II SAB/Rz 35/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.G. na bezczynność Prezydenta Miasta [.] w przedmiocie przyznania świadczenia wychowawczego - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę.

R.G. w skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.] z dnia [.] listopada 2016 r. nr [.] stwierdzające niedopuszczalność wniesionego przez nią zażalenia na pozostawienie przez Prezydenta Miasta [.] podania o przyznanie świadczenia wychowawczego bez rozpoznania, zarzuciła "organowi bezczynność w odniesieniu do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy". Sprawa ta prowadzona jest pod sygn. II SA/Rz 1774/16. W związku z wątpliwościami co do treści ww. skargi i przedmiotu zaskarżenia, zarządzeniem z dnia 26 kwietnia 2017 r. sygn. II SA/Rz 1774/16, wezwano pełnomocnika skarżącej do sprecyzowania, czy skarga ta jest również skargą na bezczynność organu, a jeżeli tak to którego (SKO w [.] albo Prezydenta Miasta [.]). W piśmie z dnia 11 maja 2017 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że ww. skarga była również skargą na bezczynność obu ww. organów. W tych okolicznościach na mocy zarządzenia z dnia 12 maja 2017 r. wyłączono skargi na bezczynność ww. organów do odrębnego rozpoznania. Sprawy te zarejestrowano pod sygn. II SAB/Rz 34/17 – w przypadku bezczynności SKO w [.], oraz II SAB/Rz 35/17 - w przypadku bezczynności Prezydenta Miasta [.]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Na wstępie zaznaczyć należy, że w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), którą poza przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej zwanej: "Kpa") znowelizowano również ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) dalej zwaną "Ppsa". W myśl jednak art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej, do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 9 [tj. Ppsa], w brzmieniu dotychczasowym. W myśl natomiast art. 16 ustawy nowelizującej, do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 [tj. Kpa], w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1. Wobec tego skargę na bezczynność Prezydenta Miasta [.] rozpoznano przy uwzględnieniu przepisów w brzmieniu dotychczasowym, obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r. Skarga okazała się niedopuszczalna, ponieważ przed jej wniesieniem nie wyczerpano przewidzianych w Kpa środków zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 1 i 2 Ppsa, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r. Z akt administracyjnych dołączonych do sprawy o sygn. II SA/Rz 1774/16 wynika, że skarżąca zwróciła się do Prezydenta Miasta [.] o przyznanie świadczenia wychowawczego na dwoje dzieci. Wobec dostrzeżonych braków organ ten wezwał wnioskodawczynię do jego uzupełnienia, a to w związku z koniecznością poczynienia ustaleń pod kątem przyznania świadczenia na pierwsze dziecko w rozumieniu ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195). Wobec niewywiązania się z tego obowiązku w piśmie z dnia 4 października 2016 r. Prezydent Miasta [.] poinformował wnioskodawczynię o pozostawieniu jej podania w części dotyczącej przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko bez rozpatrzenia. Decyzją z dnia [...] października 2016 r. przyznał zaś świadczenie na drugie dziecko. W piśmie z dnia 13 października 2016 r. R.G. skierowała do Wojewody [.] za pośrednictwem Prezydenta zażalenie za pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego, domagając się ponownego rozpatrzenia sprawy w części dotyczącej świadczenia na pierwsze dziecko, przyznania świadczenia albo skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zarzucając naruszenie art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Zażalenie to zostało przez Prezydenta przekazane, zgodnie z właściwością, organowi wyższego stopnia, tj. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [.]. SKO w [.] opisanym na wstępie postanowieniem stwierdziło niedopuszczalność zażalenia ze względów przedmiotowych. Uznało, że pismo Prezydenta z dnia 4 października 2016 r. nie było ani postanowieniem, ani decyzją. Stosowanie w postępowaniu o przyznanie świadczenia wychowawczego przepisów K.p.a. oznaczało, że nie mogło ono być zaskarżone. Nie ulega wątpliwości, że postępowanie w sprawie świadczeń wychowawczych prowadzone jest w trybie przepisów Kpa; przyznanie świadczenia następuje w drodze decyzji administracyjnej. Tak więc skargę na bezczynność organu właściwego, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa, należało poprzedzić, zgodnie z art. 37 § 1 Kpa - w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r., zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie. Wymieniony środek ponaglający był bowiem środkiem zaskarżenia, o którym była mowa w art. 52 § 1 i 2 Ppsa - w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r. Brak wyczerpania dostępnych środków zaskarżenia w sprawie na bezczynność organu świadczył o niedopuszczalności skargi w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa. To zaś obligowało Sąd do jej odrzucenia. Nie ulega wątpliwości, że Prezydent pozostawił wniosek skarżącej w części bez rozpoznania. Z akt sprawy nie wynika jednak, aby wniosła ona zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, o którym była mowa w art. 37 § 1 Kpa. Zażalenie adresowane do Wojewody, choć finalnie przekazane do SKO w [.], zawierało wyłącznie żądanie merytorycznego rozpoznania sprawy, ale nie zawierało zarzutów o niezałatwieniu sprawy w terminie, na co zwrócono uwagę w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 kwietnia 2017 r. sygn. II SA/Rz 1774/16. Nie można było zatem przyjąć, że skarga na bezczynność została poprzedzona obligatoryjnym wyczerpaniem dostępnych dla skarżącej środków zaskarżenia. Z tych powodów skargę oceniono jako niedopuszczalną i podlegającą odrzuceniu, o czym orzeczono w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 i 2 Ppsa w zw. z art. 37 § 1 Kpa – w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r. Na marginesie Sąd zauważa, że w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r. sygn. I OPS 2/13 wyjaśniono, że na pozostawienie podania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 Kpa przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa. Stanowisko to należy odnieść również do pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, jako że postępowanie w tej sprawie, co już zaznaczono, toczy się w trybie Kpa, o czym traktuje art. 28 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.