczalne, ale na organie odwoławczym ciąży obowiązek wynikający z dyspozycji art. 137 Kpa. Zgodnie z tym przepisem, strona może cofnąć odwołanie przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Organ nie uwzględni jednak cofnięcia odwołania, jeżeli prowadziłoby to do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny. Natomiast art. 144 Kpa stanowi, że w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Skoro skarżący cofnął środek zaskarżenia, to organ odwoławczy zobowiązany był dopełnić czynności wynikających z art. 137 Kpa, załatwić sprawę w formie procesowej np. na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, że organ niedopełniając obowiązku wynikającego z powyżej przytoczonych przepisów, niezasadnie pozostawił bez rozpoznania zażalenie skarżącego na postanowienie organu pierwszej instancji, a zatem pozostaje w bezczynności, co do jego rozpatrzenia. Zgodnie bowiem z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uchwale z dnia 3 września 2013 r. sygn. akt I OSK 2/13, organ prowadzący postępowanie, który pozostawia podanie bez rozpoznania z naruszeniem obowiązujących przepisów (mimo że nie zaszły przesłanki z art. 64 § 2 Kpa), pozostaje w bezczynności, gdyż bezzasadnie uchyla się od rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia znajdującego uzasadnienie w przepisach, a w szczególności w przepisach postępowania administracyjnego. Pomimo stwierdzonej bezczynności, Sąd uznał, że nie ma ona charakteru rażącego naruszenia prawa, bowiem organ "działał", ale nieprawidłowo i z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Podejmowane przez organ działania najprawdopodobniej były wynikiem ilości spraw inicjowanych przez skarżącego i prowadzonych przez organ. Jednocześnie, co należy podkreślić i ocenić, że okoliczność ta nie może stanowić usprawiedliwienia dla organu, który stosując się do mających w sprawie zastosowanie obowiązujących przepisów uniknąłby skargi na bezczynność. Każde odstępstwo (uchybienie) od zastosowania przepisu skutkuje bowiem kolejnym "problemem" prawnym, a w konsekwencji doprowadzenia do kolejnych postępowań administracyjnych, które nie zawsze prowadzą do rozpatrzenia sprawy, a w szczególności do jej merytorycznego zakończenia. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 149 ust. 1 w zw. z art 132 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.