II SAB/Lu 4/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 marca 2024 r. sprawy ze skargi L. K. na bezczynność Wójta Gminy Niemce w przedmiocie wniosku o podział nieruchomości oddala skargę.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie L. K.(dalej powoływany jako "skarżący") zaskarżył bezczynność Wójta Gminy Niemce w przedmiocie wniosku o podział nieruchomości. Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne: Decyzją z dnia 10 sierpnia 2022 r., znak.GN.6831.95.2022, Wójt Gminy Niemce w wyniku rozpoznania wniosku właścicieli (m.in. L. K.) działki gruntu nr [...] o pow.03129 położnej w obrębie wsi C. gm. N. zatwierdził projekt podziału ww. działki. Organ orzekł, że zbycie wydzielonych działek nastąpi tylko i wyłącznie wraz z zapewnieniem działkom dostępu do drogi publicznej (pkt 3 decyzji) oraz określił 6 miesięczny termin na przeniesienie prawa do działki gruntu nr [...] wydzielonej na powiększenie nieruchomości sąsiedniej oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] liczony od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna (pkt 4 decyzji). W powołanej decyzji wskazano również, że w przypadku nie dokonania przez wnioskodawcę nakazu określonego w pkt 3 i 4 osnowy decyzji, Wójt Gminy Niemce na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdzi jej wygaśnięcie w całości. W dniu 9 sierpnia 2023 r. (data wpływu do organu) L. K. wystąpił do Wójta Gminy Niemce z wnioskiem o uchylenie ww. decyzji ostatecznej, ponieważ strony nie dopełniły czynności w wyznaczonym terminie przeniesienia nabycia praw do dzielonych działek. Jako podstawę wniosku skarżący wskazał art. 154 k.p.a. Ponadto skarżący wniósł o wydanie nowej decyzji na zasadach i warunkach jakie posiada uchylona decyzja. W dniu 25 sierpnia 2023 r. organ zawiadomił strony o toczącym się postępowaniu w związku ze złożonym wnioskiem. Decyzją z dnia 18 września 2023 r. na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. Wójt Gminy Niemce orzekł wygaśnięcie w całości decyzji Wójta Gminy Niemce znak.GN.6831.95.2022 z dnia 10 sierpnia 2022 r. Decyzja jest ostateczna z dniem 6 października 2023 r. W dniu 26 października 2023 r. skarżący złożył ponaglenie w sprawie wniosku z dnia 9 sierpnia 2023 r. w kwestii dotyczącej wydania nowej decyzji w zakresie podziału działki. Postanowieniem z dnia 14 listopada 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie uznało ponaglenie za uzasadnione i wyznaczyło Wójtowi Gminy Niemce dodatkowy termin 14 dni od dnia otrzymania postanowienia na załatwienie sprawy. W dniu 20 listopada 2023 r. do organu wpłynęło postanowienie Kolegium z dnia 14 listopada 2023 r. W dniu 21 listopada 2023 r. Wójt Gminy Niemce na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwał L. K. do uzupełnienia wniosku z dnia 9 sierpnia 2023 r. w sprawie podziału działki nr [...] położonej w miejscowości C., gm. N. W dniach 28 listopada i 10 grudnia 2023 r. skarżący wystosował wiadomości email kwestionując zasadność wezwania do uzupełnienia wniosku z dnia 9 sierpnia 2023 r. W dniach 6 i 19 grudnia 2023r. organ udzielił informacji skarżącemu w zakresie wezwania. W skardze do tut. Sądu na bezczynność Wójta Gminy Niemce w zakresie wydania nowej decyzji dotyczącej podziału działki nr [...] skarżący podniósł, że Kolegium w postanowieniu z dnia 14 listopada 2023 r. wyznaczyło organowi termin 14 dni na załatwienie sprawy. Nie wykonanie wskazanego postanowienia stanowiło podstawę złożenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Ponadto zgodnie z art. 119 § 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. W aktualnym stanie prawnym bezczynność zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.) (, a przewlekłość jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Zgodnie z art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Instytucja bezczynności, jak i przewlekłości postępowania ma na celu ochronę praw podmiotowych jednostki, w tym prawa do rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym terminie. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a.). Ponadto - w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. - sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 p.p.s.a.). Skarga strony została poprzedzona ponagleniem złożonym przez skarżącego w trybie art. 37 k.p.a. w dniu 26 października 2023 r., które zostało rozpoznane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie w dniu 14 listopada 2023 r. Został zatem spełniony wymóg wynikający z art. 53 § 2b p.p.s.a. i dlatego skarga podlegała merytorycznemu rozpatrzeniu. W ocenie Sądu nie można organowi zarzucić bezczynności. Istota sporu sprowadza się w przedmiotowej sprawie do oceny tego, czy Wójt Gminy Niemce dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu opisanego na wstępie wniosku z dnia 9 sierpnia 2023 r. w części dotyczącej o wydania nowej decyzji w sprawie podziału działki nr [...] położonej w miejscowości C., gm. N. W tym miejscu wskazać należy, że we wniosku z dnia 9 sierpnia 2023 r. strona wniosła o uchylenie decyzji Wójta Gminy Niemce z dnia 10 sierpnia 2022 r., znak.GN.6831.95.2022, zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...] oraz wydanie nowej decyzji "na zasadach i warunkach jakie posiadała uchylona decyzja". Natomiast Wójt Gminy Niemce na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a decyzją z dnia 18 września 2023 r. orzekł wygaśnięcie w całości decyzji Wójta Gminy Niemce znak.GN.6831.95.2022 z dnia 10 sierpnia 2022 r. Decyzja stała się ostateczna z dniem 6 października 2023 r. Wydając wskazaną decyzję organ skorzystał z treści art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku. Zwrócić należy uwagę, że wskazana decyzja zawierała warunek, że w przypadku nie dokonania przez wnioskodawcę nakazu określonego w pkt 3 i 4 osnowy decyzji, Wójt Gminy Niemce na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdzi jej wygaśnięcie w całości. Podkreślić także należy, że skarżący nie zakwestionował wydania decyzji z dnia 18 września 2023 r. o wygaśnięciu w całości decyzji Wójta Gminy Niemce znak.GN.6831.95.2022 z dnia 10 sierpnia 2022 r. W związku z powyższym zaakceptował jej podstawę prawną tj. art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. - wygaśnięcie, a nie uchylenie. W związku z powyższym należy stwierdzić, że Wójt w momencie otrzymania postanowienia Kolegium podjął czynności co do rozpoznania wniosku skarżącego o wydanie decyzji w sprawie podziału działki nr [...]. Zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Minimalne wymogi co do treści podania wniesionego pisemnie do organu administracji publicznej określa art. 63 § 2 i 3 k.p.a. Zgodnie z tą regulacją podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz powinno być podpisane przez wnoszącego, ale także powinno czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Wyjaśnić należy, że w myśl art. 97 ust.1a ustawy z dnia z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U . z 2023 r., poz. 344) do wniosku o podział nieruchomości należy dołączyć następujące dokumenty: 1) stwierdzające tytuł prawny do nieruchomości w szczególności oświadczenie, o którym mowa w art. 116 ust. 2 pkt 4; 2) wypis z katastru nieruchomości i kopię mapy katastralnej obejmującej nieruchomość podlegającą podziałowi; 3) decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku, o którym mowa w art. 94 ust. 1 pkt 2; 3a) pozwolenie, o którym mowa w art. 96 ust. 1a, w przypadku nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków; 4) wstępny projekt podziału, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95; 5) protokół z przyjęcia granic nieruchomości; 6) wykaz zmian gruntowych; 7) wykaz synchronizacyjny, jeżeli oznaczenie działek gruntu w katastrze nieruchomości jest inne niż w księdze wieczystej; 8) mapę z projektem podziału. W związku z powyższym organ w trybie art. 64 § 2 k.p.a. słusznie wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku z dnia 9 sierpnia 2023 r. Działanie organu było zatem zgodne z obowiązującymi procedurami i miało swoje umocowanie w obowiązujących przepisach prawa, a w tym zakresie nie można mówić o bezczynności organu. Organ nie mógł wydać nowej decyzji dotyczącej podziału działki nr [...] bez odpowiedniej, ważnej dokumentacji. Należy podkreślić, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że Wójt Gminy Niemce nie pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku z 9 sierpnia 2023 r., bowiem działania podejmowane przez organ były zgodne z zasadami określonymi w przepisach k.p.a. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast w myśl art. 64 § 2 k.p.a., gdy podanie (wniosek) nie spełnia innych wymagań ustalonych przepisami prawa, organ administracji publicznej wyzywa do usunięcia braków, wskazując, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Zestawiając daty podejmowanych czynności przez organ, po przesłaniu postanowienia Kolegium w dniu 20 listopada 2023 r., w dniu 21 listopada 2023 r. zostało wystosowane do skarżącego wezwanie o uzupełnienie braków formalnych wniosku z dnia 9 sierpnia 2023 r., stwierdzić należy, że nie można zarzucić organowi, iż nie podejmował żadnych czynności w sprawie i nie realizował wytycznych Kolegium zawartych w postanowieniu z dnia 14 listopada 2023 r. Ponadto wskazać należy, że ze skarżącym była prowadzona korespondencja elektroniczna w kwestii wyjaśnienia przyczyn wezwania do uzupełnienia wniosku z dnia 9 sierpnia 2023 r. o podział nieruchomości. Wszczęcie postępowania administracyjnego na żądanie strony ma miejsce zgodnie z zasadą określoną w art. 61 § 3 k.p.a., jednak pod warunkiem, że podanie, żądanie, wniosek spełnia wymogi określone w art. 63 § 2 k.p.a., co w tym przypadku oznacza również, że musi czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Zatem do terminu załatwienia sprawy nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa do dokonania określonych czynności (art. 35 § 5 k.p.a.).W związku z czym terminu do uzupełnienia braku podania (wniosku) nie wlicza się do terminu załatwienia sprawy i wyprowadzenia także przewlekłości postępowania (por. przykładowo wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 października 2020 r., sygn. akt II SAB/Po 80/20, LEX nr 3094273). Wyjaśnić ponownie należy, że decyzja z dnia 18 września 2023 r. Wójta Gminy Niemce orzekająca o wygaśnięciu w całości decyzji Wójta Gminy Niemce znak.GN.6831.95.2022 z dnia 10 sierpnia 2022 r. nie została przez skarżącego zakwestionowana. Natomiast dla rozpoznania wniosku w części dotyczącej wydania nowej decyzji o podział nieruchomości nr [...] wymagane jest jego uzupełnienie zgodnie z wezwaniem wystosowanym do skarżącego. Przedłożenie odpowiednich załączników jest wymagane przez art. 97 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nawet w sytuacji jeżeli wniosek dotyczy podziału tej samej działki, co do której wydana została decyzja o podziale, wobec której następnie w związku z ziszczeniem się warunku w niej określonego (z art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a.) orzeczono wygaśnięcie. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.