Sygnatura
II SAB/Po 146/19
Wyrok WSA w Poznaniu z 28 maja 2020 r., II SAB/Po 146/19 – zatrudnianie cudzoziemców
Wynik
Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
- Data orzeczenia
- 28 maja 2020
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 28 maja 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 maja 2020 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. 3 sp. k. z siedzibą w P. na bezczynność Wojewody w przedmiocie wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca I. Umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do załatwienia wniosku strony skarżącej z dnia [...] maja 2019 r. II. Stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności, przy czym bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. Oddala skargę w pozostałym zakresie, IV. Zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej kwotę [...]([...]) złotych tytułem kosztów postępowania.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga B. Sp. z o.o. 3 Sp.k. (zwanej dalej: skarżąca; Spółka) na bezczynność Wojewody w rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia [...] maja 2019 r. o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca dla obywatela [...] – Pana O. T. (zwanego dalej: cudzoziemiec). Skarga została złożona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu [...] maja 2019r. Spółka zwróciła się do Wojewody z opisanym powyżej wnioskiem o wydanie zezwolenia na pracę, wskazując, że cudzoziemiec będzie pracować na stanowisku "pracownik przemysłowy w pracach prostych", zaś jako miejsce jej wykonywania wskazano: [...], [...]. Jako symbol PKD, w ramach którego ma być powierzona praca cudzoziemcowi wskazano [...] tj. pozostała działalność związana z udostępnianiem pracowników. W związku z okolicznością, że do wniosku nie została załączona umowa, na podstawie której miało odbywać się udostępnianie pracowników, ani nie wypełniono dokładnie pkt 3.6 wniosku poprzez opisanie zakresu obowiązków pracownika, pismem z dnia [...] maja 2019 r. Wojewoda, w oparciu o art. 64 § 2 Kpa wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych, jednocześnie informując, że w przypadku ich nieuzupełnienia w terminie 7 dni, wniosek zostanie pozostawiony bez rozpoznania (k. 17). P. prawidłowo doręczono stronie w dniu [...] maja 2019 r. (k. 19). Pismem z dnia [...] czerwca 20019 r. (data wpływu [...] czerwca 2019 r.) Spółka opisała zakres obowiązków pracowników oraz uzupełniła wniosek o umowę zlecenia pomiędzy O. S.A. a B. Sp. z o.o. 3 Sp.k., na podstawie której B. Sp. z o.o. 3 Sp.k. zobowiązało się do zatrudnienia pracowników i skierowania ich do świadczenia pracy na rzecz klientów O. S.A. Ponadto załączono druki zamówień kilkudziesięciu pracowników czasowych (k. 21 i n.). Pismem z dnia [...] września 2019 r. (data wpływu [...] września 2019 r.) Spółka wniosła ponaglenie, podając że wszelkie braki wniosku o zezwolenie na pracę zostały uzupełnione w terminie, od ich uzupełnienia upłynęły 2 miesiące, a w sprawie brak jest informacji o innych przeszkodach uniemożliwiających wydanie decyzji (k. 32). Pismem z dnia [...] września 2019 r. nr [...] Wojewoda poinformował Spółkę o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania z uwagi na nieprzedłożenie umowy o świadczenie usług zawartej pomiędzy spółką a podmiotem, w którym będzie wykonywana przez cudzoziemca praca. Wojewoda podał, że Spółka uzupełniła wniosek o umowę pomiędzy O. S.A., która nie jest wnioskodawcą (podmiotem powierzającym) a B. sp. z o.o. 3 sp.k., która nie jest podmiotem, do którego cudzoziemcy będą kierowani. W ocenie Wojewody nie uzupełniono zatem braków formalnych wniosku (k. 34). Pismem z dnia [...] października 2019 r. (k. 37) Spółka wniosła, za pośrednictwem Wojewody, ponaglenie do Ministra Rodziny Pracy i Polityki Społecznej, wnosząc o zobowiązanie Wojewody do rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na pracę dla cudzoziemca oraz wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości. Zdaniem Spółki niedołączenie do wniosku wymaganego przez organ dokumentu nie stanowi braku formalnego podania w rozumieniu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz brak o charakterze materialnym, przewidzianym przez przepisy szczególne. W konsekwencji wspomniany przepis, w ocenie Spółki, nie znajdował zastosowania. Spółka dodała, że od dnia złożenia kompletnego wniosku minęły 4 miesiące, a organ nadal nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Działania organu podjęte w sprawie są, według Spółki, całkowicie bezzasadne i nie zmierzają do załatwienia sprawy. Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. nr [...] (k. 47 i n.) Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej uznał, że Wojewoda dopuścił się bezczynności i wyznaczył organowi termin do załatwienia sprawy - 30 dni od daty otrzymania postanowienia; stwierdził również, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz zarządził podjęcie środków zapobiegających bezczynności w przyszłości. Zdaniem Ministra Wojewoda pomimo dołączenia przez stronę dokumentów nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego i nie wezwał strony w trybie art. 50 § 1 Kpa do uzupełnienia materiału dowodowego niezbędnego do podjęcia rozstrzygnięcia sprawy, lecz pozostawił wnioski bez rozpoznania. Winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające z dowodów przedłożonych przez Stronę, a nie pozostawić wniosek bez rozpoznania. Postanowienie Ministra zostało doręczone Wojewodzie w dniu [...] października 2019 r. Pismem z dnia [...] października 2019 r. (k. 53) Wojewoda wezwał Spółkę do przedłożenia umowy o świadczenie usług zawartej bezpośrednio z podmiotem powierzającym wykonywanie pracy, a podmiotem, do którego cudzoziemiec będzie skierowany w celu wykonywania usługi. Poinformowano również Spółkę o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w uzgodnionym terminie. Strona została również pouczona, że do [...] grudnia 2019 r. nastąpi wydanie decyzji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Wezwanie zostało dręczone w dniu [...] listopada 2019 r. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z dnia [...] listopada 2019 r. (data wpływu [...] listopada 2019 r.) Spółka przedłożyła umowę zlecenia zawartą pomiędzy O. S.A. a B. Sp. z o.o. 3 Sp.k. z [...] października 2017 r., oraz zamówienia pracownika czasowego. Zdaniem Spółki czynności Wojewody były pozorne a wszystkie niezbędne dokumenty zostały już w sprawie przedłożone. Dnia [...] listopada 2019 r. Spółka wniosła opisaną na wstępie skargę na bezczynność Wojewody, wnosząc o: 1. zobowiązanie Wojewody do rozpoznania wniosku o wydanie cudzoziemcowi zezwolenia na pracę typu A na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, 2. stwierdzenie że organ dopuścił się bezczynności, 3. stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej [...] zł oraz 5. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wniesionej skargi, skarżąca wskazała, że w jej ocenie, niedołączenie do wniosku wymaganego przez organ dokumentu, nie stanowi braku formalnego podania w rozumieniu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz brak o charakterze materialnym, przewidzianym przez przepisy szczególne. Skarżąca zwróciła również uwagę, że zdaniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej organ winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające z dowodów dostarczonych przez stronę. Pomimo wskazań Ministra, Wojewoda nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, a jedynie ponownie wezwał skarżącą do uzupełnienia dokumentów, o które wzywał już uprzednio, i które to dokumenty zostały już wcześniej przez skarżącą uzupełnione w odpowiednim terminie. Organ podjął zatem kolejne, zdaniem Spółki, pozorne czynności w sprawie, niemające wpływu na merytoryczna ocenę stanu faktycznego, przyczyniając się tym samym do pogłębienia stanu bezczynności. Skarżąca wskazała, że biorąc pod uwagę, fakt że od dnia złożenia wniosku upłynęło ponad pół roku, a inicjując postępowanie administracyjne w zakresie uzyskania zezwolenia na pracę typu A przedłożyła kompletny, prawidłowo uzupełniony i podpisany, a także opłacony wniosek wraz z wszelkimi wymaganymi przez prawo załącznikami, należy uznać, iż Wojewoda jest w niniejszej sprawie bezczynny. Bezczynność organu została potwierdzona postanowieniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2019 r. Zdaniem skarżącej, przekroczenie ustawowego terminu na rozpoznanie przedmiotowej sprawy uzasadnia przyznanie jej sumy pieniężnej w wysokości [...] zł. Kwota ta jest adekwatna do czasu pozostawania organu w bezczynności oraz do relewantnych czynności podejmowanych przez Wojewodę w przedmiotowej sprawie. Stopień zawinienia organu w nieterminowym załatwieniu sprawy jest znaczny. Skarżąca uzupełniła wniosek o dokumenty wymagane przez organ w dniu [...] czerwca 2019 r., tymczasem postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania zostało wydane przez organ dopiero w dniu [...] września 2019 r., a zatem po upływie ok. 3,5 miesiąca. W międzyczasie organ nie podejmował żadnych czynności wyjaśniających, stąd zdziwienie Spółki budzi tak długi okres czasu jaki upłynął od ostatniej czynności podjętej przez stronę w toku postępowania do czasu wydania postanowienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Akcentowano, że w okresie oczekiwania na rozpoznanie wniosku skarżąca boryka się z wieloma niedogodnościami związanymi z nieterminową realizacją umowy zlecenia z dnia [...] października 2017 r. (umowa w aktach sprawy) tj. na pozyskaniu odpowiedniej ilości usługobiorców - pracowników przemysłowych w pracach prostych. Skarżąca w dniu [...] maja 2019 r. złożyła 4 tożsame wnioski o wydanie zezwoleń na pracę dla cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stanowisku "pracowników przemysłowych w pracach prostych". Wszystkie wnioski skarżącej pozostawione zostały bez rozpoznania, w oparciu o identyczny stan faktyczny sprawy. W konsekwencji niezrealizowania ww. umowy zlecenia w terminie zleceniodawca skarżącej obciążył ją odszkodowaniem za nienależyte wykonywanie umowy, opiewającym na łączną kwotę [...]zł. Stąd w ocenie skarżącej kwota [...]zł (na każdy nierozpoznany w ustawowym terminie wniosek) stanowi odpowiednią rekompensatę za negatywne odczucia związane z bezczynnością organu oraz poniesioną przez spółkę szkodą. W dniu [...] listopada 2019 r., a więc już po wniesieniu skargi, organ, na podstawie art. 88j ust. 2b ustawy z dnia [...] kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2018 r., poz. 1265 z późn. zm.) wydał decyzję nr [...] o odmowie wydania zezwolenia na pracę. W ocenie Wojewody decyzja była zasadna w związku z nieudokumentowaniem, że praca będzie świadczona bezpośrednio na rzecz podmiotu powierzającego wykonywanie pracy, lecz jedynie, że będzie ona świadczona na rzecz spółki O. S.A., która nie jest pracodawcą cudzoziemca i nie ma prawa do kierowania jego pracą. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. decyzję sprostowano (k. 84). Powyższa decyzja została, na skutek odwołania Spółki, utrzymana w mocy decyzją Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] (k. 94). W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. W ocenie organu zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Organ, kierując się wytycznymi z postanowienia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z [...] października 2019 r. , powołując się na treść art. 10 § 1 i art. 79a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazał, że wezwanie z dnia [...] października 2019 r. zawierające informację o możliwości zapoznania ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a także wskazaniem, że na dzień wystosowania wezwania skarżąca nie spełnia warunków wynikających z art. 88j ust. 2b ustawy o promocji zatrudnienia gdyż nie potwierdziła faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej uzasadniającej powierzenie pracy cudzoziemcowi, nie stanowiło zbędnego przedłużania postępowania. Organ zaznaczył, że, dotrzymując terminu wskazanego w postanowieniu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w dniu [...] listopada 2019 r., zakończył postępowanie, poprzez wydanie decyzji o odmowie wydania zezwolenia na pracę. Zdaniem organu, czynności w sprawie były podejmowane w możliwie najkrótszym terminie. Na długość trwania postępowań toczących się przed Wojewodą w sprawach wydawania zezwoleń na pracę dla cudzoziemców ma bowiem wpływ stale rosnąca liczba składanych wniosków. Akcentowano, że w roku 2019 r. złożonych zostało ponad 54 000 wniosków, podczas gdy w 2018 r. było to około 36 000 wniosków. Tak duża liczba składanych wniosków w porównaniu z zasobami kadrowymi którymi dysponuje organ powoduje, w ocenie Wojewody, że nie jest on w stanie załatwiać spraw w terminach, o których mowa w art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Końcowo Wojewoda podniósł, że Spółka skarży się na bezczynność, podczas gdy istotą sprawy jest występowanie różnych podmiotów gospodarczych w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu ważył, co następuje: Skarga jest zasadna w części, a to ze względów wskazanych poniżej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej: Ppsa) przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być brak efektywnych działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przy tym przybrać dwie postaci – bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Na postawie art. 119 pkt 4 Ppsa skargi w obu przypadkach mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 149 § 1 Ppsa, uwzględniając skargę na bezczynność, sąd: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności (pkt 3). Stosownie do art. 149 § 1a Ppsa sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 Ppsa sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub o przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 Ppsa. W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Podkreślenia wymaga, że dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu. Z kolei formalnym wymogiem dla skutecznego wniesienia skargi na bezczynność organu, w myśl art. 53 § 2b Ppsa, jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Z akt sprawy wynika, że skarżąca wypełniła powyższy wymóg formalny – złożyła bowiem dwa razy ponaglenia: dnia [...] września 2019 r. i następnie [...] października 2019 r. W ponagleniach skarżąca wyraźnie wyartykułowała, że nie załatwiono jej sprawy wywołanej wnioskiem z [...] maja 2019 r. w terminie określonym w art. 35 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., zwanej dalej: Kpa). Kolejno wskazać należy, że zgodnie z art. 35 Kpa, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (§ 3a). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się przy tym terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Stosownie do art. 36 § 1 Kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ponadto zgodnie z art. 36 § 2 Kpa ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Reasumując stwierdzić należy, że z powyższych unormowań wynika, że podstawowym terminem załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym jest "niezwłocznie", a w przypadku gdy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, sprawa zasadniczo powinna być załatwiona w terminie jednego miesiąca. Ponadto organ zobligowany jest do każdorazowego informowania strony w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie. Jak wynika z akt sprawy wniosek inicjujący postępowanie został złożony w dniu [...] maja 2019 r. Organ, już w dniu [...] maja 2019 r., zwrócił się do strony o uzupełnienie braków formalnych tego wniosku, nakazując konieczność przedłożenia przez skarżącą umowy o świadczenie usług zawartej pomiędzy skarżącą a podmiotem, w którym będzie wykonywana przez cudzoziemca praca i o doprecyzowanie zakresu obowiązków pracowników w pkt 3.6 wniosku. Spółka wykonała zobowiązanie [...] czerwca 2019 r.(wpływ do organu [...] czerwca 2019 r.), po czym organ pismem z [...] września 2019 r. pozostawił wniosek bez rozpoznania, uznając, że przedłożona umowa nie stanowi uzupełnienia braków formalnych, gdyż jej stronami nie są podmiot powierzający wykonywanie pracy i podmiot, do którego pracownicy będą kierowani. W ocenie Sądu, wezwanie do uzupełnienia braków pkt 3.6 wniosku było prawidłowe, jednakże działanie organu po otrzymaniu dokumentów, czyli po [...] czerwca 2019 r. za takie uznane być nie może. Jak bowiem sam słusznie dostrzegł organ, wykaz dokumentów, które należy załączyć do wniosku o wydanie zezwolenia na pracę zawiera § 7 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i P. Społecznej z dnia [...] grudnia 2017 r. w sprawie wydawania zezwolenia na pracę cudzoziemca oraz wpisu oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń (Dz. U. z 2017, poz. 2345). Wezwanie sporządzone przez organ w części dotyczącej umowy nie dotyczyło kwestii wymienionych w Rozporządzeniu. Okoliczności, na które zwrócił uwagę organ nie miały charakteru formalnego, uzasadniającego skierowanie wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, lecz merytoryczny, który mógł doprowadzić do negatywnego rozstrzygnięcia co żądania skarżącej. Stosowanie natomiast przez organ administracyjny art. 64 § 2 Kpa powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych pisma wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku oraz jego załączników. Żądanie przez organ prowadzący sprawę dodatkowych informacji należy do postępowania dowodowego i winno być oparte o reguły normujące to postępowanie. Kwestia ta nie może natomiast być rozstrzygana w oparciu o przepis art. 64 Kpa. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, organ nie rozstrzygając sprawy niezwłocznie, lecz podejmując nieadekwatne do zaistniałej sytuacji działania, w tym pozostawiając wniosek bez rozpoznania (pismo z [...] września 2019r.), działał niezgodnie z przepisami. W ocenie Sądu, stan bezczynności organu trwał jednak od momentu otrzymania przez organ odpowiedzi na wezwanie (pismo skarżącej z [...] czerwca 2019 r., wpływ [...] czerwca 2019 r.) aż do momentu, w którym organ [...] września 2019 r. pozostawił wniosek bez rozpoznania. W tym bowiem okresie organ nie dokonywał w sprawie żadnych czynności. Podjął je dopiero po otrzymaniu pierwszego ponaglenia - pozostawiając, w jego ocenie zasadnie, wniosek skarżącej bez rozpoznania. Z kolei po otrzymaniu (na skutek drugiego ponaglenia skarżącej, niezwłocznie przekazanego przez Wojewodę właściwemu organowi) postanowienia Ministra z [...] października 2019 r., organ I instancji niezwłocznie podjął w sprawie działania i pismem z dnia [...] października 2019 r., skierował do skarżącej kolejne wezwanie. W ocenie Sądu, wezwania tego nie sposób przy tym traktować jako powielenia czynności z dnia [...] maja 2019 r. Nie było to już bowiem kolejne wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku, lecz pismo wskazujące na jego braki merytoryczne, zawierające pouczenie, że ich nieuzupełnienie może spowodować wydanie decyzji odmownej. Słusznie więc organ wskazał regulacje kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczące końcowej fazy postępowania. Zgodnie z art. 10 § 1 Kpa, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zgodnie natomiast z art. 79a § 1 Kpa, w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. W ocenie Sądu, pismo organu z dnia [...] października 2019 r. uznać należy za korespondencję skierowaną do strony w powyższym trybie, o czym świadczy zarówno jego treść jak i zastosowana przez organ podstawa prawna. Wymaga kolejno odnotowania, że odpowiedź skarżącej na powyższą korespondencję wpłynęła do organu w dniu [...] listopada 2019 r. Zdaniem Sądu, z akt sprawy nie wynika, by następnie zaistniała jakakolwiek okoliczność wymagająca przeprowadzenia przez organ dalszych czynności czy wyjaśnień i korzystania przez organ z terminu, który samodzielnie wyznaczył (tj. do dnia [...] grudnia 2019 r.). Wobec powyższego, zgodnie z art. 35 § 2 Kpa, sprawa winna być przez organ załatwiona niezwłocznie. Organ wydał w sprawie decyzję dnia [...] listopada 2019 r., zatem na tym etapie postępowania nie sposób doszukiwać się znamion bezczynności. Podsumowując, stwierdzić należy, że mimo że postępowanie co do wniosku skarżącej trwało relatywnie długo, stan bezczynności można, zdaniem Sądu przypisać organowi wyłącznie na początku postępowania, kiedy to po uzupełnieniu przez skarżącą braku z pkt 3.6. wniosku zamiast merytorycznie rozpoznać sprawę, ewentualnie wezwać w trybie art. 50 § 1 Kpa, skierować prawidłowe pouczenia, pozostawił wniosek bez rozpoznania, i to po ponad 3 miesiącach od uzupełnienia braków. Bezczynność organu miała więc miejsce w okresie od 6 czerwca do [...] września 2019 r. Z tych względów orzeczono jak w pkt II wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 Ppsa. W ocenie Sądu, nie sposób organowi przypisywać bezczynności na dalszym etapie postępowania, gdyż celowym było oczekiwanie na rozstrzygnięcie organu II instancji, w przedmiocie bezczynności Wojewody, by zastosować się do otrzymanych wytycznych. Należy bowiem podkreślić, że bezczynność organu nie była klasycznym niepodejmowaniem jakiejkolwiek czynności, czy też podejmowania czynności pozornych. Organ działał w przekonaniu, że działa zgodnie z przepisami. O ile zatem, w świetle powyższych wywodów, należy uznać we wskazanym przez Sąd okresie bezczynność organu, de facto bowiem organ nie wykonał swoich obowiązków, o tyle od momentu, w którym organ pozostawił wniosek bez rozpoznania (przypomnijmy bowiem, że na pierwsze ponaglenie organ, aczkolwiek z opóźnieniem, to jednak zareagował i to w jego ocenie zgodnie z prawem, jak się zaś dopiero później dowiedział z decyzji Ministra – nieprawidłowo) organ, któremu zwrócono uwagę na nieprawidłowości postępowania (brak merytorycznego rozstrzygnięcia) działał w sprawie terminowo. Niezwłocznie bowiem przekazał drugie ponaglenie do Ministra, zaś po otrzymaniu jego postanowienia, które wpłynęła do Wojewody dnia [...] października 2019 r., już dnia [...] października 2019 r. wezwał skarżącą o uzupełnienie dokumentów, zaś dnia [...] listopada 2019 r. wydał merytoryczne rozstrzygnięcie, nota bene utrzymane w mocy decyzją Ministra. Co do uznania, że bezczynność miała miejsce przez cały okres postępowania żądanie było bezzasadne (pkt III wyroku – art. 151 Ppsa). Z powyższych względów, w ocenie Sądu, skarga jest co do zasady słuszna, gdyż jak wyżej wskazano, na początkowym etapie postępowania organ dopuścił się bezczynności. Zdaniem Sądu, przyczyny tego stanu rzeczy nie pozwalają na uznanie, żeby bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd miał na względzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. W orzecznictwie podkreśla się, że bezczynność organu będzie miała charakter rażący, gdy odpowiednio brak działania lub poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach oczywiście pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia (por. wyroki NSA z dnia 16 września 2015 r., I OSK 722/15 LEX nr 1985970 i z dnia 24 lipca 2015 r., II OSK 3237/14 LEX nr 1803268). W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, stan bezczynności nie trwał szczególnie długo, organ pozostawał w przekonaniu, że pismem z [...] września 2019 r. zakończył postępowanie. Nadto, w jego przyczynach nie sposób dopatrywać się znamion złej woli po stronie organu. Organ bowiem w sposób nieprawidłowy zastosował przepis prawa i w części wezwał skarżącą do uzupełnienia braków wniosku w sytuacji, gdy z uwagi na charakter tego braku, zastosowane przez organ środki były nieadekwatne do sytuacji. Stwierdzona bezczynność była skutkiem błędnej interpretacji przez organ treści art. 64 § 2 Kpa i jego zastosowania w niniejszej sprawie, a nie celowego działania tego organu. Fakt, że organ nie załatwił sprawy w terminie nie było również nacechowane uporczywością. Organ niezwłocznie po otrzymaniu stanowiska Ministra podjął działania adekwatne do stanu sprawy i wydał merytoryczną decyzję. Z powyższych względów, Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, jakoby bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku – art. 149 § 1 pkt 3 Ppsa). Z uwagi jednak na merytoryczne załatwienie sprawy wywołanej wnioskiem skarżącej, tj. wydaniem przez Wojewodę decyzji [...] listopada 2019 r. o odmowie wydania zezwolenia na prace dla cudzoziemca (utrzymanej w mocy decyzją Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z [...] stycznia 2020 r.) Sąd orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku skarżącej (pkt I wyroku – art. 161 § 1 pkt 3 Ppsa). Bezprzedmiotowe stało się bowiem zobowiązywanie organu do wydania decyzji, w sytuacji gdy po wniesieniu skargi a przed wydaniem wyroku została ona wydana. Oddalając skargę w pozostałym zakresie Sąd odniósł się również do wniosku strony o zasądzenie na jej rzecz sumy pieniężnej w kwocie [...]tys. zł, uznając je za niezasadne. Skarżąca wskazała bowiem, że w okresie oczekiwania na rozpoznanie wniosku boryka się z wieloma niedogodnościami związanymi z nieterminową realizacją umowy zlecenia z dnia [...] października 2017 r. (umowa w aktach sprawy) tj. na pozyskaniu odpowiedniej ilości usługobiorców - pracowników przemysłowych w pracach prostych. Skarżąca w dniu [...] maja 2019 r. złożyła 4 tożsame wnioski o wydanie zezwoleń na pracę dla cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stanowisku "pracowników przemysłowych w pracach prostych". Wszystkie wnioski skarżącej pozostawione zostały bez rozpoznania, w oparciu o identyczny stan faktyczny sprawy. W konsekwencji niezrealizowania ww. umowy zlecenia w terminie zleceniodawca skarżącej obciążył ją odszkodowaniem za nienależyte wykonywanie umowy, opiewającym na łączną kwotę [...]zł. Stąd w ocenie skarżącej kwota [...]zł (na każdy nierozpoznany w ustawowym terminie wniosek) stanowi odpowiednią rekompensatę za negatywne odczucia związane z bezczynnością organu oraz poniesioną przez spółkę szkodą. Zdaniem Sądu, powyższe okoliczności są niewystarczające do zasądzenia żądanej sumy pieniężnej. Po pierwsze suma pieniężna z art. 149 § 1 pkt 2 Ppsa nie jest odszkodowaniem a pewnego rodzaju zadośćuczynieniem dla skarżącego za bezczynność lub przewlekłe prowadzenie sprawy. Przedłożenie do skargi wezwania do zapłaty czy not obciążeniowych skierowanych do skarżącej przez jej (jak podawała w toku postępowania administracyjnego) spółkę matkę - O. S.A., której była spółka zależną, nie ma istotnego znaczenia dla istoty zasądzenia sumy pieniężnej z ww. przepisu. Po drugie zasadność zasądzenia określonej sumy pieniężnej, z uwagi na brak charakteru odszkodowawczego zależy od rodzaju naruszenia prawa przez organ, czasu trwania bezczynności i znajduje zastosowanie w sytuacji rażącego naruszenia prawa przez organ, czego w niniejszej sprawie sąd nie stwierdził. Nadto, w ocenie Sądu, żądanie zasądzenia sumy pieniężnej w niniejszej sprawie nie znajduje uzasadnienia, gdyż przyczyna dla której skarżąca nie otrzymała oczekiwanego rozstrzygnięcia organu i w związku z tym (jak twierdzi) spotkały ją "negatywne odczucia" i poniosła szkodę, nie tkwiła w sposobie prowadzenia przez organ postępowania lecz wynikała z dokonanej przez organ oceny merytorycznej wniosku. Z treści wydanej przez organ ostatecznej decyzji wynika bowiem, że wniosek skarżącej nie został uwzględniony. Skarżącej odmówiono wydania zezwolenia na pracę. Wobec powyższego, przyczyną dla której skarżąca nie wywiązała się z zawartych umów było to, że jej wnioski zostały uznane za niezasadne a nie sposób prowadzenia przez organ postępowania. Z powyższych względów, w ocenie Sądu obciążanie organu kosztami niewykonania przez skarżącą zobowiązań byłoby niezasadne. Z tych względów - pozostałym natomiast zakresie Sąd skargę oddalił, zgodnie z art. 151 Ppsa (pkt III wyroku).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 30 grudnia 2019
- Symbol z opisem
- 6337 Zatrudnianie cudzoziemców 658
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Barbara Drzazga /przewodniczący/ Elwira Brychcy /sprawozdawca/ Jan Szuma
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Sygnatura: IV SAB/Po 22/20 · 28 maja 2020
Wyrok WSA w Poznaniu z 28 maja 2020 r., IV SAB/Po 22/20 – zatrudnianie cudzoziemców
Sygnatura: IV SAB/Po 29/20 · 28 maja 2020
Wyrok WSA w Poznaniu z 28 maja 2020 r., IV SAB/Po 29/20 – zatrudnianie cudzoziemców
Sygnatura: IV SAB/Po 27/20 · 28 maja 2020
Wyrok WSA w Poznaniu z 28 maja 2020 r., IV SAB/Po 27/20 – zatrudnianie cudzoziemców
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny