II SAB/Sz 127/22

Sygn. [...] II SAB/Sz 127/22 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 czerwca 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu [...] czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza bezczynność organu; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w zakresie żądania udostępnienia dokumentu, z którego pozyskał organ dane o powierzchni gruntów leśnych; IV. umarza postępowanie w pozostałym zakresie; V. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącego M. P. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

M. P. (dalej: "Wnioskodawca", "Skarżący") w dniu 21.03.2022 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j. t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm., dalej: "u.d.i.p.") i wniósł o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 14 ust. 1 tejże ustawy poprzez przesłanie ich pocztą elektroniczną na wskazany adres tj. o udostępnienie dokumentów zawierających informacje o: - powierzchni gruntów leśnych stanowiące własność gminy i/lub będące w jej zarządzie w latach 2015-2020; - objętości pozyskania drewna z lasów gminnych w latach 2015-2020; - areale zalesień na terenach gminnych w latach 2015-2020; - areale powierzchni gruntów przeznaczonych do zalesienia w gminie w latach 2015-2020; - areale zalesienia gruntów nieleśnych w gminie w latach 2015-2020; - powierzchni produkcyjnej gminnych szkółek leśnych w latach 2015-2020. W skardze na bezczynność Wójta Gminy Szczecinek pełnomocnik Skarżącego zaskarżył bezczynność organu Wójta Gminy Szczecinek w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zarzucając naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek z dnia 21 marca 2022 r.; 2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej polegający na pozostawieniu go bez odpowiedzi - a tym samym braku: 1 / decyzji odmownej oraz 2/ powiadomienia o okolicznościach wskazujących na brak możliwości udostępnienia tejże informacji zgodnie z wnioskiem. Skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, 2) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w związku z rozpoznaniem wniosku Skarżącego, 3) ustalenie charakteru bezczynności w związku z rozpoznaniem wniosku Skarżącego, 4) przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w przedmiotowej skardze, 5) zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych; 6) przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., pomimo przekroczenia tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, co czyni niniejszą skargę zasadną i konieczną. Skarżący wskazał, iż Wójt nie skorzystał z możliwości opóźnienia terminu udostępnienia informacji, nie zawiadomił Wnioskodawcy o braku możliwości udostępniania, informacji zgodnie z wnioskiem poprzez wzgląd na brak dyspozycji odpowiednimi środkami technicznymi, nie wskazał na konieczność uiszczenia opłaty na poczet kosztów związanych udostępnieniem informacji (związanych z przekształceniem w formę wskazaną we wniosku lub też wynikających z wnioskowanego sposobu przekazania) oraz nie wskazał zaleceń zmiany wniosku co do sposobu lub formy przekazania informacji publicznej, przez co należy twierdzić, iż te okoliczności nie wystąpiły. Pozostawienie wniosku o udzielenie informacji publicznej bez odpowiedzi jednoznacznie wskazuje na bezczynność podmiotu. Skarżący wskazał, że organ do dnia wniesienia skargi nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, zatem skarga jest w pełni uzasadniona. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Szczecinek wniósł o umorzenie postępowania ze skargi M. P., w całości na podstawie art. 161 §1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a"). Wójt wskazał, że po otrzymaniu skargi na bezczynność organu, wniosek Skarżącego o udzieleniu informacji publicznej niezwłocznie zrealizowano. W tej sytuacji zachodzi następcza bezprzedmiotowość skargi. Wójt wskazał ponadto, że odpowiedzialny za odpowiedź pracownik przeoczył termin załatwienia u sprawy. W piśmie procesowym z dnia 30 maja 2022 r. Skarżący wskazał, że dnia 30 maja 2022 r. otrzymał pismo zawierające informację co do pkt od 2 do 6 wniosku o udzielenie informacji. O ile Skarżący otrzymał pismo wskazujące na powierzchnię gruntów to nie otrzymał żądanego dokumentu z którego dane pozyskano. Stąd modyfikując zakres zarzutów skargi i jego żądania, Skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie organu do udzielenia odpowiedzi w zakresie pkt 1 wniosku, 2)dalsze procedowania w zakresie ustalenia, iż organ dopuścił się bezczynności i ustalenie jej charakteru, 3) przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w przedmiotowej skardze, odpowiedzi na skargę oraz wskazanych w niniejszym piśmie, 4) zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga jest w części uzasadniona. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176) dalej "u.d.i.p.", wprowadziła definicję legalną "informacji publicznej", przez którą należy rozumieć, zgodnie z art. 1 ust. 1, "każdą informację o sprawach publicznych". Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. zawiera przykładowe wyliczenie rodzajów informacji publicznej podlegających udostępnieniu. W doktrynie zasadnie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, T. 2002, s. 28-29). Wniosek Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej należy kwalifikować jako sprawę z zakresu informacji publicznej. Okoliczność powyższa nie jest zresztą sporna w sprawie w zakresie żądania udostępnienia informacji dotyczącej powierzchni gruntów leśnych stanowiące własność gminy i/lub będące w jej zarządzie w latać 2015-2020; objętości pozyskania drewna z lasów gminnych w latach 2015-2020; areale zalesień na terenach gminnych w latach 2015-2020; areale powierzchni gruntów przeznaczonych do zalesienia w gminie w latach 2015-2020; areale zalesienia gruntów nieleśnych w gminie w latach 2015-2020; powierzchni produkcyjnej gminnych szkółek leśnych w latach 2015-2020;" Bezsporne jest również, że Wójt był podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), a udzielenie przedmiotowej informacji odbywa się na zasadach i w trybie określonych przepisami u.d.i.p. Organ wyjaśnił, że brak odpowiedzi w terminie na wnioski Skarżącego wynikał z przekroczenia przez pracownika terminu załatwienia sprawy. Skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej inicjuje postępowanie, w ramach którego organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności ocenić charakter żądanej informacji pod kątem uznania jej za informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a następnie, w razie uznania żądanej informacji za publiczną, informację tę udostępnić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. - z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p.), lub w tym terminie wydać na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. decyzję o odmowie jej udostępnienia, bądź też - w razie uznania, że żądana informacja nie spełnia kryteriów informacji publicznej, lub, że jest ona dostępna w innym trybie (art. 1 ust. 2 u.i.d.p.), powiadomić wnioskodawcę, że w przypadku jego żądania przepisy u.d.i.p. nie znajdują zastosowania. Mając na uwadze, że przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie była informacja o sprawach publicznych (czego organ nie kwestionuje), uznać należy, że już na tej podstawie organ zobowiązany był przedmiotowy wniosek załatwić w trybie i na zasadach określonych przepisami u.d.i.p., co uczynił po upływie 14-dniowego terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. i po wniesieniu skargi na bezczynność. Wskazać należy, że bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminach określonych w ustawie i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Z akt sprawy wynika, że na dzień wniesienia skargi do Sądu tj. 8 kwietnia 2022r. wniosek Skarżącego z dnia 21 marca 2022 r. o udzielenie informacji publicznej, w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie został merytorycznie załatwiony przez Wójta. Sporządzone informacje dnia 13 kwietnia 2022 r. zostały skutecznie doręczone Skarżącemu dnia 30 maja 2022 r. wobec bezskutecznego doręczenia dnia 14 kwietnia 2022 r. skierowanego do M. a nie M. P.. Powyższe oznacza, że organ pozostawał w bezczynności w zakresie ww. wniosku. Rozpatrując skargę na bezczynność Sąd musi jednak rozważyć, czy po jej wniesieniu nie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania sądowego. Załatwienie przez organ wniosku po wniesieniu do Sądu skargi na bezczynność powoduje, że zobowiązanie organu do wydania aktu w określonym terminie stało się bezprzedmiotowe, a postępowanie sądowe w tym przedmiocie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie Wójt w dniu 30 maja 2022 r. doręczył sporządzoną dnia 13 kwietnia 2022 r. Skarżącemu żądaną przez niego informację publiczną. Na skutek tej czynności przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna zainicjowana skargą w niniejszej sprawie. Konsekwencją ustania bezczynności organu po wniesieniu skargi jest bezprzedmiotowość postępowania sądowego, co stwarza podstawę do jego umorzenia. Skarżący w piśmie procesowym z dnia 30 maja 2022 r. wskazał, że Wójt udzielił odpowiedzi na pytania od 2 do 6, natomiast wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia odpowiedzi w zakresie pkt 1 wniosku z dnia 21 marca 2022 r. z uwagi na to, że organ nie przedstawił dokumentów z których wynikają informacje udzielone co do pytania 1. W niniejszej sprawie Skarżący zażądał we wniosku z dnia 21 marca 2022 r. udostępnienia dokumentów zawierających informacje o powierzchni gruntów leśnych stanowiących własność gminy i/lub będące w jej zarządzie w latach 2015-2020. Wójt Gminy Szczecinek przekazał informację o powierzchni gruntów leśnych - co Skarżący akceptuje co do treści, natomiast nie godzi się na formę – nośnik, przekazanej informacji. Domaga się udostępnienia dokumentu z którego te dane wynikają. Ponownie zatem przypomnieć należy, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną będzie więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia, mającej walor informacji publicznej, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Zaznaczyć należy, że są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Pośród informacji publicznych ustawodawca wyodrębnił kategorię dokumentu urzędowego, którym zgodnie z art. 6 ust. 2 u.d.i.p. jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. udostępnieniu podlega zaś nie tylko treść dokumentów urzędowych, ale również i ich postać. W przypadku zaś innego dokumentu niż dokument urzędowy o którym mowa wyżej, należy wyraźnie oddzielić treść informacji od jej nośnika. Dokument taki może bowiem zawierać w sobie zarówno dane mające charakter publiczny, jak i informacje pozbawione tego waloru. Udostępnieniu będzie podlegała zatem jedynie treść informacji publicznej w nim zawartej, nie zaś sama postać takiego dokument (por. wyroki NSA z 14 lipca 2021 r., III OSK 3201/21, z 22 listopada 2019 r., I OSK 1520/18, z 26 stycznia 2018 r., I OSK 814/16, oraz z 27 czerwca 2017 r., I OSK 2807/15). Stąd mając na uwadze zapis art. 6 ust. 2 u.d.i.p. i art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. nie sposób uznać zarzutów skargi co do nieudostępnienia dokumentów z których informacja o powierzchni gruntów wynika, za uzasadnione. Udzielona przez Wójta informacja z dnia 13 kwietnia 2022 r. o powierzchni gruntów leśnych (pkt 1 żądania wniosku z dnia 21 marca 2022 r.) jest wymaganą przez u.d.i.p. tak co do formy jak i treści informacją publiczna stanowiącą zadość żądaniu Skarżącego. Skoro jak wskazano powyżej, organ nie zachował jednak ustawowego terminu do udostępnienia informacji publicznej, nie budzi wątpliwości, że Wójt, jako podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, w dniu wniesienia skargi w niniejszej sprawie pozostawał w bezczynności. Oceniając czy bezczynność owa miała charakter rażącego naruszenia prawa należy dostrzegać, iż w orzecznictwie wskazuje się, że pod pojęciem "rażącego naruszenia prawa", w znaczeniu art. 149 p.p.s.a., należy rozumieć takie działania lub zaniechania organu prowadzącego postępowanie, które w sposób niewątpliwy i oczywisty pozostają w sprzeczności z obowiązkiem podejmowania czynności zmierzających bezpośrednio do załatwienia w terminie sprawy administracyjnej. W wyroku z dnia 8 sierpnia 2016 r. WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SAB/Gl 128/16 trafnie stwierdził, że ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić zarówno proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, jak i także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy (publ.: www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokonując takiej oceny Sąd w odniesieniu do bezczynności Wójta w rozpoznaniu wniosku Skarżącego nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa. Zauważyć bowiem należy, że w reakcji na skargę Wójt niezwłocznie podjął czynności zmierzające do załatwienia wniosku – nie został wobec niego bierny. Wprawdzie Wójt udostępnił żądaną przez Skarżącego informację z dnia 13 kwietnia 2022 r. z ponad dwu miesięcznym opóźnieniem bo dnia 30 maja 2022 r. - poprzez błędną próbę doręczenia z dnia 14 kwietnia 2022 r., ale już niezwłocznie po otrzymaniu skargi, która miała miejsce 12 kwietnia 2022 r. (co wynika z prezentaty Urzędu Gminy). w dodatku nie była poprzedzona żadnym monitem ze strony Skarżącego. Zarówno wymiar przekroczenia terminu na załatwienie sprawy, jak i podniesione przez organ okoliczności wskazują, że bezczynność nie wynikała ze złej woli organu. Sąd dał przy tym wiarę wyjaśnieniom Wójta, że nieudostępnienie informacji w terminie nie wynikało ze złej woli organu. W ocenie Sądu opóźnienie w rozpoznaniu wniosku nie nosiło zatem cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych przez u.d.i.p. Ponadto przekroczenie terminu do udzielenia odpowiedzi nie było rażąco nadmierne, a Skarżący nie powołuje się na okoliczności wskazujące na naruszenie jego interesu poprzez brak uzyskania w ustawowym terminie odpowiedzi na jego żądanie. Stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawi akt sprawy stąd odrębny w tym zakresie wniosek Skarżącego jest bezprzedmiotowy. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął zgodnie z art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a. (tak też uchwała NSA z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na koszty sądowe w niniejszej sprawie składały się: wpis od skargi w wysokości [...] zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości [...] zł oraz opłata skarbowa od złożonego pełnomocnictwa w wysokości [...] zł.