II SAB/Ol 40/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. Z. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. Z. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" w złożeniu wniosku o uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy postanawia odmówić zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych.

We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżący – W. Z. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniósł, iż nie jest w stanie ich ponieść, ponieważ żyje bardzo skromnie i nie stać go nawet na podstawowe koszty utrzymania, a musi ponosić wydatki na leki i koszty utrzymania mieszkania. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe i mieszka sam. Jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni "[...]" (jednym z "[...]") oraz działki o powierzchni "[...]" (jednym z "[...]"). Oświadczył, iż nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych, kont bankowych z zasobami pieniężnymi, depozytów, "po prostu nie ma nic". Nie posiada również żadnych przedmiotów wartościowych, w tym samochodu. Wskazał, iż ma bardzo poważne zadłużenie "[...]", które jest efektem "ujemnego dochodu" z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W rubryce nr 10 w pozycji "dochód miesięczny brutto" wpisał "Ujemny". Do wniosku skarżący załączył kopie dokumentów potwierdzających posiadanie zadłużenia (2 karty) oraz kopię zeznania rocznego za 2013 r. PIT-36 wraz z załącznikiem "[...]". Z dokumentów podatkowych wynika, że przychód skarżącego z tytułu działalności gospodarczej za 2013 r. wyniósł "[...]", koszty uzyskania przychodu – "[...]", a strata – "[...]". Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Prawo pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 ppsa zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, dlatego też powinno być przyznawane tylko gdy strona wiarygodnie wykaże, że nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. W niniejszej sprawie skarżący, wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych, powołał się na trudną sytuację materialną spowodowaną brakiem uzyskiwania dochodu z tytułu działalności gospodarczej oraz posiadanym zadłużeniem. Mając to na uwadze, podnieść jednak należy, iż w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, przy ocenie możliwości płatniczych strony prowadzącej działalność gospodarczą decydujące znaczenie ma uzyskiwany przez nią przychód, a nie dochód bądź strata, będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodem, a kosztami jego uzyskania i jednocześnie skutkiem podejmowanych przez stronę mających różne uzasadnienie decyzji gospodarczych. Z tego powodu niski dochód bądź strata nie muszą wcale świadczyć o złej kondycji materialnej firmy prowadzonej przez stronę (por. np. postanowienie NSA z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 49/04, i powołane w jego uzasadnieniu orzeczenia). W niniejszej sprawie ze złożonych przez skarżącego dokumentów podatkowych wynika, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza przynosi przychód. Mimo straty skarżący nie zaprzestał jej prowadzenia i mimo jak wskazał "ujemnego dochodu" jest w stanie zdobyć środki pieniężne na utrzymanie własne, w tym leki oraz utrzymanie majątku, których źródła pochodzenia nie wykazał. W konsekwencji stwierdzić należy, iż skarżący nie wykazał też, że nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych na pokrycie kosztów postępowania, które na obecnym etapie postępowania sądowego ograniczają się do wpisu od skargi w kwocie 100 zł, a które w pozostałym zakresie mogą, ale nie muszą pojawić się na dalszym jego etapie. W przedstawionej sytuacji, stwierdzić zatem należy, iż skarżący nie wykazał, że zdobycie środków pieniężnych na sfinansowanie jego udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niego obiektywnie niemożliwe. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.