II SAB/Wa 108/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Sławomir Fularski (spr.), Przemysław Szustakiewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 października 2018 r. sprawy ze skargi G. K. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierza Komendantowi Głównemu Policji grzywnę w kwocie 500 (słownie: pięćset) złotych.

Komendant Wojewódzki Policji w K. (dalej jako "organ I instancji") decyzją nr [...] r., na podstawie art. 121b ust. 1 w zw. z art. 121b ust. 5 pkt 2 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2016 r. poz. 1782 ze zm.), 1) odmówił wypłaty G. K. – potrąconego za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim od [...] czerwca 2014 r. do [...] czerwca 2014 r., od [...] lipca 2014 r. do [...] października 2014 r. i od [...] października 2014 r. do [...] stycznia 2015 r. – uposażenia w kwocie 8.380,61 zł; 2) odmówił wypłaty odsetek od powyższej kwoty; 3) umorzył postępowanie w części dotyczącej wypłaty potrąconego za okres zwolnienia z zajęć służbowych od [...] stycznia 2015 r. do [...] lipca 2015 r. uposażenia w kwocie 6.677,60 zł. Decyzja doręczona została stronie w dniu [...] sierpnia 2017 r. G. K. pismem z [...] sierpnia 2017 r. wniósł w terminie odwołanie od wymienionej decyzji do Komendanta Głównego Policji, za pośrednictwem organu I instancji. Odwołanie, po przekazaniu przez organ I instancji, wpłynęło do Komendanta Głównego Policji w dniu [...] sierpnia 2017 r. W dniu [...] grudnia 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) G. K. wniósł ponaglenie z wnioskiem o usunięcie naruszenia prawa poprzez rozpatrzenie odwołania i wydanie decyzji. Pismem z [...] stycznia 2018 r. G. K. (dalej: "skarżący") wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji organu I instancji nr [...] z [...] lipca 2017 r. Skarżący zarzucił naruszenie art. 35 § 3 zdanie ostatnie k.p.a., poprzez przekroczenie miesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie miesiąca, od chwili wydania rozstrzygnięcia przez Sąd oraz stwierdzenie, że Komendant Główny Policji dopuścił się naruszenia prawa oraz, że bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że termin załatwienia sprawy określony w przepisach prawa został przekroczony, co wynika z akt postępowania. Podał też, że w dniu [...] grudnia 2017 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa. Do dnia złożenia skargi organ nie wydał decyzji ostatecznej w postępowaniu odwoławczym, czym naruszył wprost art. 35 § 3 zdanie ostatnie k.p.a. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie. Pełnomocnik organu przytoczył brzmienie art. 35 § 1, § 3 i § 5 k.p.a. Zaznaczył, że terminy wskazane ww. przepisie są terminami jedynie instrukcyjnymi, których niedochowanie nie ma wpływu na rozpatrzenie sprawy, a także nie rodzi negatywnych skutków dla strony. Pełnomocnik organu wyjaśnił, że projekt decyzji w niniejszej sprawie jest już przygotowany i przekazany do podpisu Komendantowi Głównemu Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest dopuszczalna. Przed jej wniesieniem skarżący wystąpił bowiem do Komendanta Głównego Policji z ponagleniem (pismo z [...] grudnia 2017 r.) w trybie art. 37 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "k.p.a."). W przypadku skargi na bezczynność organu, jedynym warunkiem jej skutecznego wniesienia jest wyczerpanie przez skarżącego środka zaskarżenia. W przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie rozpatrzenia odwołania od decyzji administracyjnej, konieczne jest wyczerpanie środka zaskarżenia, o którym stanowi art. 37 § 1 k.p.a., co w tej sprawie nastąpiło. Sąd stwierdził jednocześnie, że skarga na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji organu I instancji nr [...] z [...] lipca 2017 r. była zasadna w chwili jej wniesienia. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a, jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 149 § 1b, Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Biorąc pod uwagę, że odwołanie od decyzji organu I instancji wpłynęło do Komendanta Głównego Policji w dniu [...] sierpnia 2017 r., postępowanie odwoławcze powinno zakończyć się przed tym organem do dnia [...] września 2017 r. W sprawie jest bezsporne, że organ odwoławczy nie rozpatrzył sprawy w drugiej instancji w terminie miesiąca od otrzymania odwołania, a zatem w dniu wniesienia skargi ([...] stycznia 2018 r.) pozostawał w bezczynności. Od otrzymania odwołania upłynęły już bowiem wówczas cztery miesiące. Okoliczność wydania przez Komendanta Głównego Policji decyzji w dniu [...] marca 2018 r., a zatem po 7 miesiącach po otrzymaniu odwołania, powoduje jedynie, że Sąd nie ma podstaw, aby zobowiązać organ do rozpatrzenia odwołania. Okoliczność ta nie stanowi natomiast o niezasadności skargi, skoro termin określony w art. 35 § 3 k.p.a. nie został przez organ odwoławczy zachowany. Z tych powodów Sąd podzielił stanowisko skarżącego, że organ dopuścił się bezczynności i orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie akcentuje się, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W kontrowanej sprawie taka sytuacja miała miejsce, gdyż Komendant Główny Policji przez okres 7 miesięcy nie podejmował żadnych czynności, w jakiejkolwiek przewidzianej prawem formie, w postępowaniu odwoławczym od decyzji organu I instancji. Dodatkowo należy zauważyć, że w sprawie która stała się przedmiotem niniejszego postępowania, tutejszy Sąd, już raz wyrokiem z 7 marca 2017 r. sygn. akt II SAB/Wa 686/16 stwierdził, że Komendant Główny Policji dopuścił się bezczynności, stwierdzając wówczas, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Tym samym, Komendant Główny Policji w tej samej sprawie, po raz drugi dopuścił się naruszenia prawa w postaci bezczynności w jej załatwieniu. Z tego też powodu Sąd w punkcie trzecim sentencji wyroku w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. wymierzył organowi grzywnę w kwocie 500 zł.