Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SAB/Po 124/26

Wyrok WSA w Poznaniu z 12 sierpnia 2026 r., II SAB/Po 124/26

Wynik

Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
12 sierpnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 12 sierpnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Robert Talaga Asesor WSA Jacek Rejman po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 sierpnia 2026 roku sprawy ze skargi Ł. K. na bezczynność Prezesa Sądu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezesa Sądu do rozpoznania wniosku z dnia 4 grudnia 2025 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie pkt 2. tego wniosku, II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku z dnia 4 grudnia 2025 r. w zakresie pkt 2. tego wniosku, III. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. oddala skargę w pozostałym zakresie, V. zasądza od Prezesa Sądu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania VI. zwraca na rzecz skarżącego kwotę 2,61 zł (dwa złote sześćdziesiąt jeden groszy) nienależnie uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Skarżący Ł. K. wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] z wnioskiem z 4 grudnia 2025 r. o dostęp do informacji publicznej. W treści wniosku wskazał, że zwraca się o udzielenie następujących informacji: 1. Jaki jest system kodowania nadchodzących spraw? Czy w Sądzie Rejonowym w [...] istnieje regulamin, w jaki sposób ustalana jest kolejność rozpatrywania wpływających spraw i wniosków? 2. Jakie osoby są odpowiedzialne w sekretariacie Wydziału [...] – imię i nazwisko – za prowadzenie rejestru spraw oznaczonych początkiem sygnatury [...] i [...]? 3. Która z tych osób wprowadziła do rejestru wniosek skarżącego z 28 czerwca 2024 r. o wyłączenie sędziego i kiedy to uczyniła? 4. Dlaczego wniosek o wyłączenie sędziego został zarejestrowany w publicznym systemie dopiero w dniu 28 listopada 2025 r. pod sygn. [...], mimo że wniosek w tej sprawie został skierowany w dniu 28 czerwca 2024 r.? 5. Jaki status miał wniosek skarżącego w okresie od 28 kwietnia 2024 r. do 28 listopada 2025 r. oraz gdzie był zarejestrowany i jaki numer w kolejce do rozpatrzenia mu przydzielono? Powyższy wniosek wpłynął do Sądu Apelacyjnego w [...] 18 grudnia 2025 r., zaś do Sądu Rejonowego w [...] przekazany został w dniu 5 stycznia 2026 r. W odpowiedzi pismem z 19 stycznia 2026 r., nr [...], w powołaniu na art. 2 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej: "u.d.i.p."), Prezes Sądu poinformował, że system rejestracji spraw odbywa się zgodnie z regulaminem urzędowania sądów powszechnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 867). Rejestracja spraw prowadzona jest przez kierownika sekretariatu lub jego zastępcę w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału. Podany wniosek o wyłączenie sędziego z 28 czerwca 2024 r. dotyczy sprawy prowadzonej w Sądzie pod sygn. akt [...]. Zgodnie z wynikiem losowania poprzez SLPS sprawa ta została przydzielona do rozpoznania sędziemu M. G.. Pismo skarżącego z 28 czerwca 2024 r. zawierające wniosek o wyłączenie sędziego zostało skierowane do sprawy o sygn. akt [...] i wpłynęło do Sądu w dniu 3 lipca 2024 r. Akta sprawy wraz z pismem zostały przedłożone sędziemu. W dniu 26 czerwca 2025 r. Przewodniczący [...] Wydziału [...] w oparciu o treść § 80 ust. 1 pkt 6 regulaminu urzędowania sądów powszechnych zwrócił się o niezwłoczne podjęcie czynności w sprawie. W dniu 25 listopada 2025 r. sędzia M. G. złożył oświadczenie dotyczące wniosku skarżącego. Po złożeniu tego oświadczenia 28 listopada 2025 r. zostało wydane zarządzenie dotyczące rejestracji sprawy o wyłączenie. W skierowanej do tut. Sądu skardze, ujętej w piśmie z 2 kwietnia 2026 r., skarżący zwrócił się o przyznanie sumy pieniężnej 20.000 zł oraz wymierzenie organowi grzywny 10.000 zł. Zdaniem skarżącego organ nie tylko antydatował odpowiedź (pismo z 19 stycznia 2026 r. wysłane 18 marca 2026 r.), ale również próbował zataić fakt istnienia równoległego postępowania pod sygn. [...], do którego skarżący miał zablokowany dostęp w systemie teleinformatycznym. Skarżący wniósł o wskazanie imion i nazwisk osób odpowiedzialnych za: 1. Rejestrację wniosków pod różnymi sygnaturami [...] i [...]; 2. Podjęcie decyzji o zablokowaniu skarżącemu dostępu do sygn. [...] w portalu informacyjnym. Odmowa podania tych danych uniemożliwia pociągnięcie urzędników do odpowiedzialności za tworzenie bariery informacyjnej wokół toczącej się egzekucji; 3. Zobowiązanie organu do wskazania osób odpowiedzialnych za rejestr (imiona i nazwiska) zgodnie z treścią wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 4 grudnia 2025 r. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu odniósł się do kwestii udzielenia skarżącemu dostępu do portalu informacyjnego w sprawie o sygn. akt [...]. Względem kwestii udostępnienia informacji publicznej organ ten wskazał, że na wniosek z 4 grudnia 2025 r. udzielono odpowiedzi pismem z 19 stycznia 2026 r. Z uwagi na brak prawidłowego doręczenia - informacja publiczna została ponownie przesłana na adres skarżącego. Informacja ta została doręczona 28 marca 2026 r. Organ wniósł o uznanie, iż nie dopuścił się bezczynności, a w przypadku stwierdzenia, że dopuścił się bezczynności wniósł o przyjęcie, że wystąpiła ona bez rażącego naruszenia prawa oraz nie wymierzanie grzywny i sumy pieniężnej dla skarżącego. W piśmie z 5 sierpnia 2026 r. skarżący oświadczył, że przedkłada kluczową dokumentację dowodową, mającą znaczenie dla prawidłowej oceny bezczynności. Do pisma załączono m.in. wydruk z systemu śledzenia przesyłek [...], kopię pisma skarżącego z 22 czerwca 2026 r. i pisma Prezesa Sądu z 6 lipca 2026 r. wraz z załącznikami (logi systemowe, listy obecności, zakresy obowiązków), kopię pisma skarżącego z 7 lipca 2026 r. i pisma Prezesa Sądu z 31 lipca 2026 r. wraz z załącznikami (raporty z systemu SLPS), kopię pisma Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z 26 czerwca 2026 r. Ponadto, skarżący przekazał pismo z 5 sierpnia 2026 r., w którym wniósł o: 1. stwierdzenie, że organ pozostawał i nadal pozostaje w bezczynności w przedmiocie merytorycznego rozpoznania wniosku z 4 grudnia 2025 r.; 2. stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości przewidzianej ustawą; 4. przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 20.000 zł; 5. dopuszczenie i przeprowadzenia uzupełniającego dowodu z poniżej podanych dokumentów na okoliczność wykazania rażącego naruszenia prawa i faktu zatajenia informacji, bez spowodowania nadmiernego przedłużenia postępowania: a) wydruku śledzenia przesyłki [...] - na okoliczność ustalenia rzeczywistej daty wpływu wniosku w grudniu 2025 r. i poświadczenia przez organ nieprawdy co do dat urzędowych; b) pisma Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z 26 czerwca 2026 r., znak [...] - na okoliczność urzędowego potwierdzenia przez organ nadzorczy nieprawidłowości administracyjnych, objęcia spraw skarżącego stałym nadzorem oraz wadliwego doręczenia korespondencji z winy organu; c) wniosków skarżącego z 22 czerwca i 7 lipca 2026 r. wraz z odpowiedziami organu i udostępnionymi raportami (logi systemowe, raporty SLPS, listy obecności) – na okoliczność wykazania, że organ dysponował od początku narzędziami umożliwiającymi precyzyjne odtworzenie czynności biurowych, z czego nie skorzystał, udzielając odpowiedzi w styczniu 2026 r.; d) zawiadomienia Prokuratury Rejonowej w [...] z 19 czerwca 2026 r., sygn. [...], o wszczęciu śledztwa - na okoliczność wykazania, że stwierdzone nieprawidłowości w działaniu organu, w tym antydatowanie pism i utrudnianie dostępu do akt, wykraczają poza zwykłe uchybienia administracyjne, co powinno mieć wpływ na ocenę stopnia rażącego naruszenia prawa przez organ; 6. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W ostatnio przywołanym piśmie procesowym skarżący przedstawił także swoje dalsze stanowisko w sprawie, odnosząc się do odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga w części okazała się zasadna. Na wstępie wskazać trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Jako że skarżący uczynił przedmiotem skargi bezczynność Prezesa Sądu zaistniały przesłanki do zastosowania ostatnio podanej normy prawnej. Stosownie do art. 120 P.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stanowi to odstępstwo od zasady jawnego rozpoznawania spraw, jaka wyrażona została w art. 10 P.p.s.a. Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w świetle art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Środki dyscyplinujące, jakie pozostają w zakresie kompetencji Sądu w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, określa w pierwszej kolejności art. 149 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym w sytuacji takiej sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie w myśl art. 149 § 1a P.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przepis art. 149 § 2 P.p.s.a. stanowi z kolei, że sąd – w przypadku, o którym mowa w § 1 – może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 cytowanej ustawy lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Ta ostatnia regulacja, do której się odwołano, przewiduje, iż grzywnę wymierza się do wysokości 10-krotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Sprawa niniejsza dotyczy bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej. Konstytucyjne prawo dostępu do informacji publicznej, przewidziane w art. 61 Konstytucji RP, skonkretyzowane zostało w przepisach ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 tej ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie w niej określonych (ust. 1). Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmiennie zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi (ust. 2). Jak przewidziano w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w: 1) Biuletynie Informacji Publicznej, 2) portalu danych, 3) Centralnym Rejestrze Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych – jest udostępniana na wniosek. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek, co wynika z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku, o czym stanowi art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku, nie wymaga to zatem podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, iż podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją tą nie dysponuje, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb regulują odmiennie. Z kolei, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – pomimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie zawiera przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu. Aktualny pozostaje wyrażany w orzecznictwie pogląd, iż warunkiem wykluczenia zarzutu bezczynności na gruncie u.d.i.p. jest to, by stosowne działanie podmiotu zobowiązanego podjęte było w wymaganych przepisami tej ustawy – terminie i formie. Oznacza to, że adresat wniosku, jeżeli jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, powinien: - udostępnić wnioskowaną informację publiczną, jeśli znajduje się w jej posiadaniu (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); - wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeżeli stwierdzi istnienie ograniczeń w dostępie do informacji publicznej (art. 16 i art. 17 w zw. z art. 5 u.d.i.p.); - poinformować, że w danej sprawie przysługuje odrębny tryb dostępu do żądanej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); - poinformować, że nie posiada żądanej informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.); - poinformować, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.) (por. wyroki WSA w Warszawie z 26 lipca 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 51/22, WSA w Poznaniu z 24 października 2024 r., sygn. akt II SAB/Po 147/24, dostępne w CBOSA na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W skierowanym do tut. Sądu środku zaskarżenia Ł. K. zakwestionował bezczynność Prezesa Sądu w udzieleniu odpowiedzi na wniosek z 4 grudnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wniosek ten miał złożony charakter, składał się bowiem z 5 kolejno następujących po sobie, powiązanych przedmiotowo punktów. Analiza stanowiska skarżącego przedstawionego w skardze, jak i w dalszym piśmie procesowym wskazuje, iż istota sporu w sprawie sprowadza się do braku udzielenia przez Prezesa Sądu odpowiedzi na dwa z tych punktów, a mianowicie na pkt 2. i 3. wniosku z 4 grudnia 2025 r. W petitum skargi ujętej w piśmie z 2 kwietnia 2026 r. skarżący wprost wniósł o: "zobowiązanie organu do wskazani osób odpowiedzialnych za rejestry (imiona i nazwiska), z godnie z treścią wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 4 grudnia 2025 r.". Żądanie to nawiązuje bezpośrednio właśnie do pkt 2. i 3. rzeczonego wniosku, które dotyczyły takich informacji. W odpowiedzi Prezesa Sądu, zawartej w piśmie z 19 stycznia 2026 r., skarżący uzyskał bowiem informacje o jakie wnioskował w pozostałych punktach wniosku, to jest w pkt 1., 4. i 5. W tym względzie ocena bezczynności Prezesa Sądu powinna stać się nie tyle negatywna, ile w ogóle uznana być może za niedopuszczalną. W uchwale Naczelnego Sadu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 (ONSAiWSA z 2020 r. Nr 5, poz. 79, dostępna także w CBOSA), stwierdzono, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W uzasadnieniu tej uchwały podkreślono, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia skargi aktualny, nie zaś historyczny. Wniosek taki znajduje swoje uzasadnienie w normatywnej treści pojęć bezczynności i przewlekłości, a wspiera go wspólna na gruncie regulacji postępowania administracyjnego i postępowania przed sądami administracyjnymi instytucja ponaglenia. W świetle aktualnego orzecznictwa wniesienie skargi na bezczynność po wydaniu decyzji przez organ, któremu zarzuca się zawiniony stan zwłoki w załatwieniu sprawy, należy ocenić jako niedopuszczalne (por. postanowienie NSA z 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1575/22, CBOSA). Jeżeli w dniu wniesienia skargi na bezczynność przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego w postaci bezczynności ma charakter historyczny, a więc nieaktualny, gdyż ewentualny stan bezczynności kończy się wraz załatwieniem sprawy przez organ, to uznać trzeba, że skarga nie może dotyczyć przedmiotu, który nie istnieje w chwili jej wniesienia (por. postanowienia NSA z 8 września 2023 r., sygn. akt I OZ 361/23, z 17 maja 2024 r., sygn. akt I OZ 241/24, CBOSA). Zdaniem Sądu, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, zapatrywania te odnieść trzeba odpowiednio do skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej. Wprawdzie skarga ta nie musi być poprzedzona ponagleniem, to uznanie, iż użyty w art. 53 § 2b P.p.s.a. zwrot – zgodnie z którym skargę tę można wnieść "w każdym czasie" – oznacza brak jakichkolwiek okresów lub zdarzeń ograniczających skuteczność wywodzonego w tym względzie środka zaskarżenia, jest niedopuszczalne. Także tutaj ów zwrot "w każdym czasie" postrzegać trzeba przez pryzmat trwającego w dacie składania skargi i naruszającego ustawowe terminy stanu rozpoznawania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Zresztą różnicowanie konstytucyjnego prawa do sądu w zależności od tego, czego miałby dotyczyć podważany stan bezczynności, nie znajduje dostatecznych podstaw. Podsumowując ta część rozważań stwierdzić należy, iż dla skutecznego wniesienia skargi na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej stan takiej bezczynności musi istnieć w dniu wnoszenia skargi. Powyższe w kontrolowanej sprawie odnośnie informacji o jakie zawnioskowano w pkt 1, 4 i 5 wniosku nie zaistniało, skoro datowana na 19 stycznia 2026 r. odpowiedź na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej została mu doręczona 28 marca 2026 r., a skargę na bezczynność nadał on w urzędzie pocztowym w dniu 2 kwietnia 2026 r. Stąd tez nie ma znaczenia dla sprawy argumentacja skarżącego, jakoby odpowiedź na wniosek z 4 grudnia 2025 r. miałaby być "antydatowana" przez Prezesa Sądu. Skarżący miesza zresztą ze sobą kwestię faktycznego "antydatowania" tej odpowiedzi od okoliczności daty jej nadania i doręczenia skarżącemu. Nie budzi wątpliwości, że pierwsze jej doręczenie okazało się bezskuteczne i dopiero na skutek ponownego wysłania pisma z 19 stycznia 2026 r. zostało one skarżącemu skutecznie doręczone. Wszystkie te okoliczności miały miejsce przed skierowaniem skargi do tut. Sądu. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż wniosek z 4 grudnia 2025 r. przekazany został do Sądu Rejonowego w [...] w dniu 5 stycznia 2026 r. Potwierdza to zarówno koperta, w której wniosek ten przesłany został przez Sąd Apelacyjny w [...] - na której obok stempla pocztowego z datą 30 grudnia 2025 r. widnieje prezentata wpływu do Sądu Rejonowego w [...] - jak i data rejestracji tego wniosku u adresata. Okoliczności tych skarżący skutecznie nie zakwestionował. Przedstawione przez skarżącego jeszcze wraz ze skargą potwierdzenie doręczenia przesyłki nr [...] sporządzone zostało w języku niemieckim. Nie wynika z niego jednak, jakiej konkretnie przesyłki dotyczy, a zwłaszcza by było nią adresowane bezpośrednio do organu pismo z 4 grudnia 2025 r. stanowiące wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wobec powyższego uznać należy, iż dzień 19 stycznia 2026 r. był ostatnim dniem ustawowego terminu z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., stąd zarzucanie Prezesowi Sądu bezczynności w odpowiedzi na pkt 1., 4. i 5. wniosku z 4 grudnia 2025 r. jest bezzasadne. Wskazać wreszcie należy, iż dwa ostatnie z tych punktów, a więc pkt 4. i. 5. wniosku, nie dotyczyły w ogóle informacji publicznej, a indywidualnej sprawy skarżącego, to jest złożonego przez niego wniosku z 28 czerwca 2024 r. o wyłączenie sędziego. W judykaturze wskazuje się, że ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie może być podstawą do otrzymania informacji we własnej sprawie. Stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jedynie informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Określenia istoty pojęcia "sprawa publiczna" powinno się dokonywać na podstawie kryterium interesu ogólnego i jednostkowego. Sprawami publicznymi nie będą zatem konkretne i indywidualne sprawy określonej osoby lub podmiotu. Pisma składane w indywidualnych sprawach przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Nie można bowiem przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach. Z żądania udostepnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny, a nie subiektywny (por. m.in. wyroki NSA z 23 czerwca 2026 r., sygn. akt III OSK 2407/25, z 14 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2817/19, z 20 września 2018 r., sygn. akt I OSK 1359/18, CBOSA). Strona danego postępowania, także zakończonego czy przyszłego, nie może żądać informacji o sposobie i przebiegu takiego postępowania, lub dowodów w sprawie na poparcie swojego stanowiska – w ramach ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, bowiem służą jej określone uprawnienia wynikające z przepisów m.in. Kodeksu postępowania cywilnego (por. wyrok NSA z 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1601/19, CBOSA). Tymczasem skarżący zarówno w pkt 4. i 5. wniosku z 4 grudnia 2025 r., podobnie zresztą jak i w jego pkt 3., o czym będzie jeszcze mowa poniżej, zmierzał do ustalenia okoliczności związanych z rejestracją jego wniosku z 28 czerwca 2024 r. o wyłączenie sędziego. Chodziło w nich wyłącznie o indywidualną sprawę skarżącego, a nie o informację publiczną, do której mają zastosowanie regulacje u.d.i.p. Z uwagi na oderwanie tych informacji od interesu ogólnego nie sposób ich zakwalifikować do którejś z przykładowych kategorii informacji publicznej wymienionych w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Powracając do istoty występującego w niniejszej sprawie sporu, a więc do braku odpowiedzi na pkt 2. i 3. wniosku z 4 grudnia 2025 r., wskazać trzeba, że Sąd dopatrzył się bezczynności Prezesa Sądu wyłącznie względem pkt 2. wniosku, choć odpowiedź w tym zakresie została przez organ uzupełniona już po wniesieniu skargi. W ocenie Sądu nie zaistniała bezczynność organu w odpowiedzi na pkt 3 wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Podobnie bowiem, jak jego pkt 4. i 5. także pkt 3 dotyczył indywidualnej sprawy skarżącego, a co za tym idzie odpowiedź na ten punkt również nie podlegała regulacjom u.d.i.p. W pkt 3. skarżący zmierzał do ustalenia osoby, która wprowadziła do rejestru jego wniosek z 28 czerwca 2024 r. o wyłączenie sędziego i daty, w której do tego doszło. Nie są to informacje publiczne, do których ma zastosowanie u.d.i.p. Nie można zgodzić się ze skarżącym w tym, że jego interes indywidualny w uzyskaniu takich danych miałby się pokrywać z interesem publicznym, jakim miałaby być przejrzystość działania wymiaru sprawiedliwości i kontrola społeczna nad terminowością ekspedycji pism urzędowych. Całość pkt 3. wniosku z 4 grudnia 2025 r. zamyka się bowiem z indywidualnym interesie skarżącego i uzyskania przez niego wglądu do szczegółów czynności podejmowanych w jego indywidualnej sprawie. Informacji publicznej dotyczył natomiast pkt 2. wniosku z 4 grudnia 2024 r., w którym skarżący domagał się wskazania imienia i nazwiska osób odpowiedzialnych w sekretariacie Wydziału [...] za prowadzenie rejestru spraw oznaczonych początkiem sygnatury [...] i [...]. Jest to informacja o charakterze ogólnych, dotycząca organizacji pracy w [...] Wydziale [...] Sądu Rejonowego w [...], oderwana od indywidualnej sprawy skarżącego. Informacja ta wpisuje się w wiadomości o organizacji podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., czy o organach i osobach sprawujących w nim funkcje i ich kompetencjach (por. art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i d u.d.i.p.). Odnotować wypada na marginesie, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych stwierdzono, że osoby zatrudnione na stanowiskach kierowników sekretariatów sądowych nie pełnią funkcji publicznej, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., ponieważ wykonują one czynności organizacyjne i pomocnicze, a ich kompetencje, jak i rezultaty pracy nie oddziałują na sytuację prawną innych podmiotów, w szczególności stron i uczestników postępowań sądowych (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 26 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Go 447/20, CBOSA, por. także wyroki NSA z 26 września 2013 r., sygn. akt I OSK 822/13, WSA w Olsztynie z 19 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 169/20, CBOSA; w orzecznictwie sądów powszechnych spotkać się z kolei można wręcz z przeciwnym poglądem, zgodnie z którym sekretarz sądowy jest funkcjonariuszem publicznym w rozumieniu art. 115 § 13 pkt 4 Kodeksu karnego, por. wyrok Sądu Najwyższego z 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II CSK 399/17, dostępny w Bazie Orzeczeń SN na stronie: www.sn.pl). Jednoznaczne rozstrzygnięcie ostatnio nakreślonej kwestii w realiach rozpatrywanego przypadku o tyle traci na znaczeniu, że Prezes Sądu już po złożeniu skargi do tut. Sądu udzielił odpowiedzi na pkt 2. wniosku, przy okazji przekazania dokumentów w odpowiedzi na inne (kolejne) wnioski skarżącego o dostęp do informacji publicznych. W odpowiedzi z 19 stycznia 2026 r., jak słusznie dostrzega to skarżący, Prezes nie podał żądanych danych osobowych (imienia i nazwiska) ujętych we wniosku osób, ograniczając się wyłącznie do określenia ich funkcji. W piśmie tym organ podał, że: "rejestracja spraw prowadzona jest przez kierownika sekretariatu lub jego zastępcę w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału". W tym względzie organ po dniu 19 stycznia 2026 r. znalazł się zatem w zwłoce w odpowiedzi na pkt 2. wniosku z 4 grudnia 2025 r. Dane rzeczonych osób – co zostało już wspomniane – zostały skarżącemu ujawnione w odpowiedzi na dalsze kierowane przez niego wnioski o udzielenie informacji publicznych. Z przekazanych tak skarżącemu dokumentów, które zostały przez niego przedstawione przy piśmie procesowym z 5 sierpnia 2026 r., wynika bowiem, kto jest kierownikiem sekretariatu [...] Wydziału [...] i zastępcą tegoż kierownika. Skarżącemu przedstawiono także zestawienie zakresu czynności tych osób. Sporna informacja została już zatem skarżącemu udzielona i to w stopniu wykraczającym poza zakres pkt 2. wniosku z 4 grudnia 2025 r. Podsumowując, skarżącemu przekazano najpierw informacje o funkcjach osób, które odpowiadają w sekretariacie [...] Wydziału [...] za prowadzenie rejestru spraw o oznaczonych sygnaturach, a następnie przy piśmie Prezesa Sądu z dnia 6 lipca 2026r., a więc już w toku niniejszego postępowania przed tut. Sądem – podano imiona i nazwiska tych osób, to jest dane zarówno kierownika i jego zastępcy w [...] Wydziale [...] Sądu Rejonowego w [...]. Wypełniło to treść żądania zawartego w pkt 2 wniosku z 4 grudnia 2025 r. Wobec powyższego Sąd stwierdził, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., że Prezes Sądu dopuścił się bezczynności przy rozpoznaniu wniosku z 4 grudnia 2025 r. w zakresie pkt 2. tego wniosku, o czym orzeczono w pkt II. sentencji wyroku. Jednocześnie w pkt I. sentencji wyroku Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania tej części wniosku skarżącego, co nastąpiło na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Udzielenie przez Prezesa Sądu przy piśmie z dnia 6 lipca 2026 r. informacji publicznej objętej pkt 2. wniosku z 4 grudnia 2025 r. już po złożeniu skargi do tut. Sądu spowodowało, że postępowanie zmierzające do zobowiązania organu do udzielenia tej informacji stało się bezprzedmiotowe i z tych przyczyn musiało zostać umorzone. Stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym w pkt III. sentencji wyroku orzeczono w oparciu o art. 149 § 1a P.p.s.a. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Za rażące naruszenie prawa zostanie bowiem uznane naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 197/19, CBOSA). Takich cech nie nosi postępowanie Prezesa Sądu. Przede wszystkim zauważyć należy, że organ ten nie zignorował wniosku skarżącego o dostęp do informacji publicznej, lecz odniósł się do niego w prawem wyznaczonym terminie. Wniosek ten został przy tym przez organ załatwiony niemal w całości, a do udostępnienia pozostały jedynie dane osobowe, które powinny być przekazane w odpowiedzi na jego pkt 2. Nie sposób zatem mówić o lekceważeniu przez Prezesa Sądu obowiązującego porządku prawnego. Także okoliczność nieskutecznego, pierwotnego doręczenia odpowiedzi z 19 stycznia 2026 r. nie może przesądzać o rażącym naruszeniu prawa przez organ. Organ ten skutecznie ponowił bowiem doręczenie korespondencji na rzecz skarżącego. Nie zasługiwały na uwzględnienie również pozostałe wnioski skarżącego zarówno o wymierzenie organowi grzywny, jak i o przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej od organu. Znajdujący w tym względzie zastosowanie art. 149 § 2 P.p.s.a. ma charakter uznaniowy. Sąd stoi na stanowisku, że brak uznania, iż organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności o charakterze rażącym, powoduje, iż niezasadne staje się zastosowanie tak drastycznych środków dyscyplinujących. Suma pieniężna czy grzywna, o których mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a., są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, co stanowi zaprzeczenie zasady demokratycznego państwa prawnego, a jednocześnie nadal pozostaje obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (zob. np. wyrok NSA z 28 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 127/20, CBOSA). Zresztą wnioski skarżącego w powyższym zakresie nie zostały dostatecznie umotywowane. Zwłaszcza odnosząc się do zasądzenia sumy pieniężnej w wysokości 20.000 zł, skarżący nie wykazał, by sama zwłoka w pełnej odpowiedzi na jego wniosek z 4 grudnia 2025 r. przyczyniła się do poniesienia przez niego jakiejkolwiek szkody. Czynione w tym względzie przez skarżącego uwagi odnoszą się do spraw przed Sądem Rejonowym w [...], w których uczestniczy. Na koniec wyjaśnić także trzeba, że nie są objęte zakresem kognicji sądu administracyjnego dalsze zagadnienia podnoszone przez skarżącego na etapie postępowania przed tut. Sądem, a dotyczące zwłaszcza dostępu skarżącego do akt spraw prowadzonych przed Sądem Rejonowym w [...], czy prawidłowości zarejestrowania i prowadzenia tych spraw pod różnymi sygnaturami. Do kompetencji sądów administracyjnych nie należy bowiem sprawowanie kontroli nad działalnością sądów powszechnych w prowadzonych przed tymi sądami sprawach. Zakres w sprawowanej w niniejszej sprawie kontroli odnosi się wyłącznie do bezczynności Prezesa Sądu w rozpoznaniu wniosku skarżącego z 4 grudnia 2025 r. o dostęp do informacji publicznej i jest ściśle powiązany z treścią tego wniosku. Z uwagi na to, że Sąd uznał bezczynność Prezesa Sądu jedynie względem ustosunkowania się przez ten organ do pkt 2. wniosku z 4 grudnia 2025 r., a więc nie uznał tej bezczynności względem pozostałych punktów tego wniosku - to jest pkt 1., 3., 4. i 5., jak i nie uwzględnił dalszych wniosków skarżącego o wymierzenie organowi grzywny i przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej – oddalono skargę w pozostałym zakresie, o czym w oparciu o art. 151 P.p.s.a. orzeczono w pkt IV. sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł, postanowiono w pkt V. sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. W pkt VI. sentencji wyroku w oparciu o art. 225 P.p.s.a. postanowiono o zwrocie na rzecz skarżącego kwoty 2,61 nienależnie uiszczonej tytułem wpisu od skargi. Skarżący uiścił bowiem łączną kwotę [...]zł, choć należny wpis w sprawie wyniósł 100 zł zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 535).

Informacje o sprawie

Data wpływu
7 maja 2026
Symbol z opisem
6480 658
Skarżony organ
Prezes Sądu
Sędziowie
Jacek Rejman Robert Talaga Tomasz Świstak /przewodniczący sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny