II SAB/Ol 69/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2022 r. sprawy ze skargi M. W. i Ł. W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w rozpoznaniu zawiadomienia o zakończeniu budowy postanawia I. odrzucić skargę; II. przyznać adwokatowi J. U. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu M. W. oraz kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Ł. W..

Skargą z 3 lutego 2022 r. M. W. i L. W. (dalej jako: "skarżący") zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Olsztyna (dalej: "organ" , "PINB") w sprawie rozpatrzenia zawiadomienia o zakończeniu budowy z dnia 5 sierpnia 2010 r. i wydania pozwolenia na użytkowanie budynku. Podali, że zwracali się do organu o załatwienie sprawy, ale bez rezultatu. W odpowiedzi na skargę PINB wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że pismem z 2 grudnia 2021 r. M. W. wniósł o bezzwłoczne załatwienie sprawy wydania pozwolenia na użytkowanie budynku przy ul. [...], dla którego zgłoszenie zakończenia budowy złożono w sierpniu 2010 r. Pismem z 21 grudnia 2021 r. organ poinformował skarżącego, że wniosek jest bezzasadny, gdyż nie prowadzi postępowania administracyjnego w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie ww. obiektu. Podał, że postępowanie wszczęte zgłoszeniem z sierpnia 2010 r. zostało zakończone ostateczną decyzją z 9 listopada 2010 r. umarzającą postępowanie. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją WINB z 7 lutego 2011 r. Wyrokiem z 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 210/11 WSA w Olsztynie oddalił skargę wniesioną na tę decyzję. Organ podkreślił, że nie ma możliwości prawnej do wydania innego rozstrzygnięcia w sprawie wniosku z dnia 5 sierpnia 2010 r. Po złożeniu przez inwestora nowego zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, PINB bezzwłocznie przystąpi do czynności określonych w ustawie Prawo budowlane. Pismem z 18 sierpnia 2022 r. pełnomocnik skarżących ustanowiony z urzędu wniósł o stwierdzenie bezczynności organu w wydaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku jednorodzinnego wraz z przychodnią lekarską na działce nr [...] i o przyznanie kosztów pomocy prawnej według norm przepisanych. Oświadczył, że nie zostały one uiszczone ani w części, ani w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W dacie wniesienia niniejszej skargi zarzucona PINB bezczynność w załatwieniu zawiadomienia o zakończeniu budowy z 5 sierpnia 2010 r. bezspornie nie istniała. Prawidłowo PINB podał, że postępowanie zainicjowane tym zawiadomieniem zostało zakończone ostateczną decyzją Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie z 7 lutego 2011 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Olsztyna z 9 listopada 2010 r. umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie zawiadomienia o zakończeniu przedmiotowej budowy. Skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 210/11. W wyroku tym sąd wskazał, że "fakt zgłoszenia budynku do użytkowania i brak sprzeciwu właściwego organu administracji publicznej nie stoi na przeszkodzie prowadzeniu przez organy nadzoru budowlanego postępowania w sprawie zgodności inwestycji z warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Przyjęcie bez sprzeciwu przez organ architektoniczno–budowlany zawiadomienia o zakończeniu budowy w trybie art. 54 Prawa budowlanego nie legalizuje dokonanych istotnych odstępstw od projektu budowlanego, bowiem prawnie skuteczne jest zawiadomienie o zakończeniu budowy wyłącznie w odniesieniu do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę lub ze zmianami nieodstępującymi w sposób istotny od tych warunków". Wyrok ten potwierdził zasadność umorzenia postępowania zainicjowanego spornym zawiadomieniem o zakończeniu budowy. Skarżacy nie zaskarżyli tego wyroku i stał się on prawomocny. Mimo tego skarżący nie akceptują prawomocnego rozstrzygnięcia. Jednak w wyroku z 19 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 5/21 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił skarżącym, że przy ocenie budowy budynku jednorodzinnego z przychodnią lekarską w O. przy ul. [...], wiążące jest między innymi stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 210/11. NSA jednoznacznie wskazał na brak skuteczności złożenia zawiadomienia o zakończeniu budowy w toku trwającego postępowania naprawczego. Powyższe potwierdza, że postępowanie zainicjowane spornym zawiadomieniem o zakończeniu budowy zostało zasadnie zakończone decyzją umarzającą postępowanie, wydaną przeszło 11 lat temu. Zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji. W myśl art. 104 § 2 k.p.a. decyzja rozstrzyga sprawę co do istoty albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji. W związku z tym, oczywiście bezzasadnie skarżący zarzucają bezczynność w załatwieniu zawiadomienia o zakończeniu budowy. Zgodnie z uchwałami Naczelnego Sądu Administracyjnego: sygn. akt II OPS 5/19 z 22 czerwca 2020 r. i II OPS 1/21 z 7 marca 2022 r. (publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sąów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl), skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wniesiona po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, zwanej dalej: "p.p.s.a."). Skład orzekający jest związany stanowiskiem wyrażonym w wymienionych uchwałach NSA, zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. Kwestię braku dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadeznie postępowania, po zakończeniu postępowania w sprawie, wyjaśnił już skarżącemu M. W. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 23 lutego 2021 r., sygn. akt II OSK 1096/20., odrzucającym jego skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez PINB w przedmiocie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z przychodnią lekarską w O. przy ulicy [...]. W postanowieniu tym wyjaśniono, że zarówno skarga na bezczynność, jak i na przewlekłe prowadzenie postępowania, skierowane są przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie jest załatwiona. Ocena wystąpienia każdego ze stanów pasywności organu administracji (bezczynności lub przewlekłości) dokonywana winna być przez sąd administracyjny każdorazowo na dzień wniesienia skargi. NSA wskazał, że "skoro więc w momencie wniesienia skargi nie występował zarzucany skargą stan przewlekłości postępowania, bowiem postępowanie to zostało uprzednio zakończone decyzją o umorzeniu postępowania, to – w kontekście wskazanej wyżej uchwały 7 sędziów NSA z dnia 22 czerwca 2020 r. – brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie stwierdzania o tym, czy organ administracji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Z uwagi na stan sprawy, wniesiona skarga nie mogła zatem zmierzać do uchylenia zarzucanego stanu przewlekłości postępowania, a zatem, nie mogła realizować przedstawionego wyżej celu tej skargi (jej istoty) co uzasadniało jej odrzucenie w sprawie". Z podanych przyczyn Sąd orzekł o odrzuceniu skargi. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 18).