II SAB/Wa 102/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Związku Banków Polskich w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Związek Banków Polskich do rozpatrzenia wniosku skarżącego J. M. z dnia [...] sierpnia 2020 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Związku Banków Polskich na rzecz skarżącego J. M. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

J. M. w dniu [...]sierpnia 2020 r., w formie elektronicznej, złożył do Związku Banków Polskich (dalej: "ZBP") wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci wykazu podmiotów którym ZBP zlecił wykonanie usług w latach 2010 – 2015, alternatywnie, gdyby przekazanie takiego wykazu nie było możliwe, to przekazanie wykazu kontrahentów ZBP w latach 2010 – 2015 lub skanów dokumentów (faktur, rachunków, not etc.) wystawionych przez kontrahentów ZBP w tym okresie. Związek Banków Polskich w piśmie z dnia [...] września 2020 r. poinformował wnioskodawcę, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Związku Banków Polskich w przedmiocie jego wniosku z dnia [...] sierpnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wnosi o: 1. zobowiązanie ZBP do udostępnienia żądanej informacji publicznej, zgodnie z wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2020 r., w terminie 14 dni od dnia wydania prawomocnego wyroku, 2. wymierzenie ZBP grzywny w wysokości 500 zł, 3. zasądzenie od ZBP kosztów postępowania. Ponadto w uzasadnieniu skargi skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz kwoty pieniężnej w wysokości 1000 zł. W ocenie skarżącego ZBP pozostaje w bezczynności, albowiem nie udzielił żądanej informacji publicznej i mylnie przyjął, że nie posiada ona waloru informacji publicznej. Związek Banków Polskich w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w piśmie z dnia [...] września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale nie w pełnym jej zakresie. Na wstępie należy wskazać, iż stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), skarga na bezczynność organu administracji przysługuje w sprawach, w których wydawane są decyzje i postanowienia oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty (inne niż decyzje i postanowienia) lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W takich sprawach skargę na bezczynność można wnieść skutecznie, jeżeli organ administracji (podmiot zobowiązany z mocy ustawy) nie załatwia sprawy w terminie określonym przepisami regulującymi sposób postępowania organów administracji. Aby można było mówić o bezczynności organu (podmiotu zobowiązanego) należy jednak przede wszystkim stwierdzić, iż ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności), a dopiero później, iż obowiązku tego, w nakazanym prawem terminie, nie wypełnia. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429, z późn. zm., zwanej dalej "u.d.i.p."), stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, przewiduje różne sposoby jej udostępniania. Zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy, udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: 1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8, 2) udostępniania, o którym mowa w art. 10 (na wniosek) i art. 11 (udostępnienie wglądu), 3) wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia. Stosownie do postanowień art. 10 ust. 1 powołanej ustawy, informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej wszczyna przede wszystkim postępowanie w sprawie jej udostępnienia, ale również określa krąg podmiotów tego postępowania. Złożenie wniosku do organu administracji (podmiotu zobowiązanego) przesądza o tym, iż w odniesieniu do tego właśnie konkretnego organu należy ustalić, czy jest on zobowiązany, w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udzielenia informacji publicznej oraz czy podejmuje stosowne czynności, których brak jest jednoznaczny z bezczynnością. W świetle art. 4 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ZBP jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, co w sprawie nie jest sporne. Sporne jest, czy żądania przez skarżącego informacja jest informacją publiczną. Skoro spełniony został zakres podmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, należy zbadać, czy żądane przez skarżącego informacie stanową informację publiczną w rozumieniu tej ustawy. Przechodząc zatem do oceny przedmiotu żądania skarżącego należy wskazać, iż pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne, należy przy ich wykładni kierować się art. 61 Konstytucji RP, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Uwzględniając wszystkie te aspekty można zatem uznać, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do podmiotów zobowiązanych na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Innymi słowy, będzie nią treść dokumentów wytworzonych przez podmioty zobowiązane do jej udostępnienia, bez względu na to, do kogo są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organ (podmiot zobowiązany), jak i te, których organ (podmiot zobowiązany) używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Informacja publiczna dotyczy więc sfery faktów. W ocenie Sądu żądane przez skarżącego informacje dokumenty są informacją publiczną. Sąd jest tego samego zdania. Inną kwestią jest natomiast możliwość ich udostępnienia ze względu na ograniczenia - dobra chronione prawem określone w art. 3 i art. 5 ust. 1-4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tym aspekcie należy oceniać stanowisko pełnomocnika NBP zawarte w odpowiedzi na skargę. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno - techniczną. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może odmówić udzielenia tej informacji z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Jednakże, jeśli odmawia, to ma tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej. Skoro skarżący nie otrzymał żądanych informacji i nie została wydana decyzja o odmowie ich udostępniania, to ZBP pozostaje w bezczynności. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Sąd, jak wskazano także powyżej, zobowiązany jest również stwierdzić, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie bowiem do treści § 1a art. 149 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana zawsze w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Każda bezczynność jest bowiem naruszeniem prawa. Nie można jednak przyjąć, że w każdej bezczynności zachodzi przypadek rażącego naruszenia prawa. Natomiast w okolicznościach sprawy organ odpowiedział na wniosek skarżącego, działając w błędnym przekonaniu, że informując wnioskodawcę pisemnie załatwił sprawę we właściwej formie. Zważywszy, że jego postawa nie wynikała ze złej woli, a jedynie z nieprawidłowej interpretacji przepisów, przyjąć należało, że nie zaistniały podstawy do przypisania bezczynności ZBP kategorii rażącego naruszenia prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku. Sąd nie znalazł również podstaw do wymierzenia ZBP grzywny i przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, o których mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a.