Sygnatura
II SAB/Rz 224/20
II SAB/Rz 224/20 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2021-03-03
Wynik
oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
- Data orzeczenia
- 3 marca 2021
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Maciej Kobak /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2021 r. sprawy ze skargi A. spółka z o.o. w [...] na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy [....] w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia - skargę oddala -
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
W dniu (...) grudnia 2020 r. do tut. Sądu wpłynęła skarga A. z siedzibą (dalej w skrócie: "Spółka") reprezentowanej przez adw. J.B na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy (dalej w skrócie: "Wójt") w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Z nadesłanych akt sprawy wynika, że w dniu 29 kwietnia 2019 r. do Urzędu Gminy wpłynął wniosek Spółki o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia pn. Modernizacja biogazowni rolniczej w miejscowości na działkach ew. nr 2092/40 i 2092/39. W dniu 15 maja 2019 r. Wójt sporządził zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację ww. przedsięwzięcia. Następnie w dniu 17 maja 2019 r. Wójt zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej w skrócie: "PPIS"), Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej w skrócie: "RDOŚ"), zaś w dniu 21 maja 2019 r. do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej w skrócie: "Dyrektor RZGW") o wydanie opinii o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, a w przypadku stwierdzenia potrzeby przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko - o określenie zakresu raportu. W dniach 30 maja 2019 r. i 4 czerwca 2019 r. do Urzędu Gminy wpłynęły opinie PPIS i RDOŚ o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w/w przedsięwzięcia, określające zakres raportu. Ponadto w dniu 24 lipca 2019 r. wpłynęła opinia Dyrektora RZGW, że dla przedsięwzięcia przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko nie jest wymagane przy spełnieniu określonych w opinii warunków. Postanowieniem z dnia 30 lipca 2019 r. Wójt nałożył na Spółkę obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w tym sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia i określił zakres tego raportu. Następnie postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2019 r. Wójt zawiesił postępowanie do czasu przedłożenia przez Spółkę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Spółka nadesłała żądany raport w dniu 16 września 2019 r. Postanowieniem z dnia 24 września 2019 r. Wójt podjął zawieszone postępowanie. Następnie wraz z pismami z dnia 26 i 27 września 2019 r. Wójt przesłał PPIS i RDOŚ m. in. raport o oddziaływaniu na środowisko i zwrócił się o zaopiniowanie warunków realizacji przedsięwzięcia. W dniu 23 października 2019 r. do Urzędu Gminy wpłynęła opinia PPIS z dnia 22 października 2019 r. o zaopiniowaniu pozytywnym realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia i określeniu warunków jej realizacji. Z kolei RDOŚ postanowieniem z dnia 20 marca 2020 r. uzgodnił środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia. Zawiadomieniem z dnia 27 marca 2020 r. Wójt zawiadomił, że termin załatwienia sprawy zostaje przedłużony do dnia 26 czerwca 2020 r. z uwagi na konieczność przeprowadzenie procedury udziału społeczeństwa w postępowaniu, zapoznania stron z dokumentacją przed wydaniem decyzji, oraz wydanie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie. Wydłużenie okresu przeprowadzenia w/w czynności spowodowane było ograniczeniami wprowadzonymi rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii. W dniu 31 marca 2020 r. Wójt opublikował obwieszczenie o rozpoczęciu postępowania z udziałem społeczeństwa. Obwieszczenie to w zakresie terminu zapoznania się z dokumentacją sprawy oraz składania uwag lub wniosków w ramach postępowania z udziałem społeczeństwa zostało zmienione obwieszczeniem z dnia 3 kwietnia 2020 r. Zawiadomieniem z dnia 23 czerwca 2020 r. Wójt poinformował, że termin załatwienia sprawy zostaje przedłużony do dnia 26 lipca 2020 r. z uwagi na konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego poprzez powołanie biegłego, sporządzenie opinii przez biegłego, zapoznanie stron z opinią, zapoznania stron z dokumentacją przed wydaniem decyzji, oraz wydanie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie. Zawiadomieniem z dnia 24 lipca 2020 r. Wójt poinformował, że termin załatwienia sprawy zostaje przedłużony do dnia 26 sierpnia 2020 r. z tych samych powodów co w zawiadomieniu z dnia 23 czerwca 2020 r. Zawiadomieniem z dnia 24 sierpnia 2020 r. Wójt poinformował, że termin załatwienia sprawy zostaje przedłużony do dnia 26 października 2020 r. z uwagi na oczekiwanie na wyjaśnienia Spółki w związku z pismem Dyrektora RZGW z dnia 22 lipca 2020 r. i zajęcie stanowiska przez ten organ na złożone wyjaśnienia, sporządzenie opinii przez biegłego, zapoznanie stron z opinią, zapoznania stron z dokumentacją przed wydaniem decyzji, oraz wydanie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie. Po rozpoznaniu ponaglenia Spółki, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 1 września 2020 r. nr (...) uznało ponaglenie za uzasadnione i jednocześnie wyznaczyło Wójtowi 30- dniowy termin do załatwienia sprawy. Postanowieniem z dnia 8 października 2020 r. Wójt dopuścił dowód z opinii biegłego z ochrony środowiska na okoliczność prowadzonego postępowania administracyjnego. Zawiadomieniem z dnia 22 października 2020 r. Wójt poinformował, że termin załatwienia sprawy zostaje przedłużony do dnia 31 grudnia 2020 r. z uwagi na oczekiwanie na opinię biegłego, konieczność zapoznania stron z opinią, zapoznania stron z dokumentacją przed wydaniem decyzji, oraz wydanie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie. W dniu 18 listopada 2020 r. Wójt zawiadomił o sporządzeniu opinii przez biegłego z ochrony środowiska na okoliczność prowadzonego postępowania administracyjnego oraz wyznaczył 7- dniowy termin na zapoznanie się z opinią. Spółka wniosła skargę na bezczynność Wójta w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia pod nazwą "Modernizacja biogazowni rolniczej w miejscowości na działkach 2092/40 i 2092/30", domagając się przyznania od Wójta na swoją rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2019, ogłoszonego przez Prezesa GUS oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu skargi Spółka streściła przebieg postępowania stwierdzając, że zasadnicze przesłanki formalne i merytoryczne wydania decyzji przez Wójta zostały spełnione, wobec prawomocności - mających charakter prejudycjalny - rozstrzygnięć wydanych przez inne organy. W szczególności w dniu 20 czerwca 2020 r. zostały zrealizowane wszystkie czynności niezbędne do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia wskazane w art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej, a dalsze działania Wójta nie znajdują uzasadnienia w przepisach tej ustawy. Spółka stwierdziła, że pomimo wskazania rzekomej potrzeby powołania biegłego w zawiadomieniu z dnia 25 czerwca 2020 r., zamówienie na wydanie opinii udzielono w dniu 28 września 2020 r. a postanowienie o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego dopiero w dniu 8 października 2020 r., przy czym nie określono w nim szczegółowo tez dowodowych, na jakie ma wypowiedzieć się biegły, ani terminu, w jakim opinia ma zostać sporządzona i przedłożona organowi, sporządzenie zaś opinii powierzono Kancelarii Radców Prawnych. Ponadto pismem z dnia 27 lipca 2020 r. Wójt wezwał Spółkę do złożenia w terminie do 20 września 2020 r. wyjaśnień w zakresie wymienionym w piśmie Dyrektora RZGW z dnia 22 lipca 2020 r., pomimo, że Spółka przedłożyła w dniu 21 lipca 2020 r. pismo, w którym obszernie ustosunkowała się do kwestii poruszonych w tym piśmie. Spółka wskazała przy tym, że w sprawie wydana została opinia Dyrektora RZGW o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wskazująca na konieczność określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach warunków lub wymagań. Dalej Spółka podniosła, że pomimo upływu terminu wyznaczonego przez SKO, Wójt nie zakończył postępowania, a nawet nie podjął odpowiednich czynności zmierzających do jego zakończenia. Zdaniem Spółki, Wójt pozoruje czynności procesowe i w sposób rażący nie dotrzymuje terminów wynikających z k.p.a. i postanowienia SKO. Spółka podkreśliła, że przedstawione wyżej okoliczności uzasadniają przyznanie na podstawie art. 154 § 6 i 7 p.p.s.a. sumy pieniężnej pełniącej funkcję prewencyjną i kompensacyjną. W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o oddalenie skargi w całości, zaś z ostrożności procesowej, na wypadek uwzględnienia skargi co do zasady – o stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oddalenie wniosku o przyznanie sumy pieniężnej, a ponadto o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów. Zdaniem Wójta dokumentacja prowadzonego postępowania wskazuje, że zgodnie z normą art. 36 § 1 k.p.a., organ w sposób należyty informował Spółkę o każdym przypadku, w którym sprawa nie mogła zostać załatwiona w terminie, wskazując jednocześnie przyczyny takiej sytuacji oraz nowy termin załatwienia sprawy. Ustawodawca przewidział bowiem, że zwłaszcza w skomplikowanych sprawach administracyjnych, wymagających podjęcia wielu czynności faktycznych lub procesowych (jak np. uzgodnienia, konsultacje społeczne czy zlecenie sporządzenia opinii biegłych) lub rozstrzygnięcia kwestii wysoko specjalistycznych, dochowanie ustawowego terminu załatwienia sprawy nie zawsze będzie możliwym i pośrednio uregulował uprawnienie do przedłużenia wspomnianego terminu. O tym, że Wójt dochował określonych w art. 36 § 1 k.p.a. obowiązków informowania strony o przyczynach przedłużenia postępowania oraz nowych terminach załatwienia sprawy świadczy treść uzasadnienia skargi, w której Spółka, opisując stan faktyczny, przytoczyła poszczególne okoliczności stanowiące podstawę do przedłużenia przez organ terminów procedowania, co świadczy, że została skutecznie poinformowana o przyczynach dłuższego prowadzenia postępowania. Wójt zaznaczył, że przedmiotowe przedsięwzięcie dotyczy modernizacji biogazowni, której to zakres modernizacji jest jednak znaczny i rodzący potencjalnie bardzo duże ryzyko szkodliwej ingerencji w środowisko naturalne oraz bezpośrednie otoczenie, mające dla Gminy charakter strategiczny. Realizacja inwestycji budziła duże niepokoje wśród lokalnej społeczności obawiającej się nie tylko negatywnego wpływu jej działalności na okoliczne obszary produkcyjno- rolne, ale także i na zdrowie samych mieszkańców. Podobne zastrzeżenia zgłaszali też przedsiębiorcy, m. in. B oraz C W tym kontekście zasada szybkości postępowania nie ma charakteru wiodącego względem pozostałych naczelnych zasad postępowania i nie należy jej przedkładać zwłaszcza ponad uregulowaną w przepisie art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej. Przedmiotowa sprawa, poza zasygnalizowaną już wagą dla interesów Gminy i jej mieszkańców, jest też w ocenie Wójta skomplikowana pod względem materialnym, na co wskazuje nie tylko konieczność dokonania wielu uzgodnień (które notabene dawały podstawę do powzięcia wątpliwości co do zasadności wydania decyzji pozytywnej) ale przede wszystkim, dokonania oceny dokumentów o dużym stopniu specjalizacji, która stanowiła spore wyzwanie dla referatu Urzędu Gminy prowadzącego sprawę. Ta okoliczność, w powiązaniu z wynikami konsultacji społecznych, doprowadziła do uzasadnionego z punktu widzenia dbałości o prawidłowość finalnego rozstrzygnięcia postanowienia o zasięgnięciu opinii biegłego w przedmiocie oceny prawidłowości złożonego do akt sprawy raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wójt zwrócił uwagę, że kolejni biegli nie wyrazili gotowości do sporządzenia opinii, dopiero Kancelaria Radców Prawnych, której w dniu 28 września 2020 r. przekazano materiały sprawy, finalnie wyraziła zgodę na opracowanie stosownej opinii, która została przekazana organowi w formie projektu, elektronicznie (w dniu 30 października 2020 r.), a następnie w wersji finalnej w dniu 10 listopada 2020 r. Następnie Wójt odniósł się do zarzutów skarżącej Spółki kwestionujących przydatność ww. opinii dla rozpoznania sprawy. Wójt stwierdził, że nawet w wypadku uznania przez Sąd, że doszło do bezczynności, to z uwagi na przyczyny takiego stanu, a zwłaszcza będące wyrazem dbałości o wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia przez organ - podejmowanie inicjatywy pozyskania koniecznych do tego opinii, brak jest podstaw do stwierdzenia, że działania organu cechują się rażącym naruszeniem prawa. Na poparcie swojego stanowiska Wójt przytoczył orzeczenia sądów administracyjnych. Odnosząc się do wniosku o przyznanie od organu sumy pieniężnej, Wójt wskazał, że wniosek taki powinien zawierać uzasadnienie, w którym wnioskujący powinien nawiązać do uszczerbku wywołanego bezczynnością. Natomiast w niniejszej sprawie treść skargi nie zawiera nawet próby wykazania powyższych okoliczności, co samo w sobie powinno skutkować oddaleniem takiego żądania. Niemniej wniosek o przyznanie przedmiotowej kwoty, nie znajduje także merytorycznych podstaw. W przekonaniu Wójta, nawet przy przyjęciu, że doszło do bezczynności (czemu organ stanowczo zaprzecza) okoliczności sprawy nie pozwalałyby na przyznanie Spółce dochodzonej sumy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozważył, co następuje: Sprawa została rozpatrzona w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. Przedmiotem skargi jest bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA") prezentowany jest pogląd, który podziela Sąd w składzie orzekającym, że zarzucenie w jednym piśmie bezczynności oraz przewlekłości postępowania nie powinno być traktowane jako skumulowanie dwóch skarg, o ile kwestionowana jest terminowość i sprawność działania organu w tej samej sprawie administracyjnej. Objęcie jedną skargą obu form opieszałości organu inicjuje bowiem jedną sprawę sądowoadministracyjną. Pozostaje to w związku z zasadą, że przedmiotem zaskarżenia może być tylko jedna decyzja lub inny akt, którego legalność badana jest przez sąd administracyjny (vide wyroki NSA: z 5 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 709/12; z 24 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 2225/14 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, to sąd administracyjny - na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza toku postępowania - ocenia, czy w sprawie wystąpiła bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w oparciu o tę ocenę podejmuje rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 149 p.p.s.a. (vide postanowienia NSA: z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; z 4 września 2015 r., sygn. akt II OZ 753/15). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, czy też innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Skarga na bezczynność organu ma zasadniczo na celu ochronę procesową strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Z kolei pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Również w orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne. Wskazuje się bowiem, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w krótszym terminie, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Zatem o przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice (vide wyrok NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12). W wyroku z 26 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1956/12, NSA stwierdził, iż przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia. Warunkiem dopuszczalności złożenia skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, warunkiem formalnym dopuszczalności jej wniesienia jest uprzednie złożenie ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a. W niniejszej sprawie wymóg ten został spełniony. Pismem z dnia 3 sierpnia 2020 roku skarżący, działając w trybie art. 37 § 1 kpt 2 K.p.a. złożył ponaglenie w związku z zarzucaną przewlekłością prowadzenia postępowania przez Wójta. Fakt, iż skarżący złożył ponaglenie wyłącznie wobec przewlekłości postępowania nie wyklucza dopuszczalności skargi również na bezczynność. W istocie mamy wszak do czynienia z jedną sprawą administracyjną, w której formułuje się dwa samodzielne i prawnie wyodrębnione zarzuty, dotyczące złamania zasady szybkości postępowania (art. 12 K.p.a.); podobne stanowisko zaprezentował NSA w wyroku z dnia 4 września 2015 r., sygn. II OSK 3141/14. Analiza akt sprawy pod kątem weryfikacji sprawności i szybkości postępowania nie wykazała, aby organ dopuścił się bezczynność, względnie prowadził postępowanie w sposób przewlekły. Wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wpłynął do organu w dniu 29 kwietnia 2019 roku. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało sporządzone i wysłane do stron w dniu 15 maja 2019 roku. Wobec przyjęcia, że planowane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, organ zobowiązany był do rozstrzygnięcia kwestii obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (dalej: OOŚ) – art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, (Dz. U. 2018r. poz. 2081., dalej w skrócie: "ustawa środowiskowa"). W dniu 17 maja 2019 roku, stosownie do postanowień art. 64 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy środowiskowej, organ zwrócił się do PPIS, RDOŚ oraz PGW Wody Polskie RZGW o wydanie opinii w sprawie potrzeby przeprowadzania OOŚ. W dniu 30 maja 2019 roku do organu wpłynęła opinia PPIS stwierdzająca konieczność przeprowadzania OOŚ. W dniu 4 czerwca 2019 roku do organu wpłynęła opinia RDOŚ stwierdzająca konieczność przeprowadzania OOŚ. W dniu 24 czerwca 2019 roku do organu wpłynęło wezwanie PGW Wody Polski o uzupełnienie Karty Informacyjnej przedsięwzięcia z informacją, że opinia zostanie wyrażenia dopiero po wykonaniu wezwania. W dniu 3 lipca 2019 roku skarżąca uzupełniła Kartę Informacyjną. W dniu 24 lipca 2019 roku PGW Wody Polskie doręczyło organowi opinię o braku potrzeby przeprowadzania OOŚ, pod wskazanymi przez ten organ warunkami. Postanowieniem z dnia 30 lipca 2019 roku organ nałożył na skarżącą spółkę obowiązek przeprowadzenia OOŚ. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2019 roku organ zawiesił postępowanie do czasu sporządzenia przez skarżącą spółkę OOŚ. W dniu 16 września 2019 roku skarżąca doręczyła organowi raport OOŚ. W dniu 24 września 2019 roku organ podjął zawieszone postępowanie. W dniu 26 września 2019 roku organ przekazał raport, celem uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia stosownie do wymogów przewidzianych art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej. W dniu 27 września 2019 roku organ przekazał raport PPIS celem zaopiniowania, zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej. W dniu 23 października 2019 roku do organu wpłynęła pozytywna opinia PPIS W dniu 26 listopada 2019 roku do organu wpłynęło wezwanie RDOŚ o uzupełnieniu raportu OOŚ. RDOŚ wskazał jednocześnie nowy termin do dokonania uzgodnienia do 25 listopada 2019 roku. Skarżąca spółka uzupełniła Raport w dniu 21 stycznia 2020 roku. W dniu 19 lutego 2020 roku RDOŚ wyznaczył nowy termin na dokonanie uzgodnienia na dzień 20 marca 2020 roku. Postanowieniem z dnia 20 marca 2020 roku RDOŚ uzgodnił pozytywnie środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia. Pismem z dnia 23 marca 2020 roku organ ponownie zwrócił się do PPIS o opinię w przedmiocie przedsięwzięcia z uwagi na uzupełnienie Raportu OOŚ. W dniu 27 marca 2020 roku organ w trybie art. 36 § 1 K.p.a. zawiadomił, że sprawa zostanie załatwiona do dnia 26 czerwca 2020 roku. Wskazał, iż przyczyną przedłużenia terminu załatwienia sprawy jest konieczność przeprowadzenia procedury udziału społeczeństwa w postępowaniu oraz zapoznanie stron z materiałem zgromadzonym w sprawie. Organ wskazał również na ograniczenia wynikające z wprowadzenia stanu epidemii. W dniu 31 marca 2020 roku, działając w trybie art. 30 i art. 79 ustawy środowiskowej organ dokonał obwieszczenia podając do publicznej wiadomości informacje wskazane w art. 33. Wskazał, że w dniach 20.04-20.05. 2020 roku każdy może zapoznać się z dokumentacją sprawy oraz składać uwagi i wnioski. W dniu 3 kwietnia 2020 roku organ zmienił wcześniejsze obwieszczenie i wyznaczył nowy termin na zapoznanie się z dokumentacja oraz składanie uwag i wniosków od 20.05.2020 do 20.06.2020 roku. Pismem z dnia 3 kwietnia 2020 roku PPIS podtrzymał swoją poprzednią opinię z dnia 22 października 2019 roku. W terminie wskazanym w obwieszczeniu do organu wpłynęło szereg pism, uwag i wniosków ze strony społeczeństwa, w tym wykaz mieszkańców miejscowości, protestujących przeciwko planowanej inwestycji, sporządzona na rzecz B. oraz C weryfikacja raportu OOŚ złożonego przez skarżącą, wykonana przez Pracownię [....] J.K, sprzeciw Sołtysa oraz mieszkańców miejscowości P. W dniu 22 czerwca 2020 roku strona skarżąca zwróciła się do organu o umożliwienie zapoznania się z uwagami i wnioskami złożonymi w procedurze udziału społeczeństwa. W dniu 23 czerwca 2020 roku organ w trybie art. 36 § 1 K.p.a. zawiadomił, że sprawa zostanie załatwiona do dnia 26 lipca 2020 roku. Wskazał, iż przyczyną przedłużenia terminu załatwienia sprawy jest konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego poprzez powołanie biegłego, sporządzenie opinii, zapoznanie stron z jej treścią oraz wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Pismem z dnia 21 lipca 2020 roku strona skarżąca przedłożyła organowi odpowiedź na uwagi i wnioski (33 strony + 42 strony załączników), opinię odnośnie opinii wykonanej przez Pracownię [...] (16 stron), opis wpływu planowanego przedsięwzięcia na otoczenie i środowisko (11 stron). W dniu 15 lipca 2020 roku organ przesłał uzupełniony Raport OOŚ do PGW Wody Polskie. Pismem z dnia 24 lipca 2020 roku PGW Wody Polskie zwrócił się o uzyskanie dodatkowych informacji. W dniu 24 lipca 2020 roku organ w trybie art. 36 § 1 K.p.a. zawiadomił, że sprawa zostanie załatwiona do dnia 26 sierpnia 2020 roku. Wskazał, iż przyczyną przedłużenia terminu załatwienia sprawy jest konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego poprzez powołanie biegłego, sporządzenie opinii, zapoznanie stron z jej treścią oraz wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Pismem z dnia 27 lipca 2020 roku organ zwrócił się do skarżącej o odniesienie do wezwania PGW Wody Polskie do dnia 27 lipca 2020 roku. W dniu 5 sierpnia 2020 roku skarżąca wniosła ponaglenie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. W dniu 5 sierpnia 2020 roku organ przekazał SKO akta, celem rozpatrzenia ponaglenia. W dniu 24 sierpnia 2020 roku organ w trybie art. 36 § 1 K.p.a. zawiadomił, że sprawa zostanie załatwiona do dnia 26 października 2020 roku. Wskazał, iż przyczyną przedłużenia terminu załatwienia sprawy jest konieczność uzyskania stanowiska PGW Wody Polskie, uzupełnienia postępowania dowodowego poprzez powołanie biegłego, sporządzenie opinii, zapoznanie stron z jej treścią oraz wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Postanowieniem z dnia 1 września 2020 roku, (...) SKO uznało ponaglenie skarżącej za uzasadnione i wyznaczyło jednocześnie wójtowi 30-dniowy termin na załatwienie sprawy. Sąd nie będzie oceniał przedmiotowego postanowienia. Postanowienie SKO zostało wysłane do organu w dniu 11 września 2020 roku, dotarło, w dniu 14 września 2020 roku. W dniu 7 września 2020 roku do organu wpłynęło pismo skarżącej, w którym zwróciła uwagę, iż do wszystkich uwag i wniosków społeczeństwa odniosła się już przy piśmie z dnia 21 lipca 2020 roku. Zwróciła również uwagę, iż zasięganie stanowiska PGW Wody Polskie nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Skarżąca precyzyjnie wskazała w gdzie i kiedy odniosła się do wątpliwości podnoszonych przez PGW Wody Polskie. Postanowieniem z dnia 8 października 2020 roku organ dopuścił dowód z opinii biegłego "na okoliczność prowadzonego postępowania administracyjnego". W uzasadnieniu organ podał, że wobec treści raportu, uwag i wniosków społeczeństwa oraz odpowiedzi udzielonej przez skarżącą, zachodzi konieczność zasięgnięcia wiadomości specjalnych z zakresu ochrony środowiska. W dniu 22 października 2020 roku organ w trybie art. 36 § 1 K.p.a. zawiadomił, że sprawa zostanie załatwiona do dnia 31 grudnia 2020 roku. Wskazał, iż przyczyną przedłużenia terminu załatwienia sprawy jest konieczność oczekiwania na opinię biegłego, zapoznanie stron z jej treścią oraz wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. W dniu 10 listopada 2020 roku do urzędu wpłynęła opinia sporządzona na zlecenie organu. W dniu 12 listopada 2020 roku skarżąca wniosła skargę na bezczynności i przewlekłe prowadzenie postępowania. Pismem z dnia 26 listopada 2020 roku skarżąca wniosła uwagi do opinii. Oceniając przebieg postępowania w kontekście reżimu jego sprawności i szybkości konieczna jest wstępna uwaga natury ogólnej: planowane przez skarżącą spółkę przedsięwzięcie – "Modernizacja biogazowni rolniczej w miejscowości Stare Miasto", jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Jest rzeczą zrozumiałą, iż postępowanie w przedmiocie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla takiego przedsięwzięcia ma charakter złożony, tak w sensie prawnym, jak i faktycznym. Z akt sprawy wynika, że realizacja inwestycji wzbudziła znaczny niepokój zarówno wśród lokalnej społeczności, jak i wśród lokalnych przedsiębiorców, którzy wyrazili swoje obawy wobec intruzywnego wpływu planowanej inwestycji na okoliczne obszary produkcyjno-rolne, zdrowie mieszkańców oraz potencjalne pogorszenie warunków dla prowadzonych działalności gospodarczych. Część uwag i wniosków, jakie wpłynęły do organu w toku postępowania, miały charakter fachowy, opierały na się wiadomościach specjalistycznych i sporządzono je przez podmiot profesjonalny - zastrzeżenia zgłoszone przez B i C Uwzględnienie przedmiotowych kwestii nie daje podstaw do stwierdzenia, że prowadzący postępowanie organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Skarżąca twierdzi, że w dniu 20 czerwca 2020 roku zaistniały podstawy do wydania decyzji w sprawie. Jednocześnie dopiero w dniu 22 czerwca 2020 roku do organu wpłynęło pismo skarżącej o umożliwienie zapoznania się ze skargami i uwagami wniesionymi przez społeczeństwo. Odpowiedzi na uwagi i wnioski społeczeństwa skarżąca udzieliła 21 lipca 2020 roku. Sąd podziela stanowisko skarżącej, że organ nie miał podstaw by w dniu 15 lipca 2020 roku przesyłać uzupełniony raport do uzgodnienia PGW Wodom Polskim. Wskazany organ, w swojej opinii z dnia 24 lipca 2019 roku wyraził stanowisko o braku konieczności przeprowadzania OOŚ, a zatem w świetle treści art. 77 ust. 1 pkt 4 ustawy środowiskowej nie było podstaw do prowadzenia uzgodnień. Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, iż po piśmie skarżącej z dnia 7 września 2020 roku oraz po złożonym ponagleniu organ zrezygnował z uzgadniania raportu z PGW Wody Polskie. W ocenie Sądu organ faktycznie się pomylił, co wynika ze złożonego charakteru sprawy oraz skomplikowanej materii normatywnej, która ją reguluje. Nie można jednak zarzucić, że organ prowadził działania obstrukcyjne. Przedstawiona chronologia podejmowanych przez organ działań wskazuje, że działał on na tyle szybko, na ile pozwalały mu na to podejmowane przez niego i strony postępowania czynności procesowe. Odstępy czasu pomiędzy poszczególnymi czynnościami procesowymi organy były krótkie. W omawianym wypadku, dotyczącym PGW Wód Polskich faktycznie doszło do pomyłki, która jednak w kontekście chronologii działania organu, sekwencji i terminów podejmowanych przez niego działań, nie jawi się jako działanie celowe, obstrukcyjne, czy pozorne. Organ przedłużając termin załatwienia sprawy w dniu 23 czerwca 2020 roku poinformował o tym, że będzie sięgał po dowód z opinii biegłego. Odnosząc się do zarzutów skargi, które dotyczą tej kwestii Sąd zwraca uwagę, że pozytywne uzgodnienia ze strony organów współdziałających (RDOŚ, PPIS) nie są wiążące dla organu określającego środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Pozytywne uzgodnienie nie obliguje organu do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w sytuacji, gdy organ z uzasadnionych przyczyn nie akceptuje któregokolwiek z istotnych ustaleń lub warunków określonych w postanowieniu organu uzgadniającego – wyrok NSA z dnia 1 lipca 2016 r., sygn. II OSK 339/15. Pozytywne uzgodnienie przez RDOŚ, PPIS następuje na podstawie Raportu OOŚ. Raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przypisuje się szczególną wartość dowodową. Podważenie jego treści (ustaleń) może nastąpić, co do zasady, jedynie przez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, którego wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności z wnioskami zawartymi w raporcie przedłożonym przez inwestora – wyrok NSA z dnia 18 marca 2009 r., sygn. II OSK 383/08. Organ, wydając decyzję środowiskową, występuje, jako organ wyspecjalizowany, w skład którego wchodzą osoby posiadające umiejętności do oceny, czy raport jest zgodny z przepisami prawa, czy zawiera wszystkie niezbędne elementy i czy na jego podstawie istnieje możliwość, w sposób nie budzący wątpliwości, ustalenia wpływu danego przedsięwzięcia na środowisko. Nie można jednak a limine wykluczać uwarunkowań procesowych, w których organ nie posiada wiedzy specjalistycznej niezbędnej do załatwienia sprawy i zachodzi konieczność powołania biegłego, co wynika z treści art. 84 § 1 k.p.a. Zadaniem organu jest ocena raportu pod kątem jego kompletności, rzetelności i przydatności do oceny czy istnieją przesłanki do wydania pozytywnej decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań. Nie jest jednak tak, że w przypadku, gdy zostały przez inwestora spełnione wszystkie warunki formalne co do treści raportu, o jakich mowa w art. 66 ustawy o ocenach, organ ma obowiązek wydania pozytywnej decyzji środowiskowej. Wprost przeciwnie, to na tym organie - jako organie wyspecjalizowanym - spoczywa obowiązek oceny raportu, przede wszystkim pod kątem jego merytorycznej poprawności. Nie można wobec powyższego wykluczyć konieczności oceny raportu przez biegłego, w szczególności, gdy w toku postępowania zostały złożone dokumenty, które podważają jego treść – wyroki NSA z dnia 19 września 2019 r., sygn. II OSK 2156/18 i z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. II OSK 555/16. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postępowaniu jest przewlekłość i bezczynność organu. Sąd nie ma możliwości oceny prowadzonego przez organ postępowania dowodowego, gdyż jest to materia podlegająca weryfikacji wraz z decyzją rozstrzygającą sprawę. Kwestia wiadomości posiadanych przez powołany podmiot ekspercki, oraz fachowości sformułowania przez organ tez dowodowych pozostaje poza oceną Sądu w niniejszej spawie. W granicach niniejszej sprawy Sąd odnosi się wyłącznie do tego, czy decydując się na powołanie biegłego organ nie przedłużał bezzasadnie postępowania. Zarówno sam raport, jak i sporządzona na rzecz B oraz C weryfikacja raportu OOŚ złożonego przez skarżącą, wykonana przez Pracownię [...] J.K mają charakter ekspercki. Podobnie jak odpowiedź strony skarżącej na uwagi i wnioski społeczeństwa. W ocenie Sądu, w takim układzie procesowym decyzja o skorzystaniu z wiadomości specjalnych nie może być oceniana jako działania skutkujące przewlekłością postępowania/ bezczynnością organu. W odpowiedzi na skargę oraz w zawnioskowanych do przeprowadzanie dowodach organ wyjaśnił, iż prowadził rozmowy z trzema podmiotami w celu sporządzenia opinii: W.C prowadzący działalność gospodarczą pod firmą D A.O. oraz Kancelarią Radców Prawnych. Rozmowy były prowadzone kolejno. Dwa pierwsze podmioty, po zapoznaniu się z aktami sprawy odmówiły sporządzenia opinii. Organ zwrócił uwagę, iż pozyskanie podmiotu, który podejmie się sporządzenia opinii wymagało czasu i nie było łatwe; rozmowy z każdym z dwóch pierwszych podmiotów, które ostatecznie odmówiły sporządzenia opinii trwały około miesiąca. Ostatecznie biegły został powołany postanowieniem z dnia 8 października 2020 roku, a więc po około 3,5 miesiąc od ujawnienia przez organ takiego zamiaru – nie ma racji skarżąca twierdząc, że organ ujawnił zamiar powołania biegłego już w marcu 2020 roku. Uwzględniając opisana konieczność pozyskania biegłego oraz postępowanie przed SKO w sprawie złożonego przez skarżącą ponaglenia (datę przesłania akt do SKO, wydania przez SKO postanowienia oraz jego doręczenia), Sąd nie znajduje podstaw do twierdzenia, że organ był bezczynny, względnie że postępowanie było prowadzone w sposób przewlekły. Należy również zwrócić uwagę, że w tym okresie – od 23 czerwca 2020 roku do 8 października 2020 roku do organu wpływały pisma i dokumenty, tak od strony, jak i od społeczeństwa, które niewątpliwie powinny stanowić podstawę opinii biegłego. W toku całego postępowania, organ w trybie art. 36 § 1 K.p.a. zawiadamiał o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie, przyczynach zwłoki, terminie załatwienia sprawy oraz pouczał o ponagleniu. W takim układzie zarówno bezczynność, jak i przewlekłe prowadzenie postępowania – w ocenie Sądu – nie miały miejsca. Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 11 grudnia 2020
- Symbol z opisem
- 6133 Informacja o środowisku 658
- Hasła tematyczne
- Przewlekłość postępowania
- Skarżony organ
- Rada Gminy
- Sędziowie
- Jerzy Solarski /przewodniczący/ Maciej Kobak /sprawozdawca/ Magdalena Józefczyk
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 36 par. 1 · Dz.U. 2019 poz. 2325
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SAB/Rz 53/20 · 20 stycznia 2021
II SAB/Rz 53/20 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2021-01-20
Sygnatura: II SAB/Gd 76/20 · 26 listopada 2020
II SAB/Gd 76/20 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2020-11-26
Sygnatura: II SAB/Gd 74/20 · 4 listopada 2020
II SAB/Gd 74/20 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2020-11-04
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny