II SAB/Rz 4/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2026 r. sprawy ze skargi P. D. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w [...] w sprawie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.

Przedmiotem skargi P. D. (dalej: "skarżący") jest bezczynność Prokuratora Rejonowego w [....] w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Jak wynika z akt sprawy P. D., działając na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm. - zwana dalej "u.d.i.p."), wnioskiem z dnia 4 grudnia 2025 r. zwrócił się do Prokuratora Rejonowego w [...] o udzielenie informacji publicznej dotyczącej adwokatów B. J., T. P., M. L. poprzez podanie: - ile razy od 2020 r. do teraz udostępniono w/w adwokatom akta spraw na tzw. "gębę" (tj. bez złożenia wniosku o wgląd do akt i bez zgody prokuratora), - czy procedura i regulamin prokuratury dopuszcza udostępnienie akt adwokatowi bez wniosku, wiedzy i zgody prokuratora referenta, - czy ze względu na ewentualne prywatne znajomości w/w adwokatów pracownicy sekretariatów mogli i mieli zgodę i uprawnienie na odstępstwo od procedury udostępniania akt i wykonania fotokopii. Skarżący zawnioskował o przesłanie informacji drogą elektroniczną na podany adres email. Prokurator Rejonowy w [...] pismem z dnia 8 grudnia 2025 r. poinformował skarżącego, że stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym oraz ewentualnym innym osobom akta udostępnia się tylko i wyłącznie po wydaniu stosownego zarządzenia. W dniu 30 grudnia 2025 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) P.D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na bezczynność Prokuratora Rejonowego w [...] zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek oraz naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w BIP jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania polegający na niezrealizowaniu wniosku. Wobec powyższych zarzutów skarżący zwrócił się o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku. W ocenie skarżącego organ ma obowiązek zrealizować odpowiedź na wniosek zgodnie z treścią wniosku. Skoro nie zrealizowano wniosku ani nie wydano decyzji odmownej to bezsprzecznie doszło do bezczynności organu. Każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien być załatwiony bądź przez udostępnienie informacji (czynność materialno-techniczna), a w przypadku gdy istnieją ku temu podstawy prawne poprzez odmowę udostępnienia, która przybiera formę decyzji administracyjnej. W odpowiedzi na skargę Prokurator Rejonowy w [...] zawnioskował o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna, została przez Sąd oddalona. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; zwana dalej w skrócie: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W myśl art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W przedmiotowej sprawie skarżący zarzuca Prokuratorowi Rejonowemu w [....] bezczynność powstałą na tle stosowania ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Żądanie wniosku o udzielenie informacji publicznej obejmowało podanie informacji dotyczącej adwokatów B. J., T. P., M. L. poprzez podanie: - ile razy od 2020 r. do teraz udostępniono w/w adwokatom akta spraw na tzw. "gębę" (tj. bez złożenia wniosku o wgląd do akt i bez zgody prokuratora), - czy procedura i regulamin prokuratury dopuszcza udostępnienie akt adwokatowi bez wniosku, wiedzy i zgody prokuratora referenta, - czy ze względu na ewentualne prywatne znajomości w/w adwokatów pracownicy sekretariatów mogli i mieli zgodę i uprawnienie na odstępstwo od procedury udostępniania akt i wykonania fotokopii. Wobec tak ukształtowanego przedmiotu wniosku, przypomnieć należy, że realizacja gwarantowanego przepisem art. 61 ust. 1 Konstytucji RP prawa do dostępu do informacji publicznej następuje na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. W ustawie tej jako podmioty obowiązane do udostępniania informacji publicznej wskazane zostały w art. 4 ust. 1 władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie może budzić wątpliwości, że Prokurator Rejonowy jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Natomiast pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 i 2, który to przepis wprowadza przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1. Jego podstawową funkcją jest doprecyzowanie zakresu przedmiotowego ustawy i wskazanie najbardziej typowych kategorii informacji publicznych (M. Kłaczyński, S. Szuster, Komentarz do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, LEX 2003). W szczególności charakter taki mają wskazane w tym przepisie informacje o sposobach realizacji zadań publicznych, ich wykonywaniu i skutkach realizacji tych zadań (art. 6 ust. 1 pkt 1 ppkt c) oraz wskazane w art. 6 ust. 1 pkt 3 informacje o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym m. in. o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, sposobie przyjmowania i załatwiania spraw, prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach i sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych. Odwołanie się w art. 1 ustawy do kategorii "sprawy publicznej" oznacza odniesienie do spraw związanych z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej i koresponduje z pojęciem dobra wspólnego w przeciwieństwie do spraw ze "sfery prywatnej". Sprawa publiczna oznacza przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów, w tym aktywnością związaną z wewnętrzną organizacją ich funkcjonowania. Wykładnia prokonstytucyjna art. 6 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że informacją o sprawie publicznej jest więc również informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy oraz o przedmiocie ich działalności i kompetencjach. Tak też należy rozumieć informację w zakresie organizacji tych podmiotów (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.d.i.p.), zasad ich funkcjonowania (art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.), a także w zakresie danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). Podkreślić należy, że aby możliwe było udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy muszą być spełnione 2 warunki: 1) informacja rozumiana jako oświadczenie wiedzy musi dotyczyć dotyczy określonych faktów, tj. czynności i zachowań podmiotu wykonującego zadania publiczne podejmowanych w zakresie wykonywania takiego zadania i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, 2) informacja musi istnieć i znajdować się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia. W piśmiennictwie trafnie zwraca się uwagę, że ustawa o dostępie do informacji publicznej daje prawo do uzyskania informacji o sprawach publicznych, nie przyznaje jednak uprawnienia do otrzymania każdej informacji będącej w posiadaniu adresata wniosku. Nie wszystkie działania podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP będą związane z powstaniem informacji publicznej. Jeżeli informacja dotyczy sfery prywatnej, niezwiązanej z działalnością państwa, nie podlega udostępnieniu, nawet jeżeli znajduje się w aktach sprawy prowadzonej przez organ. Podobnie dokumentacja o charakterze wewnętrznym bądź aktywność o charakterze technicznym stanowi takiego rodzaju działalność, która nie ma waloru informacji publicznej. Do takich informacji niepublicznych w orzecznictwie zaliczono: wewnętrzną korespondencję elektroniczną, informacje techniczne dotyczące narzędzi używanych przez podmiot, opinie ekspertów, terminarz spotkań oraz inne dokumenty związane z planowaniem działalności podmiotu. Tryb udostępniania informacji regulują przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, stanowiąc, że udostępnianie na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba, że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany tego nie umożliwiają. Wówczas podmiot ten powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości przekazania informacji i wskazuje w jakiej formie informacja może być udostępniona. W takim przypadku, jeżeli w ciągu 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 1 i 2 ustawy). Sposobami załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w myśl ww. ustawy są zatem: albo udzielenie informacji, albo poinformowanie o braku możliwości udostępnienia informacji (art. 14 ust. 2) albo wydanie decyzji odmownej (art. 16 ust. 1). Należy przy tym zaznaczyć, że załatwienie wniosku strony o udostępnienie informacji publicznej nie musi oznaczać przekazania żądanych informacji lub dokumentów. Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy, obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jest jedynie podmiot, będący w posiadaniu takich informacji. Zgodnie natomiast z art. 13 ust. 1 ustawy udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy, oznacza zatem niepodjęcie przez ten podmiot stosownych czynności w ww. terminie. Jak wyżej wskazano wniosek skarżącego obejmował podanie informacji dotyczącej adwokatów B. J., T. P., M. L. poprzez podanie: - ile razy od 2020 r. do teraz udostępniono w/w adwokatom akta spraw na tzw. "gębę" (tj. bez złożenia wniosku o wgląd do akt i bez zgody prokuratora), - czy procedura i regulamin prokuratury dopuszcza udostępnienie akt adwokatowi bez wniosku, wiedzy i zgody prokuratora referenta, - czy ze względu na ewentualne prywatne znajomości w/w adwokatów pracownicy sekretariatów mogli i mieli zgodę i uprawnienie na odstępstwo od procedury udostępniania akt i wykonania fotokopii. Prokurator Rejonowy w [....] pismem z dnia 8 grudnia 2025 r. poinformował skarżącego, że stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym oraz ewentualnym innym osobom akta udostępnia się tylko i wyłącznie po wydaniu stosownego zarządzenia. Udzielenie takiej odpowiedzi w istocie stanowi w swej istocie wskazanie, że sugerowane przez wnioskodawcę sytuacje nie miały miejsca. Trzeba także tutaj podkreślić, że wniosek skarżącego w istocie stanowił bezpodstawną próbę przypisania bliżej nieokreślonym pracownikom prokuratury i adwokatom zachowań, które nie miały miejsca. Zasadnym jest tutaj pytanie czy tego rodzaju wniosek w ogóle mógł być uznany jako wniosek o udzielnie informacji publicznej. Jednak w takiej sytuacji również zasadnym byłoby udzielenie wnioskodawcy odpowiedzi pismem, że jego żądanie nie dotyczy informacji publicznej. W utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się bowiem konsekwentnie, że w sytuacji, gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że jego żądanie nie dotyczy informacji publicznej i mieści się w u.d.i.p. (por. wyrok NSA: z dnia 5.02.2008 r., I OSK 807/07, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12.02.2009 r., II SA/Bk 839/08, wyrok WSA w Rzeszowie z 24.11.2021 r., sygn. II SAB/Rz 137/21 wszystkie dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Niezależnie jednak od tego zagadnienia czy żądna informacja była czy też nie była informacją publiczną załatwienie takiej sprawy polega na udzieleniu stosownej odpowiedzi w formie pisma. W rozpoznawanej sprawie pismo Prokuratora Rejonowego w [...] z 8 grudnia 2025 r. stanowi taką odpowiedź. Skierowane zostało w ustawowym 14-dniowym terminie, stąd też podmiotowi temu nie można przypisać bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego. Nie są zatem słuszne argumenty skarżącego o naruszeniu art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy. Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał, że Prokurator Rejonowy w [...], rozpoznał wniosek skarżącego i nie dopuścił się bezczynności, a zatem skarga na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.