II SAB/Rz 47/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka AWSA Karina Gniewek-Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2021 r. sprawy ze skarg M. K., E. K. i P. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie niewykonania w określonym terminie czynności wynikających z przepisów odrębnych - postanawia – odrzucić skargi E. K. i P. K.

II SAB/Rz 47/20 UZASADNIENIE W dniu 24 lipca 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga M. K., E. K. i P. K. (dalej: "skarżących") na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta (dalej: "PINB" lub "organ"). Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że skarżące w dniu 26 sierpnia 2003 r. zwróciły się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta o wydania decyzji w trybie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 z póżn. zm.) dotyczącej rozbudowy zakładu masami na działce nr 16/2 w [....] o pomieszczenia kotłowni, wędzarni i ubojni żywca. Zdaniem skarżących organ pozostaje w nieusprawiedliwionej bezczynności, gdyż mimo upływu lat oraz wyznaczenia dodatkowego terminu sprawy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, do dnia wniesienia skargi nie wydał żadnej decyzji we wskazanej sprawie. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta wniósł o jej oddalenie. Organ podniósł, że w związku z pismem skarżących z dnia 26 sierpnia 2003 r. przeprowadził czynności wyjaśniające, w tym oględziny nieruchomości z udziałem E. K.. Zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do podjęcia dalszych czynności w ramach sparowanego nadzoru budowlanego, o czym skarżące zostały poinformowane w piśmie z dnia [...] marca 2004 r. nr [...]. We wskazanym piśmie organ szczegółowo wyjaśnił wnioskodawczyniom zarówno podstawy funkcjonowania spornego zakładu na terenie działki nr 16/2, jak i ustalenia dokonane podczas czynności wyjaśniających oraz kwalifikację wykonanych w zakładzie robót budowlanych. Powyższe oznacza, ze organ rozpatrzył sprawę z wniosku karzących i nie pozostaje w bezczynności. Wskazane w skardze postanowienie organu wyższego stopnia o uznaniu ponaglenia skarżących za zasadne, dotyczyło natomiast odrębnego postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi, ponieważ zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - dalej: "Ppsa", skarga niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Jej rozpoznanie rodziłoby bowiem nieważność postępowania (art. 183 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest jej wniesienie przez uprawniony (legitymowany) podmiot. Stosownie do art. 50 § 1 i 2 P.p.s.a. może tego dokonać każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała ona udział w postępowaniu administracyjnym, a inny podmiot, jeżeli ustawy przyznają mu takie prawo. W postępowaniu sądowoadministracyjnym stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 32). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że posiadanie interesu prawnego oznacza de facto ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r. II SA 2503/01). Źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest zatem norma prawna kształtująca sytuację prawną wnoszącego skargę. Cechami interesu prawnego jest to, że ma on charakter indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisów prawa materialnego (B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 1996, s. 194). Interes prawny musi więc wynikać bezpośrednio z konkretnej normy prawnej, a przy tym mieć realny charakter. Interes prawny rozumiany jest zatem jako istnienie związku między sferą jego indywidualnych praw i obowiązków a zaskarżonym aktem lub czynnością. Skarga danego podmiotu może dotyczyć tylko jego "własnej sprawy administracyjnej" rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, którymi są organ administracji publicznej i indywidualny podmiot niepodporządkowany organizacyjnie temu organowi (T.Woś. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI. Wolters Kluwer, 2016. komentarz do art. 50). Wymaga przy tym podkreślenia, że wykazanie naruszenia interesu prawnego, należy do wnoszącego skargę. Sąd administracyjny jako sąd dokonujący kontroli legalności zaskarżonych aktów, nie jest, co do zasady, uprawniony do prowadzenia postępowania dowodowego, w szczególności na okoliczność legitymowania się przez podmiot wnoszący skargę interesem prawnym do zaskarżenia wskazanego w skardze aktu lub bezczynności organu - wykazania naruszenia tego interesu. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia skarżące uczyniły bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta, polegającą na braku prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie legalności i zgodności z przepisami obiektów budowlanych "Masarni - J. K., R. K., M. K., A. K. sp.j." zlokalizowanej na działce nr 16/2, obr. [...] w [...] przy ul. [...]. Do ustalenia kręgu stron postępowania naprawczego, prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, zastosowanie ma ogólna regulacja art. 28 K.p.a., jako że przepis art. 28 ust. 3 P.b. normuje krąg stron postępowania prowadzonego w przedmiocie udzielenie pozwolenia na budowę. Oznacza to, że status strony w niniejszej sprawie przysługuje jedynie M. K., gdyż jest ona właścicielem działki nr 685 w [....] (notatka służbowa z dnia 26 października 2018 r. w aktach administracyjnych organu I instancji). E. K. i P. K. jedynie zamieszkują w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na ww. nieruchomości. W konsekwencji stwierdzić należy, że M. K. legitymuje się istnieniem interesu prawnego do wniesienia skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta. Istnienie i funkcjonowanie obiektów budowlanych na działce nr 16/2 powoduje, że działka sąsiednia nr 685 jest - choćby potencjalnie - objęta obszarem ich oddziaływania i ma wpływ na uprawnienia właściciela wynikające z przepisów P.b. Natomiast E. K. i P. K. nie posiadają interesu prawnego, wynikającego z przepisów Prawa budowlanego, względnie innych regulacji prawa materialnego, skutkujących uznaniem ich za strony postępowania naprawczego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. Oddziaływanie obiektów budowlanych na działce sąsiedniej nie wpływa bowiem na żadne uprawnienia lub obowiązki osób zamieszkujących budynek na działce sąsiedniej, których źródłem są przepisy Prawa budowlanego. W związku z powyższym, uznając że E. K. i P. K. nie posiadają interesu prawnego do zaskarżenia bezczynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.