II SAB/Po 234/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 20 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. C. reprezentowanego przez opiekuna prawnego J. C. na przewlekłość Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie W. w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia postanawia odrzucić skargę

Pismem z dnia 25 sierpnia 2025 r. J. C., działając jako opiekun prawny ubezwłasnowolnionego S. C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na przewlekłość Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie W. w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia. W skardze wskazano, że S. C. zmarł w dniu 1 marca 2025 r. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 26 września 2025 r. J. C. przedłożyła wystawiony dnia 2 października 2025 roku przez Zastępcę Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w S. odpisu skrócony aktu zgonu S. C., który zmarł w dniu 1 marca 2025 roku (k. 23). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, z późn. zm.), dalej jako "P.p.s.a." sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. W myśl art. 25 § 1 P.p.s.a. osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Z chwilą zgonu osoba fizyczna traci zdolność sądową. Z kolei wedle art. 27 P.p.s.a. osoba fizyczna niemająca zdolności do czynności w postępowaniu (np. osoba fizyczna ubezwłasnowolniona całkowicie) może je podejmować tylko przez swojego przedstawiciela ustawowego, któremu przepis ten przyznaje zdolność procesową w sprawach m.in. osób pozostających pod ich opieką. Z akt niniejszej sprawy wynika, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w S. III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. akt [...] J. C. działała w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed organem w imieniu całkowicie ubezwłasnowolnionego S. C., jako jego opiekun prawny. Celem ustanowienia opieki jest ochrona interesów osoby niebędącej w stanie kierować swoim postępowaniem. Po śmierci osoby na rzecz której ustanowiono opiekę nie zachodzi już potrzeba ochrony jej interesów. Zarówno w orzecznictwie jak i w literaturze podkreśla się przepis art. 177 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wymienia jako przesłanki ustania z mocy prawa opieki nad ubezwłasnowolnionym całkowicie uchylenie ubezwłasnowolnienia oraz zmianę ubezwłasnowolnienia całkowitego na częściowe, jednak oczywistym powinno być, że także śmierć ubezwłasnowolnionego powoduje z mocy prawa ustanie opieki nad nim (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 22 października 2012 r., sygn. akt III AUz 232/12; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 lutego 2009 r., sygn. akt IV SA/Gl 556/08; postanowienie WSA w Opolu z dnia 30 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Op 12/22; J. Gajda, Komentarz do art. 175-177 [w:] K. Pietrzykowski [red.] "Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz", Warszawa 2018). W okolicznościach przedmiotowej sprawy należy uznać, że śmierć S. C. w dniu 1 marca 2025 r. spowodowała ustanie opieki nad nim z mocy prawa. W dniu wniesienia skargi tj. w dniu 25 sierpnia 2025 r. J. C. nie działała już jako przedstawiciel ustawowy S. C., ponieważ wygasło jej umocowanie do działania w imieniu S. C.. Jednocześnie przedmiot postępowania prowadzonego przed organami administracji, którego dotyczyła skarga odnosił się do praw i obowiązków o charakterze osobistym, ściśle związanym z osobą zmarłego i z tego powodu niezbywalnych. W konsekwencji wniesienie skargi w przedmiotowej sprawie nie mieściło się w pojęciu "zarządu majątkiem" w rozumieniu art. 171 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a J. C. jako opiekun prawny S. C. nie była upoważniona do wniesienia skargi w imieniu nieżyjącego podopiecznego. Reasumując, utrata zdolności sądowej strony wnoszącej skargę nastąpiła przed dniem wniesienia skargi do Sądu, co zobowiązywało Sąd do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.