II SAB/Ol 63/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.B. i E.M. na bezczynność Wójta Gminy Szczytno w rozpoznaniu wniosku o wytyczenie odrębnego, oddzielnego wejścia i wjazdu do lokalu mieszkalnego postanawia odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia

A.B. i E.M. wniosły w dniu 14 marca 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę (zatytułowaną "wniosek") na łamanie przez Wójta Gminy Szczytno (organ) przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i brak odpowiedzi na pisma wnoszone do Urzędu Gminy w Szczytnie. Zwróciły się o wydanie postanowienia odnośnie włodarza urzędu gminy i wyciągnięcie wobec niego konsekwencji. Do skargi dołączyły: ponaglenie z 27 lutego 2023 r.; pismo A.B. z 12 września 2022 r. zatytułowane "zgłoszenie, wniosek, skarga", w którym zwraca się do organu o wytyczenie odrębnego, oddzielnego wejścia i wjazdu do jej lokalu mieszkalnego poprzez rozebranie siatki przez sąsiada na wprost jej schodów oraz pismo A.B. z 24 stycznia 2023 r. zatytułowane "zgłoszenie, wniosek, skarga", w przedmiocie wytyczenia geodezyjnego jej udziału w gruncie [...] i wytycznie odrębnego, oddzielnego wejścia i wjazdu do jej lokalu mieszkalnego poprzez rozebranie siatki przez sąsiada na wprost jej schodów. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie ewentualnie umorzenie postępowania. Podniósł, że skarżąca A.B. żąda od organu wytyczenia odrębnego, oddzielnego wejścia i wjazdu do lokalu mieszkalnego poprzez rozebranie siatki jej sąsiada. Na organie nie spoczywa żaden obowiązek pozytywnego załatwienia tego typu wniosku, ale także brak w tym zakresie odpowiedniej podstawy prawnej działania. Faktem jest, iż w budynku położonym w miejscowości [...] mieszkają skarżąca A.B. oraz dwie inne osoby. Z uwagi na narastający konflikt sąsiedzki inspektor ds. gospodarki mieniem komunalnym w Referacie Rozwoju Lokalnego, Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska Urzędu Gminy Szczytno kontaktował się ze skarżącą informując, o możliwościach jakimi dysponuje organ, zakresie uprawnień skarżącej oraz braku możliwości ingerencji gminy w kontakty sąsiedzkie w sposób oczekiwany przez skarżącą. W związku z żądaniem skarżącej w zakresie wytyczenia geodezyjnego udziału w gruncie, którego właścicielem nie jest Gmina Szczytno oraz wytyczenia odrębnego i oddzielnego wejścia wyjaśnił, że na nieruchomości, której skarżąca jest współwłaścicielką znajduje się budynek składający się z trzech samodzielnych lokali (odrębna własność lokali). Poza własnością lokalu mieszkalnego skarżącej przysługuje udział w 34/100 części gruntu oraz w częściach wspólnych budynku. Ze względu na układ lokali mieszkalnych oraz pomieszczeń przynależnych, a także położenia budynku na działce oraz obowiązujący stan prawny, nie ma możliwości geodezyjnego podzielenia tej nieruchomości gruntowej na trzy odrębne nieruchomości w trybie administracyjnym. Sposób użytkowania poszczególnych części wspólnych w budynku oraz części działki w takim przypadku uzależniony jest od uzgodnienia między współwłaścicielami. W celu uregulowania sposobu korzystania z nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności, współwłaściciele mogą dojść do porozumienia i zawrzeć umowę quoad usum. Umowa quoad usum pozwala na wyodrębnienie współwłaścicielowi części nieruchomości, która będzie tylko do jego użytku. W przypadku braku możliwości porozumienia się w sprawie sposobu użytkowania części wspólnych nieruchomości, właściwe do rozstrzygnięcia sprawy są sądy powszechne w trybie zniesienia współwłasności lub powództwa o naruszenie posiadania (o wskazanych uprawnieniach skarżąca była wielokrotnie informowana). Dodał, że pismem z dnia 1 lutego 2023 r. skarżąca E.M. wspólnie z A.B. wniosła skargę na działalność Wójta Gminy Szczytno z uwagi na brak odpowiedzi na wystosowane do Wójta Gminy Szczytno pisma. Skarżąca E.M. notorycznie składa skargi na działalność Wójta Gminy Szczytno nie wskazując nowych okoliczności. Organ nie naruszył art. 239 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego albowiem prawidłowo zakwalifikował pisma skarżącej jako skargi o znamionach pieniactwa i załatwił je w terminach prawem przepisanych. Zgodnie z tym przepisem w przypadku skargi o znamionach pieniactwa, uznaniu organu pozostawiono sposób załatwienia sprawy. W takiej sytuacji organ może skorzystać z uproszczonej procedury, tym bardziej, że pismo miało przedmiot pokrywający się z wcześniejszymi, wielokrotnie składanymi wnioskami skarżącej oraz w sytuacji braku wskazania przez skarżącą nowych okoliczności. Skoro skarżąca nie wskazała nowych okoliczności, to organ nie mógł potraktować skarg jako nowych, wszczynających postępowanie. W tych okolicznościach sprawy nie można Wójtowi Gminy Szczytno postawić zarzutu bezczynności bowiem zareagował na kolejne pismo skarżącej w sprawie. W piśmie z 8 maja 2023 r. E.M. w całości podtrzymała skargę. Z kolei A.B. w piśmie z 20 maja 2023 r. podtrzymała argumentację zawartą w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, ponieważ nie może być merytorycznie rozpatrzona przez sąd administracyjny. Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 – p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Na podstawie art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Natomiast art. 3 § 3 p.p.s.a. stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym art. 3 p.p.s.a., a także kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów p.p.s.a., jak wymienione w art. 4 p.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. Z kolei zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowień, aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. W razie stwierdzenia, że brak jest podstaw do realizacji żądania w jednej z form działania organów administracji określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. i podlegających kontroli sądów administracyjnych, skarga na bezczynność kontroli takiej również nie może być poddana i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu (por. postanowienie WSA w Opolu z 29 kwietnia 2022 r., II SAB/Op 94/21, dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA). W niniejszej sprawie skarżące wniosły skargę na bezczynność Wójta Gminy Szczytno w wytyczeniu, ze względu na zaistniały konflikt sąsiedzki, odrębnego, oddzielnego wejścia i wjazdu do lokalu mieszkalnego. Kolejnymi pismami organ informował A.B., że nie istnieje podstawa prawna do podjęcia działania przez organ. Wskazywał w powyższym zakresie, że w celu uregulowania sposobu korzystania ze nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności, współwłaściciele mogą dojść do porozumienia i zawrzeć umowę quoad usum, ewentualnie w przypadku braku możliwości porozumienia się w sprawie sposobu użytkowania części wspólnych nieruchomości, właściwe do rozstrzygnięcia sprawy są sądy powszechne w trybie zniesienia współwłasności lub powództwa o naruszenie posiadania. Skarżące były zatem informowane przez Wójta, że tego typu żądanie nie może być dochodzone w postępowaniu administracyjnym, lecz jedynie na podstawie przepisów prawa cywilnego. Stanowisko to należy podzielić. W konsekwencji zaś – skoro skarga nie dotyczy bezczynności w zakresie postępowania administracyjnego, to również skarga na taką bezczynność nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odnosząc się natomiast do kwestii skargi na działalność organu Sąd podkreśla, że w ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje, się że w sprawach dotyczących postępowania skargowego (Dział VIII k.p.a.) nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. np. wyrok NSA z 24 listopada 2011 r., sygn. II OSK 1961/11 oraz postanowienia NSA z: 20 stycznia 2021 r., sygn. III OSK 3694/21; 1 marca 2010 r. sygn. II OSK 478/09; 25 lutego 2009 r. sygn. II OSK 241/09, CBOSA). W postępowaniu skargowym uregulowanym w dziale VIII k.p.a., które jest jednoinstancyjnym postępowaniem uproszczonym, nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, a w konsekwencji nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej, ale czynnością materialno-techniczną, tj. zawiadomieniem o sposobie załatwienia sprawy (por postanowienie NSA z 14 października 2016 r., sygn. akt I OSK 2091/16, CBOSA). Stosownie do art. 237 § 3 k.p.a. o sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego, przy czym elementy składowe tego zawiadomienia określa art. 238 § 1 k.p.a. Nie służy na nie skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono także innym, niż decyzje i postanowienia, aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, niedającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego. Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów Działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Z powyższych względów skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.