II SAB/Po 52/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) sędzia WSA Barbara Rennert asesor WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Fundacji [...] w P. o stwierdzenie przesłanek z art. 5a § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych wobec sędziego WSA Danuty Rzyminiak-Owczarczak w sprawie ze skargi Fundacji [...] w P. na bezczynność [...] Izby Lekarskiej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić wniosek.

Fundacja [...] w P. wniosła skargę na bezczynność [...] Izby Lekarskiej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Pismem z 29 maja 2023 r. (k. [...]), w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 8 maja 2023 r., zawiadomiono stronę skarżącą o wyznaczeniu sędziego sprawozdawcy w osobie sędziego WSA Danuty Rzyminiak-Owczarczak i pouczono o treści art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), dalej: "p.u.s.a.". Skarżąca wniosła o zbadanie niezależności i niezawisłości wyznaczonego w sprawie sędziego sprawozdawcy z uwagi na okoliczność jego powołania 28 września 2005 r. na podstawie postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 22 sierpnia 2005 r. na stanowisko sędziego bez podstawy prawnej. W uzasadnieniu wniosku powołano wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 29 listopada 2007 r. o sygn. akt SK 43/06 konkludując, że Krajowa Rada Sądownictwa nie mogła samodzielnie ustalać kryteriów oceny kandydata na stanowisko sędziowskie, a ponadto - wbrew art. 4 ust. 2 w zw. z art. 187 ust. 1 pkt 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), dalej: "Konstytucja" - nie działała w składzie obejmującym jej piętnastu członków wybranych bezpośrednio przez Naród. Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak złożyła w trybie art. 5a § 11 p.u.s.a. pisemne oświadczenie (k. [...]), że w jego przypadku nie występują przesłanki z art. 5a p.u.s.a. dotyczące powołania na urząd sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz jego postępowania po powołaniu, ponadto że nie istnieją okoliczności dotyczące wnioskodawcy i charakteru sprawy mogące prowadzić do stwierdzenia, że przy jej rozpoznawaniu może dojść do naruszenia standardów niezawisłości lub bezstronności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Wniosek podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 5a § 1 p.u.s.a. dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Stosownie do art. 5a § 12 p.u.s.a. sąd oddala wniosek, jeżeli jest on bezzasadny, natomiast zgodnie z art. 5a § 13 p.u.s.a. uwzględniając wniosek sąd wyłącza sędziego od rozpoznania sprawy. Strona skarżąca wniósł o zbadanie niezależności i niezawisłości wyznaczonego w sprawie sędziego sprawozdawcy z uwagi na okoliczność jego powołania 28 września 2005 r. na podstawie postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 22 sierpnia 2005 r. na stanowisko sędziego bez podstawy prawnej. Oznacza to, że wniosek złożono w trybie art. 5a § 1 p.u.s.a., nie zaś w trybie art. 18-19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.". Są to tryby odrębne, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 3 kwietnia 2023 r. o sygn. akt I FPS 3/22 (dostępna na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z art. 5a § 1 p.u.s.a. wynika, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego muszą być uwzględnione łącznie z postępowaniem sędziego po powołaniu. Ustawodawca bowiem wskazując na te dwa czynniki użył koniunkcji. Ponadto te dwa czynniki powiązano z okolicznościami danej sprawy - jej charakterem i okolicznościami dotyczącymi podmiotu składającego wniosek. Oznacza to, że przy ocenie zachowania standardu niezawisłości i bezstronności nie można oprzeć się jedynie na okolicznościach towarzyszących powołaniu sędziego, a jedynie takie okoliczności wskazano we wniosku. Podważenie niezawisłości lub bezstronności sędziego nie może zatem opierać się jedynie na stwierdzeniu, że - jak wskazano we wniosku - Krajowa Rada Sądownictwa nie mogła samodzielnie ustalać kryteriów oceny kandydata na stanowisko sędziowskie, a ponadto - wbrew art. 4 ust. 2 w zw. z art. 187 ust. 1 pkt 2 Konstytucji - nie działała w składzie obejmującym jej piętnastu członków wybranych bezpośrednio przez Naród. Konieczne jest jeszcze powołanie innych, wskazanych wyżej okoliczności. Niezależnie od tego, uznanie przez Trybunał Konstytucyjny w pkt 2. sentencji powołanego we wniosku wyroku z 29 listopada 2007 r. o sygn. SK 43/06, że przewidujący ustalanie przez Krajową Radę Sądownictwa kryteriów oceny kandydatów na stanowiska sędziowskie przepis art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. nr 100, poz. 1082 ze zm.) jest niezgodny z art. 60 Konstytucji stanowiącym, że obywatele polscy korzystający z pełni praw publicznych mają prawo dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach, nie uzasadnia kwestionowania legalności aktu powołania sędziego wydanego po przeprowadzeniu postępowania przy zastosowaniu kryteriów oceny określonych na podstawie art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (por.: pkt 7. akapit drugi uzasadnienia wspomnianego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego). Jednocześnie brak podstaw do stwierdzenia, aby przepisy obowiązujące w 2005 roku, gdy powołano na urząd sędziego WSA Danutę Rzyminiak-Owczarczak, wymagały aby Krajowa Rada Sądownictwa miała być wybierana bezpośrednio przez Naród. Powołany we wniosku art. 4 ust. 2 Konstytucji stanowi jedynie, że Naród sprawuje władzę przez swoich przedstawicieli lub bezpośrednio, zaś jej art. 187 ust. 1 pkt 2 stanowi, że Krajowa Rada Sądownictwa składa się z piętnastu członków wybranych spośród sędziów Sądu Najwyższego, sądów powszechnych, sądów administracyjnych i sądów wojskowych. W związku z brakiem przesłanek do wyłączenia objętego wnioskiem sędziego od rozpoznania sprawy wniosek oddalono na podstawie art. 5a § 12 p.u.s.a.