II SAB/Rz 112/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi I. P., R. D., W. D., Z. P., W. K. i K. W. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 listopada 2004r. sygn. akt SA/Rz 1024/02 postanawia odmówić przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt j.w. WSA w Rzeszowie odrzucił skargę R. D., I. P., K. W., W. D., W. K. i Z. P. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 listopada 2004r. sygn. akt SA/Rz 1024/02, zaś postanowieniem z dnia 14 lipca 2014 r. odrzucił wniesioną przez te osoby – reprezentowane przez pełnomocnika (adwokata) - skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 8 kwietnia 2014 r. W terminie do wniesienia zażalenia od postanowienia z dnia 14 lipca 2014 r. W. D. zwróciła się o "ustanowienie adwokata i zwolnienie z wpisu". W złożonym w wyniku wezwania urzędowym formularzu PPF wskazała, że jest samotną wdową, utrzymującą się z emerytury w wysokości ok. 1500 zł. i bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania nie stać jej na opłacenie adwokata i opłat sądowych. Jako posiadany majątek wykazała dom o pow. ok. 80 m² oraz związany z przedmiotem sprawy grunt o pow. ok. 30 arów. Dodatkowo powołała się na zły stan zdrowia (podeszły wiek – 86 lat, stan po usunięciu nerki), z czym wiążą się wydatki na lekarstwa. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Mimo braku zakreślenia w rubryce nr 4 formularza PPF zakresu dochodzonego przez W. D. prawa pomocy, nie uznano tego za brak formalny wniosku, uznając za wystarczające wskazanie dokonane w poprzedzającym go piśmie (odnoszące się do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata). Celem instytucji prawa pomocy dla osoby fizycznej jest zapewnienie jej prawa do sądu w sytuacji, gdy z przyczyn od siebie niezależnych nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Przyznanie takiej osobie prawa pomocy następuje: 1) w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. adwokata) – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 246 § 1 pkt 1 w/z z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), określanej dalej jako P.p.s.a., 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (obejmuje ono zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zastępcy prawnego) – art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 P.p.s.a. Stosownie do powyższego, wnioskodawca powinien wykazać, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania we własnym zakresie (tak m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2012 r. II FZ 825/11 i z dnia 20 stycznia 2012 r. I FZ 502/11). W. D. wbrew ciążącemu na niej obowiązkowi nie wykazała spełnienia żadnej z opisanych przesłanek. Jak z nich wynika, jedynym czynnikiem warunkującym przyznanie prawa pomocy jest stan majątkowy osoby wnioskującej; z tego względu pozbawione znaczenia są powoływane przez wnioskodawczynię okoliczności dotyczące jej sytuacji osobistej i zdrowotnej, a także zaawansowanego wieku. Jednocześnie w żaden sposób nie wykazała ona, by dotykał ją jakikolwiek niedostatek związany z zaspokajaniem niezbędnych potrzeb życiowych (należy przez to rozumieć takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony, w której nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych – postanowienie NSA z dnia 13 marca 2012 r. I FZ 51/12). Ma w pełni zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, a pobierane przez nią świadczenie emerytalne w wysokości ok. 1,5 tys. zł. stanowi dla niej stałe i co najważniejsze, nie należące do najniższych względem jednej osoby źródło dochodu. Bezpośrednio zaś o tym, że nie dotykają jej trudności finansowe oraz że bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania ma możliwość wygospodarowania środków na pokrycie kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie (kosztów sądowych i pełnomocnika z wyboru) przekonuje opłacenie przez nią na wcześniejszym etapie postępowania wpisu od skargi w wysokości 100 zł. (wpis w takiej samej wysokości obowiązuje od zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych) oraz ustanowienie wraz z innymi skarżącymi adwokata do wniesienia skargi kasacyjnej. Skoro zatem W. D. nie wykazała spełnienia ustawowej przesłanki do przyznania prawa pomocy tak w pełnym wnioskowanym zakresie, jak i częściowym, skutkuje to w opisanej sytuacji brakiem możliwości uwzględnienia złożonego wniosku. Z powołanych względów, na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 245 § 2 i 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.