II SAB/Rz 173/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi K. D. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania – postanawia – I. odrzucić skargę; II. zarządzić zwrot od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz skarżącego K. D. kwoty 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z 2 października 2024 r. K.D. (dalej: "Skarżący"), wniósł skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB"/"Organ") z powodu niewydania orzeczenia w sprawie wniosku z 9 września 2024 r. dotyczącego naruszenia budynku w związku z pracami budowlanymi na działce sąsiedniej. W skardze sformułowano wnioski o zobowiązanie PINB do wydania postanowienia w przedmiocie wniosku z dnia 9 września 2024 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podano, że PINB nie wydał rozstrzygnięcia, które powinno zakończyć się wydaniem postanowienia o wszczęciu lub odmowie wszczęcia postępowania. Zamiast tego, Organ odpowiedział pismem z 30 września 2024 r. nr PINB.051.64.2024, które nie spełnia wymogów formalnych, nie wskazując podstawy prawnej odmowy wszczęcia postępowania ani nie pouczając o możliwości wniesienia odwołania. Działania PINB są zatem sprzeczne z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Odmowa wszczęcia postępowania bez formalnego postanowienia stanowi bezczynność organu. W odpowiedzi na skargę PINB podał, że oryginalne akta sprawy zostały przekazane w terminie wcześniejszym do Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie, w związku z równolegle prowadzonym postępowaniem odwoławczym od pisma z 30 września 2024 r. znak PINB.051.64.2024 r., będącego odpowiedzią na wniosek Skarżącego, który wpłynął do organu 9 września 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga podlega odrzuceniu. Warunkiem dopuszczalności przyjęcia do rozpoznania przez sąd administracyjny skargi na bezczynność jest wyczerpanie przed jej wniesieniem środków zaskarżenia. Warunek ten przewidziany jest w art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Natomiast przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Z kolei art. 53 § 2b P.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Ponaglenie uregulowane jest w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "K.p.a."). Stosownie do tego przepisu, stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (art. 37 § 2 K.p.a.). Ponaglenie, o którym wyżej mowa, równoznaczne jest ze środkiem zaskarżenia i spełnia kryterium "wyczerpania środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 2 P.p.s.a. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że skarga nie spełnia powyższych wymogów formalnych. Nadesłane bowiem na wezwanie Sąd pismo z 2 października 2024 r. skierowane do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego za pośrednictwem PINB nie jest "ponagleniem". Wynika to wprost z jego treści. Otóż pismo to Skarżący nie tylko nazwał "odwołaniem", ale wskazał podstawę prawną wnoszonego pisma: art. 127 § 1 i art. 129 § 1 K.p.a. Także lektura uzasadnienie pisma z 2 października 2024 r. w żadnym fragmencie nie wskazuje, aby było to "ponaglenie" w rozumieniu art. 37 § 1 K.p.a. Zatem wbrew stanowisku Skarżącego wyrażonym w piśmie z 20 stycznia 2025 r., wniesienie skargi na bezczynność PINB nie zostało poprzedzonego wyczerpaniem przysługujących stronie środków zaskarżenia. Z tych przyczyn skarga wniesiona bez uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, w myśl art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a, podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.