II SAB/Lu 67/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor sądowy Maciej Gapski po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. W. na bezczynność Wójta Gminy Niemce w przedmiocie przekazania wniosku postanawia: odrzucić skargę.

W dniu 13 października 2023 r. do Urzędu Gminy Niemce wpłynęła skarga T. W. (dalej jako: skarżąca) na bezczynność Wójta Gminy Niemce w spawie nie wykonania obowiązku przekazania jej wniosku z 6.12.2022 r. sprostowanego w dniu 3.01.2023 r. o zmianę decyzji znak: SKO.41/3639/OS/2022. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Niemce opisał stan faktyczny sprawy wyjaśniając w szczególności, że wniosek o zmianę decyzji znak: SKO.41/3639/OS/2022 z dnia 5 września 2022 r. został przekazany do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wraz z aktami sprawy przy pismach Kierownika OPS [...] z dnia 13 stycznia 2023 r. oraz 18 stycznia 2023 r. W konkluzji odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Niemce wniósł o jej oddalenie lub odrzucenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza każdorazowo jej analiza pod kątem dopuszczalności. W niniejszej sprawie skarga na bezczynność Wójta Gminy Niemce podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) z tego względu, że została wniesiona po załatwieniu sprawy przez organ. Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji przekazał wnioski T. W. o zmianę decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego znak: SKO.41/3639/OS/2022 z dnia 5 września 2022 r. W zgromadzonej w sprawie dokumentacji znajduje się pismo Zastępcy Kierownika OPS [...] z dnia 13 stycznia 2023 r. stanowiące pismo przewodnie do przekazania wniosku T. W. z dnia 9 stycznia 2023 r. o zmianę decyzji znak: SKO.41/3639/OS/2022 (k. 13 akt adm.) Ponadto w aktach znajduje się pismo Kierownika OPS [...], które informuje o przesłaniu do SKO w Lublinie pisma T. W. z 3 stycznia 2023 r. w sprawie zmiany decyzji znak: SKO.41/3639/OS/2022 (k. 15 akt adm.). Należy również zauważyć, że wnioski T. W. o zmianę decyzji znak: SKO.41/3639/OS/2022 doprowadziły do wydania decyzji przez SKO w Lublinie z dnia 3 marca 2023 r. znak: SKO.41/565/OS/2023 o odmowie zmiany decyzji znak: SKO.41/3639/OS/2022. Skarga strony wpłynęło do organu I instancji po przekazaniu wniosku skarżącej o zmianę przedmiotowej decyzji, a nawet po rozpatrzeniu wniosku przez organ właściwy – SKO w Lublinie. Sąd wskazuje, że w sprawie wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracyjne, już po zakończeniu postępowania administracyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny podjął dwie uchwały, uznając w nich, że skargi takie są niedopuszczalne. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, stwierdzono, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. W kolejnej uchwale z dnia 7 marca 2022 r., sygn. II OPS 1/21 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.". W jej uzasadnieniu wskazano, że przyjęty w uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, gdy skarga została wniesiona w chwili ustania bezczynności organu, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy. Istota skargi na przewlekłe prowadzenie sprawy przez organ administracji publicznej polega na niejako przymuszeniu organu do jej merytorycznego załatwienia w terminach wynikających z przepisów prawa, poprzez wydanie stosownego orzeczenia sądowego. A zatem, po wydaniu decyzji kończącej postępowanie w danej instancji, tego typu skarga nie może odnieść takiego skutku, który już się ziścił. Sąd orzekający jest związany stanowiskiem wyrażonym w wymienionych uchwałach NSA, zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zajętym w uchwale i przyjąć wykładni prawa odmiennej od tej, która została zaakceptowana przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec powyższego, skoro stan bezczynności lub przewlekłości kończy się wraz z załatwieniem sprawy przez organ, to oczywiste jest, że skarga nie może dotyczyć przedmiotu, który nie istnieje już w chwili jej wniesienia. Kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania, stan rzeczy musi być w dacie skargi aktualny, a nie historyczny. Taka też wykładnia art. 53 ust. 2b p.p.s.a. została przyjęta w powołanych wyżej uchwałach składu siedmiu sędziów NSA: z dnia 22 czerwca 2020 r. (sygn. akt II OPS 5/19) oraz z dnia 7 marca 2022 r. (sygn. akt II OPS 1/21). Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że skoro skarga T. W. na bezczynność organu została wniesiona w dniu 13 października 2023 r., a zatem po przekazaniu wniosku z dnia 6 grudnia 2022 r. sprecyzowanego w dniu 3 stycznia 2023 r. przez Wójta Gminy Niemce do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie pismami z dnia 13 i 18 stycznia 2023 r. tj. po dokonaniu czynności o której mowa w art. 65 § 1 k.p.a., to skarga ta podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jako niedopuszczalna. Sąd dostrzega, że powołane powyżej uchwały NSA odnoszą się do spraw zakończonych decyzjami administracyjnymi, jednakże argumentacja w nich zawarta może również być odniesiona do spraw zakończonych czynnościami materialno-technicznymi administracji. Jeżeli skarga na bezczynność przewidziana w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. ma służyć przymuszeniu organów administracji do terminowego wykonywania ich ustawowych obowiązków, to wobec wykonania obowiązku przekazania pisma przez Wójta Gminy Niemce przed złożeniem skargi powinna być ona odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.