II SAB/Lu 169/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Grymuza po rozpoznaniu w dniu 2 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na bezczynność w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego przez Burmistrza K. postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia 19 czerwca 2026 r. (data pisma) W. K. (skarżąca, strona) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Burmistrza K. w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego. Skarga dotyczy bezczynności Burmistrza w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego co do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z 21 grudnia 2022 r. polegającego na przywróceniu poprzedniego stanu stosunków wodnych poprzez odtworzenie rowu położonego na działce na [...] w M. W.. Organ przystąpił do wykonania decyzji ostatecznej. Organ zwrócił się do Zakładu Gazowniczego w T. L. o informacje dotyczące możliwości odtworzenia rowu z uwagi na dane dotyczące utworzenia w miejscu zasypanego rowu linii gazowej. Organ rozważał również nabycie działki. Organ stosował również grzywnę w celu przymuszenia. Grzywna została uiszczona, lecz nie odniosła skutku w postaci odtworzenia rowu. W odpowiedzi na skargę Burmistrz K. wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, iż na bieżąco podejmuje czynności wynikające z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Burmistrz uważa, iż żądania skarżącej dotyczące zastosowania realnych i adekwatnych czynności egzekucyjnych są niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu, gdyż nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Jak wynika z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zakres właściwości sądu administracyjnego określa w pierwszej kolejności art. 3 § 2 i § 2a p.p.s.a., który wskazuje, jakie formy działania albo bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania organów administracji publicznej podlegają kontroli przez sądy administracyjne. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność w prowadzeniu postępowania egzekucyjnego przez Burmistrza K. w sprawie dotyczącej decyzji SKO w Z. nakazującej R. R.-K. przywrócenie poprzedniego stanu stosunków wodnych poprzez odtworzenie rowu usytuowanego na działce [...] stanowiącego odpływ rowu przydrożnego. Należy wskazać, że skarżąca, będąc właścicielem nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, w stosunku do której została wydana wspomniana wyżej decyzja, nie jest wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (art. 1a pkt 13 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; Dz.U. z 2026 r. poz. 268 ze zm., dalej jako: u.p.e.a.). Podmiotem uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego – a zatem wierzycielem – jest (co do zasady) właściwy do orzekania organ I instancji (art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). W rozpoznawanej sprawie wierzycielem jest Burmistrz. W postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym wykonania obowiązków nałożonych decyzją z 21 grudnia 2022 r. skarżąca ma zupełnie inny status – podmiotu, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku poddanego egzekucji. Takiemu podmiotowi w postępowaniu egzekucyjnym w administracji służą szczególne środki prawne. Zgodnie z art. 6 § 1 zd. 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie (art. 6 § 1a zd. 1 u.p.e.a.). Z kolei zgodnie z art. 54a § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu, wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku, oraz organowi zainteresowanemu w wykonaniu obowiązku przysługuje skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Do skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego przepisy art. 54 § 4 i 5 stosuje się odpowiednio (§ 2), co oznacza, że po rozpatrzeniu skargi na przewlekłość organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym: (1) oddala skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania; (2) uwzględnia skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania (w całości albo w części i w pozostałym zakresie oddala skargę). Na postanowienie w sprawie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje zatem inny, odrębny od uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego i w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tryb zaskarżania bezczynności wierzyciela. Z powyższego wynika, że - zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. - sąd administracyjny jest właściwy jedynie w sprawach skarg na postanowienia organu wyższego stopnia oddalające skargę na bezczynność wierzyciela lub na przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego, wydane na podstawie art. 6 § 1a oraz art. 54 § 4 w zw. z art. 54a u.p.e.a. Natomiast tryb skargi na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania przewidziany w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. - stosowany jest tylko wówczas, gdy nie ma innego sposobu kwestionowania bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji, a zatem jest on wyłączony w sprawach uregulowanych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (por. postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2003 r., SAB/Ka 138/02). Należy dodać, że podjęcie przez wierzyciela czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych nie następuje w drodze decyzji administracyjnej, postanowienia ani wydania pisemnej interpretacji prawa podatkowego (art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a p.p.s.a.). Nie stanowi również innego aktu lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Konkludując – skarżąca, która nie jest wierzycielem, a jedynie podmiotem, którego interes został naruszony przez niewykonanie obowiązku określonego w decyzji, może domagać się podjęcia stosownych czynności egzekucyjnych przez wierzyciela, ale jedynie w ramach środków prawnych przewidzianych przez ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z uwagi na zupełnie inne środki zaskarżenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, skarga do sądu administracyjnego w tym przedmiocie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.