II SAB/Rz 67/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2023 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.J. na bezczynność Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie bezczynności i przewlekłości prowadzonego postępowania postanawia I. odrzucić skargę, II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (słownie: "sto") złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

S.J. (dalej: "Skarżąca") wniosła za pośrednictwem Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB"/"organ") skargę na bezczynność i przewlekłość tego organu w sprawie dotyczącej rozbudowy budynku mieszkalnego na działce obciążonej służebnością. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej odrzucenie z uwagi na to, że Skarżąca nie wniosła ponaglenia do właściwego organu, tj. koniecznego elementu poprzedzającego skargę na bezczynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Z kolei art. 53 § 2b P.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z przepisów art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. - dalej: "K.p.a."), wynika, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) (§ 1). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (§ 2), przy czym wnosi się je: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (§ 3). Z powołanych regulacji wynika, że strona, która uważa, że organ działa przewlekle lub jest bezczynny, powinna wnieść ponaglenie, o jakim mowa w art. 37 K.p.a. Uprzednie wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność/przewlekłość organu. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek nie został spełniony; Skarżąca nie wyczerpała trybu przewidzianego w art. 37 K.p.a. w zw. z art. 53 § 2b P.p.s.a., skutkiem czego skarga wniesiona do tutejszego Sądu jest niedopuszczalna. Wskazać należy, że skarga datowana na 9 czerwca 2023 r. złożona została w organie (WINB) dnia 12 czerwca 2023 r., natomiast ponaglenie do organu wyższego stopnia, tj. Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zawarte jest w piśmie Skarżącej z dnia 2 lipca 2023 r. Oznacza to, że ponaglenie wniesione zostało po wniesieniu skargi. Następstwem braku wyczerpania przed wniesieniem skargi przysługującego środka zaskarżenia (ponaglenia) jest niedopuszczalność skargi skutkująca jej odrzuceniem. Końcowo Sąd stwierdza, że wniesienie ponaglenia do organu, którego dotyczy skarga na bezczynność/przewlekłość, względnie do organu wyższego stopnia, ale po wniesieniu skargi, w żadnym wypadku nie może być uznane za dochowanie trybu przewidzianego we wskazanym art. 52 § 1 P.p.s.a. Jeszcze raz wskazać należy, że dopiero wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (tj. przed właściwymi organami administracji publicznej) otwiera drogę do skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Skargę taką (na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia za pośrednictwem organu, którego bezczynności/przewlekłości jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 P.p.s.a.). Stąd też objęcie skargą również bezczynności/przewlekłości postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego nie było możliwe, bowiem skarga nie została wniesiona za pośrednictwem tego organu, lecz WINB. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w punkcie I postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd zwrócił Skarżącej uiszczony wpis sądowy od skargi.