I OSK 2057/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. G.-J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 czerwca 2017 roku sygn. akt II SAB/Rz 35/17 odrzucające skargę R. G.-J. na bezczynność Prezydenta Miasta R. w przedmiocie przyznania świadczenia wychowawczego postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 20 czerwca 2017 roku sygn. akt II SAB/Rz 35/17 wydanym na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę R. G.-J. na bezczynność Prezydenta Miasta R. w przedmiocie przyznania świadczenia wychowawczego. W uzasadnieniu wskazano, że skarga była niedopuszczalna, ponieważ przed jej wniesieniem nie wyczerpano przewidzianych w k.p.a. środków zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Sąd I instancji wskazał, że skargę na bezczynność należało poprzedzić, zgodnie z treścią art. 37 § 1 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 roku, zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie. W ocenie Sądu zażalenie wniesione przez skarżącą zawierało wyłącznie żądanie merytorycznego rozpoznania sprawy, nie zawierało natomiast zarzutów o niezałatwieniu sprawy w terminie. Nie można było zatem przyjąć, że skarga na bezczynność została poprzedzona obligatoryjnym wyczerpaniem dostępnych dla skarżącej środków zaskarżenia. Skargę kasacyjną od tego postanowienia (błędnie zatytułowaną jako "zażalenie") złożyła R. G.-J., zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. w związku z art. 37 § 1 k.p.a. poprzez niesłuszne uznanie skargi za niedopuszczalną i jej odrzucenie. W oparciu o tak sformułowany zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca skierowała do Wojewody zażalenie, które zostało przekazane do SKO w R. Skarga na bezczynność organu została więc poprzedzona wymaganym środkiem odwoławczym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) - zwanej dalej "p.p.s.a", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Stosownie do treści art. 52 § 1 cytowanej ustawy w brzmieniu z daty wszczęcia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego (Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). W myśl art. 37 § 1 k.p.a. (Dz. U. 2016, poz. 23) na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji słusznie uznał, że skarga na bezczynność Prezydenta Miasta R. w przedmiocie przyznania świadczenia wychowawczego nie została poprzedzona wymaganym środkiem zaskarżenia służącym stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Jak zauważył Sąd I instancji R. G.-J. złożyła za pośrednictwem Prezydenta Miasta R. pismo z dnia 13 października 2016 roku stanowiące zażalenie na pozostawienie bez rozpatrzenia wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Wskazała w nim, że domaga się ponownego rozpatrzenia sprawy w części dotyczącej świadczenia na pierwsze dziecko, przyznania tego świadczenia albo skierowania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Zarzuciła też naruszenie art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 roku o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. 2016, poz. 195), które to przepisy regulują tryb wzywania osób składających wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego do jego uzupełnienia i ustanawiają rygor pozostawienia wniosku bez rozpoznania w razie niezastosowania się do takiego wezwania. Biorąc pod uwagę wyraźne żądanie ponownego rozpoznania sprawy oraz przeprowadzenia kontroli instancyjnej wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, nie sposób uznać wniesionego przez R. G.-J. środka zaskarżenia za zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Końcowo zaznaczenia wymaga to, że autor skargi kasacyjnej w żaden sposób nie odniósł się do omawianych wyżej kwestii. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut zawarty w skardze kasacyjnej za niezasadny, a zaskarżone postanowienie za odpowiadające prawu. Dlatego skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.