II SAB/Sz 127/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. W. o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia [...] listopada 2018 r., sygn. akt II SAB/Sz 127/18 wydanego w sprawie ze skargi B. W. na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a: odmówić uzupełnienia wyroku

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (zwany dalej: "Sądem") po rozpoznaniu sprawy ze skargi B. W. na bezczynność Burmistrza Miasta (zwanego dalej: "Burmistrzem") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w wyroku z dnia 15 listopada 2018 r., w pkt. I stwierdził bezczynność Burmistrza w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 23 sierpnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej w pkt 1 i 2; w pkt II umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Burmistrza do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 23 sierpnia 2018 r. w pkt 3; w pkt III stwierdził, że bezczynność Burmistrza nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; w pkt IV zasądził od Burmistrza Miasta na rzecz skarżącego kwotę [...]złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 5 grudnia 2018 r. W piśmie z dnia 15 grudnia 2018 r. (złożonym w biurze podawczym tutejszego Sądu w dniu 19 grudnia 2018 r.), skarżący złożył wniosek o uzupełnienie wyroku z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. akt II SAB/Sz 127/18 poprzez orzeczenie w przedmiocie: 1) stwierdzenia bezczynności Burmistrza względem pkt 3 wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 23 sierpnia 2018 r., gdyż Sąd ani nie stwierdził w tym zakresie bezczynności, ani nie oddalił w tym zakresie złożonej skargi; 2) zobowiązania Burmistrza do rozpatrzenia pkt 1 i 2 wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 23 sierpnia 2018 r., gdyż Sąd ani w tym zakresie nie zobowiązał Burmistrza Miasta do rozpatrzenia wniosku (w zakresie pkt 1 i 2 wniosku o udostępnienie informacji publicznej), ani też nie umorzył postępowania sądowego w tym zakresie, ani też nie oddalił w tym zakresie złożonej skargi. Uzasadniając złożony wniosek, skarżący wskazał, że w skardze zwrócił się o: 1) zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 23 sierpnia 2018 r.; 2) stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie od Burmistrza Miasta na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący podkreślił, że stwierdzenie bezczynności w pkt I sentencji wyroku dotyczyło pkt 1 i 2 wniosku o udostępnienie informacji publicznej, podczas gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej zawierał trzy punkty, a Sąd w odrębnym punkcie sentencji wyroku nie orzekł o tym, żeby w tym zakresie (lub "w pozostałej części") skargę oddalić. Następnie, orzeczenie w pkt II sentencji wyroku, czyli umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania Burmistrza do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 23 sierpnia 2018 r., dotyczy tylko pkt 3 wniosku, podczas gdy wniosek zawierał trzy punkty. W zakresie pozostałych dwóch punktów Sąd ani nie zobowiązał Burmistrza do ich rozpoznania, ani też w tym zakresie nie oddalił skargi na bezczynność. Wobec powyższego skarżący uznał, że Sąd nie orzekł o całości skargi. Zdaniem skarżącego, Sąd nie orzekł o całości skargi, gdyż: 1) nie orzekł o stwierdzeniu bezczynności Burmistrza względem pkt. 3 wniosku z dnia 23 sierpnia 2018 r., tj. ani nie stwierdził w tym zakresie bezczynności, ani nie oddalił w tym zakresie złożonej skargi; 2) nie orzekł w przedmiocie zobowiązania Burmistrza do rozpatrzenia pkt. 1 i 2 wniosku z dnia 23 sierpnia 2018 r., gdyż ani w tym zakresie nie zobowiązał Burmistrza do rozpatrzenia wniosku (w zakresie pkt 1 i 2), ani też nie umorzył postępowania sądowego w tym zakresie, ani też nie oddalił w tym zakresie złożonej skargi. Ponadto skarżący zauważył, że nie był to element omyłki pisarskiej. Po pierwsze: dotyczył istoty rozstrzygnięcia. Po drugie: analiza str. 6 uzasadnienia wyroku skłoniła do konstatacji, że treść sentencji wyroku oraz jego uzasadnienie były ze sobą zbieżne, zatem nie można było przypisać żadnemu z nich charakteru omyłki pisarskiej. Zdaniem skarżącego, wniosek o uzupełnienie wyroku był niezbędny do zapewnienia rozstrzygnięcia przez Sąd o całości złożonej skargi przez stronę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Zgodnie z art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - zwanej dalej: "p.p.s.a.") strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Mając na uwadze przytoczoną regulację prawną, stwierdzić należy, że na podstawie art. 157 § 1 p.p.s.a. uzupełnieniu mogą podlegać dwa elementy orzeczenia, tj. rozstrzygnięcie w przedmiocie wniesionej skargi lub dodatkowe orzeczenie, które powinno się znaleźć w wyroku, a którego sąd nie zamieścił (np. rozstrzygnięcie o kosztach postępowania). Ponadto, wskazać należy, że instytucja uzupełnienia orzeczenia służy temu, aby w szczególnej sytuacji pominięcia przez sąd jakiejś kwestii, która winna być przedmiotem zapadłego rozstrzygnięcia, wydane orzeczenie uczynić kompletnym. W ocenie Sądu sentencja wydanego wyroku zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. Sąd rozstrzygnął o całości skargi, zatem brak było podstaw do uzupełnienia wyroku. Podkreślić należy, że w uzasadnieniu wyroku Sąd szczegółowo wyjaśnił powody takiego sformułowania rozstrzygnięcia. Odnośnie wniosku w zakresie pkt 1 i 2, Sąd wskazał, że organ gdy zauważył swoją bezczynność, niezwłocznie podjął czynności zmierzające do udzielenia skarżącemu żądanej informacji, wezwał skarżącego do wykazania, iż udostępnienie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, z uwagi na fakt, że w ocenie organu, żądana informacja miała charakter informacji przetworzonej. Według Sądu, zgodnie z przepisami ustawy o udostępnienie informacji publicznej rozpoczął się proces załatwienia wniosku skarżącego w zakresie pkt 1 i 2, a tym samym odpadła podstawa do zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., mimo stwierdzenia przez Sąd bezczynności organu w tej części wniosku. Sąd uznał, że w przypadku udzielenia skarżącemu informacji publicznej lub też odmowy jej udzielenia przez organ w zakresie ww. punktów wniosku, skarżący ma nadal otwartą drogę do ochrony swoich praw na drodze postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd wyjaśnił również, że okoliczność rozpoznania wniosku w zakresie pkt 3 przez organ już po wniesieniu skargi na bezczynność spowodowała, że w sprawie nie było już podstaw do zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Postępowanie sądowoadministracyjne w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe i podlegało w związku z tym umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Podkreślić należy, że takie stanowisko zajął NSA w uchwale z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl), który uznał, iż "Przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności." NSA wyjaśnił, że "Uwzględnienie skargi na podstawie art. 54 § 3 odnosi się do skargi na akty lub czynności, ale także do skargi na bezczynność organów w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a, albowiem przepis ten wyraźnie stanowi, że organ, którego bezczynność zaskarżono może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę. Skoro uwzględnienie przez organ skargi na bezczynność może nastąpić tylko w trybie autokontroli (uregulowanym w art. 54 § 3), to uwzględnienie skargi w całości w takiej sprawie oznacza wydanie żądanego przez stronę aktu lub dokonanie żądanej czynności. Organ administracji wydając akt lub dokonując czynności z zakresu administracji publicznej po wniesieniu skargi do sądu przyznaje, że pozostawał w bezczynności." NSA wskazał, że "stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika a contrario, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy ta decyzja lub akt podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania - por. wyr. NSA z 16 marca 2000 r., I SAB 201/99 (niepubl.). Jest zatem rzeczą oczywistą, że jeżeli do daty orzekania przez sąd organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to - mimo pozostawania w zwłoce - przestaje on tkwić w bezczynności. Postępowanie sadowoadministracyjne w sprawie jego bezczynności staje się więc bezprzedmiotowe również i z tego powodu, i dlatego podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3. Nie ma w takiej sytuacji podstaw do oddalenia skargi, ponieważ powodem oddalenia skargi jest jej bezzasadność. Oznacza to, że sąd powinien skargę na bezczynność organu oddalić, jeżeli stwierdzi, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Uznawszy zaś, że organ był bezczynny w tej dacie, ale przestał nim być, wydając stosowny akt lub podejmując właściwą czynność w trybie autokontroli, sąd powinien uznać, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna (rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności), a co za tym idzie postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. W takim przypadku bowiem już samo wniesienie skargi na milczenie organu wywołuje pożądany skutek w postaci likwidacji jego bezczynności. Nie ma wówczas żadnych innych powodów, które przemawiałyby za wydaniem wyroku oddalającego skargę, który - najogólniej rzecz ujmując - jest orzeczeniem stwierdzającym, że podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia prawa jest bezzasadny. Takie orzeczenie będzie niezrozumiałe dla skarżącego, który przecież zasadnie żądał od sądu administracyjnego ochrony, osiągnął zamierzony cel na skutek skorzystania z przysługującego mu środka prawnego, bo organ, którego bezczynność zaskarżono, w całości uwzględnił skargę. Uwzględnienie skargi przez organ wywołuje także ten skutek, że skarga została przez organ rozpoznana, a więc sąd nie może ponownie rozpoznać tej samej skargi. Inaczej mówiąc, skoro organ uwzględnił skargę, to tej samej skargi sąd nie może uwzględnić lub oddalić." NSA wyjaśnił, że "Uwzględnienie skargi na bezczynność przez organ administracji publicznej w trybie autokontroli dowodzi, że naruszenie prawa nakazujące uwzględnienie skargi, miało miejsce, przynajmniej w dacie jej wniesienia do sądu. Wszak inaczej organ nie uwzględniłby tej skargi w całości. Fakt, że organ usunął istniejące naruszenie prawa we własnym zakresie nie upoważnia sądu administracyjnego do wydania wyroku stwierdzającego bezzasadność zaskarżenia bezczynności organu. Fakt ten oznacza jedynie, że między skarżącym a organem przestał istnieć spór, co do legalności niepodjęcia w terminie określonego aktu lub czynności. Brak tego sporu jest równoznaczny z tym, że sprawa sądowoadministracyjna przestaje istnieć, a co za tym idzie z bezprzedmiotowością dalszego postępowania w sprawie." Ponadto, Sąd wskazał, że niewątpliwie nieudzielenie informacji skarżącemu na złożony wniosek nastąpiło z przyczyn leżących po stronie organu. Jednakże wyjaśnienia organu i okres pozostawania organu w bezczynności świadczyły, że postępowaniu organu nie można przypisać rażącego naruszenia prawa. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 157 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.