II SAB/Po 131/17

Dnia 09 listopada 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Asesor WSA Jan Szuma (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 09 listopada 2017 roku sprawy ze skargi L. A. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta I. zobowiązuje Wojewodę do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] lutego 2017 r. w terminie 30 dni od otrzymania prawomocnego wyroku, II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Dnia [...] lutego 2017 r. L. A. złożył na urzędowym formularzu skierowany do Wojewody (zwanego dalej "Wojewodą") wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej (k. 7 akt administracyjnych). Do wniosku załączono szereg wymaganych dokumentów, w tym także oświadczenie J. M. o udostępnieniu wnioskodawcy lokalu w S. przy ul. [...] (k. 11 akt administracyjnych). Pismem z dnia [...] lutego 2017 r., [...] Wojewoda, powołując się na art. 219 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1990 ze zm., dalej "u.c.") oraz art. 50 § 1 i art. 54 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (na datę wezwania tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23, obecnie Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 – uw. Sądu, dalej "K.p.a."), wezwał L. A. do: - osobistego stawienia się w siedzibie Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Urzędu Wojewódzkiego w P. w celu oddania odcisków linii papilarnych, - przedłożenia oryginału aktualnego dokumentu podróży, - przedłożenia tytułu prawnego do zajmowania lokalu mieszkalnego, w którym przebywa (oryginał do wglądu). Organ wyjaśnił dalej, że zgodnie z art. 219 ust. 3 u.c. za tytuł prawny nie uznaje się umowy użyczenia lokalu, chyba że użyczającym jest zstępny, wstępny, małżonek, rodzice małżonka lub rodzeństwo. Jednocześnie L. A. pouczono, że w myśl art. 64 § 2 K.p.a. nieprzedłożenie wymaganych dokumentów w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (k. 43 akt administracyjnych). Pismem z dnia [...] marca 2017 r., [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 64 § 2 K.p.a., pozostawił bez rozpoznania podanie L. A.. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 219 ust. 2 i 5 u.c. składając wniosek cudzoziemiec przedstawia ważny dokument podróży, tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego, w którym będzie przebywał oraz pobiera się od niego odciski linii papilarnych. Wojewoda zaznaczył dalej, że dnia [...] lutego 2017 r. wezwał L. A. do osobistego stawiennictwa w siedzibie organu oraz uzupełnienia braków wniosku, w tym przedłożenia tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Wnioskodawcę pouczono, że nieuzupełnienie braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Wezwanie nie zostało odebrane przez L. A.. W dniu [...] marca 2017 r. zostało awizowane w placówce pocztowej i po upływie 14 dni od pierwszego awizowania, to jest [...] marca 2017 r., zgodnie z art. 44 § 4 K.p.a. zostało uznane za doręczone. W dniu 1 marca 2017 r. wnioskodawca stawił się w siedzibie organu, pobrane zostały od niego odciski linii papilarnych, a także przedłożył on do wglądu dokument podróży z ważną wizą oraz oświadczenie właściciela zajmowanego lokalu mieszkalnego o "użyczeniu na wynajem pokoju z kuchnią i łazienką". Wojewoda zaznaczył, że ze wskazanego oświadczenia wynika, iż L. A. uiszcza za lokal mieszkalny opłatę w kwocie [...]zł, jednakże przedłożony dokument jest tylko jednostronnym oświadczeniem właściciela lokalu i nie może zostać uznany za właściwą umowę najmu. W ocenie Wojewody dopiero wykazanie właściwej umowy, czyli porozumienia dwóch stron, pozwalałoby na przyjęcie, że cudzoziemcowi przysługuje prawo do lokalu, czyli że posiada tytuł prawny do tego lokalu mieszkalnego. Z akt administracyjnych wynika, że w dniu [...] kwietnia 2017 r. L. A. przedłożył umowę najmu lokalu mieszkalnego w S. przy ul. [...] (k. 50 akt administracyjnych). Pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. L. A. złożył zażalenie na niezałatwienie przez Wojewodę w terminie sprawy z jego wniosku o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej. Zaznaczył, że 1 marca 2017 r. złożył oświadczenie właściciela o wynajmowaniu lokalu i był przekonany, że zaświadczenie takie spełnia wymogi umowy najmu. Do zażalenia dołączył kopię odrębnie sporządzonej umowy najmu. Postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r., [...] Szef Urzędu do spraw Cudzoziemców uznał zażalenie za nieuzasadnione. W skardze L. A. zarzucił Wojewodzie bezczynność i wniósł o zobowiązanie organu do wydania w terminie 30 dni decyzji w sprawie udzielenia mu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi jeszcze raz podkreślił, że dnia 1 marca 2017 r. przedłożył oświadczenie właściciela lokalu o użyczeniu mu na wynajem pokoju z kuchnią i łazienką za cenę [...] zł miesięcznie. Oznacza to, że uzupełnił brak wniosku w rozumieniu art. 64 § 2 K.p.a. L. A. zaznaczył też, że tryb opisany w tym przepisie nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego podania i jego załączników. Skoro Wojewoda zdołał wyrobić sobie przekonanie o tym, iż przedłożony w sprawie dokument nie stanowi wymaganej umowy najmu, to oznacza, że dokonał jego merytorycznej oceny. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Zaznaczył, że wniosek pozostawia się bez rozpoznania nie tylko wówczas, gdy braki podania nie zostaną uzupełnione, ale także wówczas, gdy co prawda ich uzupełnienie nastąpiło, jednakże niezgodnie z wymaganiami organu określonymi w wezwaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny niniejszej sprawy nie jest podważany przez żadną ze stron. Przedmiotem sporu jest jedynie to, czy Wojewoda był uprawniony do pozostawienia wniosku L. A. o wydanie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej w sytuacji, gdy ten jako "tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego" przedłożył jedynie oświadczenie jego właściciela, a dopiero później złożył umowę najmu. Oceniając postępowanie Wojewody Sąd zwraca uwagę na fakt, że wzajemne kontakty pomiędzy organem a skarżącym ułożyły się w sposób dość nietypowy, jeśli chodzi o ich relację czasową. Wezwanie do usunięcia braków wniosku, w tym także w zakresie tytułu prawnego do lokalu, organ sporządził [...] lutego 2017 r., a dokument ten wysłano [...] lutego 2017 r. (k. 43 akt administracyjnych). Przesyłka z wezwaniem została awizowana [...] marca 2017 r. pod adresem L. A., nie została odebrana, a fikcja prawna doręczenia ziściła się 17 marca 2017 r. Jednakże skarżący z własnej inicjatywy stawił się w Urzędzie Wojewódzkim dnia 1 marca 2017 r., a więc po dacie sporządzenia skierowanego do niego wezwania i najpewniej pouczony o jego treści oddał do pobrania odciski linii papilarnych, przedstawił do względu dokument podróży oraz złożył oświadczenie właściciela lokalu o "użyczeniu na wynajem" lokalu, w którym zamieszkuje. W ocenie Sądu z zaistniałych okoliczności należy wyprowadzić wniosek, że L. A. stawiwszy się w Urzędzie Wojewódzkim dnia [...] marca 2017 r. uczynił to w intencji usunięcia braków złożonego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego i to wedle treści wystosowanego do niego wezwania. Co prawda, wezwanie z dnia [...] lutego 2017 r., według stanu na 1 marca 2017 r. nie zostało przez niego odebrane od doręczyciela pocztowego, jednakże z całą pewnością w dacie wizyty skarżącego w siedzibie organu znajdowało się ono w aktach sprawy, a on wprost podjął się czynności mających na celu jego zrealizowanie. Innymi słowy przyjąć należy, że L. A. formalnie wykonał wszystkie punkty wezwania z dnia [...] lutego 2017 r. Nie zachodziła wobec tego podstawa do pozostawienia wniosku skarżącego bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. Sąd oczywiście odnotowuje, że Wojewoda powziął wątpliwości, co do faktu, czy oświadczenie J. M. o "użyczeniu na wynajem" lokalu spełnia warunki "tytułu prawnego" określone 219 ust. 3 u.c., jednakże w takim przypadku należało wątpliwości te wyjaśnić wnioskodawcy (art. 9 K.p.a.) kierując do niego kolejne wezwanie. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie zachodzi opisana przez Wojewodę w odpowiedzi na skargę sytuacja, w której strona uzupełnia wezwanie wystosowane na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. w sposób tak dalece niezgodnie z wymaganiami organu, że może to uzasadniać pozostawienie podania bez rozpoznania. L. A. został wezwany do "przedłożenia tytułu prawnego do lokalu", z zastrzeżeniem, że nie może to być umowa użyczenia (poza wyjątkami zawarcia jej z członkami rodziny). Skarżący przełożył oświadczenie właściciela lokalu co prawda o "użyczeniu", ale z dopiskiem "na wynajem" i za określoną kwotę (300 zł). Oświadczenie takie świadczyło jednoznacznie o istnieniu umowy pomiędzy L. A. a J. M.. L. A., jako cudzoziemiec nie znający polskiego prawa, mógł zatem pozostawać w przekonaniu, że przedstawia dokument spełniający wymagania z art. 219 ust. 3 u.c. Zresztą nie może ujść z pola widzenia, że skarżący [...] kwietnia 2017 r. ostatecznie złożył do akt umowę najmu dotyczącą lokalu przy ul. [...] w S.. Wszystkie opisane względy doprowadziły Sąd do przekonania, że pozostawienie przez Wojewodę wniosku L. A. z dnia [...] lutego 2017 r. nie było usprawiedliwione okolicznościami sprawy i przedwczesne. Sąd orzekł więc na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej "P.p.s.a.") o zobowiązaniu organu do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 30 dni od otrzymania prawomocnego wyroku. Zarazem na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. orzeczono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Nie wydanie decyzji nie wynikało bowiem opieszałości organu, ale wiązało się ze sporem co do sposobu kwalifikacji braku przedłożenia "tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego" z art. 219 ust. 2 u.c. w kontekście art. 64 § 2 K.p.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.