Sygnatura
II SAB/Łd 73/26
Wyrok WSA w Łodzi z 21 maja 2026 r., II SAB/Łd 73/26 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Wynik
Zobowiązano do wydania aktu
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
- Data orzeczenia
- 21 maja 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 21 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Czerw Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Sędzia WSA Beata Czyżewska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 maja 2026 roku sprawy ze skargi M. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Sulejowa w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych 1. zobowiązuje Burmistrza Sulejowa do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie z wniosku skarżącej M. W. w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych w terminie 30 dni od dnia zwrotu organowi akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Sulejowa miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Burmistrzowi Sulejowa grzywnę w wysokości 5000 (słownie: pięć tysięcy) złotych; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie. ał
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Pismem z 9 lutego 2026 r., które wpłynęło do organu 10 lutego 2026 r., M.W. reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Sulejowa w sprawie naruszenia stosunków wodnych wnosząc o: 1. stwierdzenie, iż postępowanie prowadzone przez Burmistrza Sulejowa w sprawie z wniosku M.W. w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych obarczone jest przewlekłością i bezczynnością organu mającą cechy rażącego naruszenia prawa; 2. zobowiązanie organu do podjęcia czynności zmierzających do ustalenia negatywnego wpływu ukształtowania/wyprofilowania drogi gminnej przy ulicy [...] w S., po jej ostatniej modernizacji na odcinku nieruchomości od nr [...] do nr [...], w następstwie podniesienia wysokości przedmiotowej drogi poza poziom gruntu na wysokości bramy wjazdowej do nieruchomości skarżącej, a w konsekwencji podjęcia działań zmierzających do przywrócenia stanu drogi gminnej według stanu przed jej modernizacją; 3. zasądzenie od Burmistrza Sulejowa na rzecz skarżącej M.W. sumy pieniężnej w kwocie 43.743,15 złotych wraz z ustawowymi odsetkami płatnymi od dnia wydania orzeczenia do dnia zapłaty tytułem stwierdzonej bezczynności i przewlekłości prowadzonego postępowania przez organ pierwszej instancji mającego cechy rażącego naruszenia prawa; 4. załączenie akt sprawy aktualnie prowadzonej przez Urząd Miejski w Sulejowie w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych prowadzonej z inicjatyw M.W. o nr RO.6331.3.2018 MN; 5. dopuszczenie dowodu z następujących dokumentów znajdujących się w aktach wskazanych w pkt 4 przedmiotowej skargi: a) pisma skarżącej M.W. z 11 października 2018 r. skierowanego do Starosty Powiatu Piotrkowskiego - na okoliczność zainicjowania przez skarżącą postępowania o naruszenie stosunków wodnych w obrębie nieruchomości położonej przy ulicy [...] w S., przekazania tej sprawy do właściwości Burmistrza Sulejowa, daty od której formalnie zostało wszczęte postępowanie objęte przedmiotową skargą; b) postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 4 lutego 2019 r. wydanego w sprawie KO.491- 2/19 na okoliczność - wydania w stosunku do Burmistrza Sulejowa ponaglenia w sprawie zainicjowanej przez skarżącą M.W., nakreślenia nowego terminu zakończenia sprawy na dzień 4 kwietnia 2019 r., stwierdzenia że zwłoka w rozpoznaniu sprawy nie nosi cech rażącego naruszenia prawa; c) decyzji Burmistrza Miasta Sulejowa z 4 kwietnia 2019 r., nr RO.6331.3.5.2019 wydanej w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom, w wyniku stwierdzenia upływu 5 lat od momentu dowiedzenia się przez skarżącą o naruszeniu stosunków wodnych do momentu zainicjowania postępowania przed organem pierwszej instancji; d) decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 16 maja 2019 r. nr K.O.460-23/19, wydanej w przedmiocie uchylenia w całości decyzji Burmistrza Miasta Sulejowa z 4 kwietnia 2019 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji na okoliczność - prowadzenia przez Burmistrza Miasta Sulejowa postępowania z istotnym naruszeniem norm prawa procesowego skutkującego uchyleniem zaskarżonej decyzji, konieczności ponownego ustalenia stron i przedmiotu postępowania, istnienia pierwszej wzmianki w uzasadnieniu SKO o zalewaniu działki skarżącej z gminnego pasa drogowego ul. [...]; e) postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 13 sierpnia 2019 r. wydanego w sprawie K.O.491-36/19 na okoliczność - wydania w stosunku do Burmistrza Sulejowa drugiego ponaglenia w sprawie zainicjowanej przez skarżącą M.W., nakreślenia nowego terminu zakończenia sprawy na dzień 30 września 2019 r., stwierdzenia że zwłoka w rozpoznania sprawy nie nosi cech rażącego naruszenia prawa; f) decyzji Burmistrza Miasta Sulejowa z 27 listopada 2019 r., nr RO.6331.3.5.2019 wydanej w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom w wyniku stwierdzenia, iż na gruncie przedmiotowej sprawy nie doszło do naruszenia stosunków wodnych miedzy sąsiadującymi nieruchomościami, jak i w wyniku rozsypania kruszywa przy wjeździe na posesję małżonków A.; g) decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 17 stycznia 2020 r. nr K.O.460-23/19 wydanej w przedmiocie uchylenia w całości decyzji Burmistrza Miasta Sulejowa z 27 listopada 2019 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji na okoliczność - prowadzenia przez Burmistrza Miasta Sulejowa postępowania z istotnym naruszeniem norm prawa procesowego skutkującego uchyleniem zaskarżonej decyzji, braku poczynienia jakichkolwiek ustaleń faktycznych, które przemawiałyby za przyjęciem bezzasadności postępowania zainicjowanego przez M.W.; h) pisma adwokata M. S. pełnomocnika M.W. z 5 października 2024 r. skierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim w przedmiocie skargi na bezczynność organu administracyjnego Burmistrza Sulejowa na okoliczność - nie podjęcia przez organ pierwszej instancji jakichkolwiek czynności procesowych od momentu zwrotu sprawy z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi do Urzędu Miejskiego w Sulejowie tj. od 8 września 2020 r. do dnia złożenia skargi do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim (przez okres ponad 4 lat kalendarzowych); i) postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 21 października 2024 r. wydanego w sprawie KO.491- 27/24 na okoliczność - wydania w stosunku do Burmistrza Sulejowa ponaglenia w sprawie zainicjowanej przez skarżącą M.W., nakreślenia nowego terminu zakończenia sprawy na dzień 31 grudnia 2024 r., stwierdzenia że zwłoka w rozpoznaniu sprawy nosi cechy rażącego naruszenia prawa, zobowiązania organu pierwszej instancji do wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych przewlekłości i bezczynności prowadzonego postępowania; j) zdjęcia fotograficznego obrazującego obszar wjazdu do posesji skarżącej M.W. opisanego przez organ pierwszej instancji z naniesieniem kierunku spływu wód w trakcie oględzin nieruchomości 29 listopada 2024 r. na okoliczność - podniesienia wysokości wjazdu na terenie posesji małżonków A. w stosunku do wjazdu skarżącej, naniesienia na zdjęciu kierunku spływu wód gruntowych z utwardzonej drogi gminnej przy ulicy [...] i z kierunku utwardzonego wjazdu do nieruchomości małżonków A. wykonanego w kierunku nieruchomości skarżącej; k) protokołu oględzin nieruchomości z 7 listopada 2024 r. na okoliczność - stwierdzenia przez organ pierwszej instancji położenia wjazdu do posesji skarżącej poniżej pasa drogowego stanowiącego ul. [...] i poniżej wjazdu na posesję małżonków A., przebudowanego wjazdu na podstawie wydanej decyzji lokalizacyjnej w 2024 r., przez Urząd Miejski w Sulejowie (w toku prowadzonego postępowania o naruszenie stosunków wodnych); l) ze zdjęć fotograficznych obrazujących wzajemne usytuowanie obszaru wjazdów nieruchomości skarżącej i małżonków A. szt. 4 stanowiących załącznik do protokołu oględzin z 7 listopada 2024 r. na okoliczność - położenia poziomu obu wjazdów do sąsiadujących nieruchomości na jednym poziomie nie zaburzających stosunków wodnych i funkcjonalności obu bram do posesji przed przebudową i modernizacją drogi gminnej przy ulicy [...] i przebudowy wjazdu małżonków A.; m) postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 22 stycznia 2025 r. wydanego w sprawie KO.491-2/25 na okoliczność - przedłużenia terminu do zakończenia sprawy do 30 kwietnia 2025 r. wraz ze wskazaniem co do wytycznych w postaci załączenia akt związanych z przebudową w 2024 r. wjazdu do posesji małżonków A. skutkujących wydaniem decyzji o jego lokalizacji; n) z opinii sporządzonej przez biegłego inż. W.D. po oględzinach nieruchomości 29 listopada 2024 r. na okoliczność - stwierdzonego przez biegłego naruszenia stosunków wodnych w wyniku modernizacji / przebudowy wjazdu na posesję małżonków A. jak i przebudowy drogi gminnej przy ulicy [...] i innych nieprawidłowości związanych z zakresem podniesienia terenu na nieruchomości małżonków A.; o) pisma pełnomocnika skarżącej z 24 marca 2025 r. skierowanego do Urzędu Miejskiego w Sulejowie i Miejskiego Zakładu Komunalnego w Sulejowie na okoliczność - wysłanego ponaglenia do organu pierwszej instancji do podjęcia niezbędnych działań związanych z przepływem wód opadowych ze zmodernizowanej drogi gminnej przy ulicy [...] na nieruchomość skarżącej, w nawiązaniu do uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 16 maja 2019 r. nr K.O.460-23/19 wydanej w przedmiocie uchylenia w całości decyzji Burmistrza Sulejowa z 4 kwietnia 2019 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, w której zawarta jest pierwsza wzmianka o nieprawidłowości w funkcjonowaniu drogi gminnej przy ulicy [...] na odcinku nieruchomości o nr [...] i [...] jak i ustaleń poczynionych przez powołanego biegłego W.D.; p) decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 16 maja 2019 r. nr K.O.460-23/19 wydanej w przedmiocie uchylenia w całości decyzji Burmistrza Miasta Sulejowa z 4 kwietnia 2019 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji na okoliczność - prowadzenia przez Burmistrza Miasta Sulejowa postępowania z istotnym naruszeniem norm prawa procesowego skutkującym uchyleniem zaskarżonej decyzji, konieczności ponownego ustalenia stron i przedmiotu postępowania, istnienia pierwszej wzmianki w uzasadnieniu decyzji SKO o zalewaniu działki skarżącej z gminnego pasa drogowego ul. [...]; q) decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 21 sierpnia 2025 r., nr K.O.460.12.2025 na okoliczność - kolejnego uchylenia decyzji organu pierwszej instancji pomimo stwierdzenia naruszenia stosunków wodnych w obrębie wjazdu do posesji Małżonków A. bez całościowego rozpoznania materiału dowodowego i wszystkich twierdzeń strony skarżącej jak i z uwagi na wadliwie skonstruowaną treść rozstrzygnięcia; 6. dopuszczenie dowodu z zeznań świadka R.P. na okoliczność - wszelkich nieprawidłowości jakich dopuścił się Urząd Miejski w Sulejowie w zakresie prowadzonego postępowania z wniosku skarżącej (matki świadka) na przestrzeni od daty jego wszczęcia 11 października 2018 r. do dnia złożenia przedmiotowej skargi, a w szczególności nieprawidłowego przeprowadzenia inwestycji w zakresie przebudowy drogi gminnej przy ulicy [...] poprzez znaczne podwyższenie wysokości poziomu drogi w stosunku do nieruchomości, w której zamieszkuje świadek wraz ze skarżącą, wpływu tej inwestycji na naruszenie stosunków wodnych w relacji do nieruchomości skarżącej, braku możliwości realizacji zjazdu do posesji skarżącej i wykorzystania w tym celu bramy wjazdowej do przedmiotowej nieruchomości, braku jakiejkolwiek reakcji na pisma kierowane przez skarżącą do Gminy Sulejów, systematycznego podnoszenia wysokości gruntu na nieruchomości małżonków A., także na przestrzeni prowadzonego postępowania ze szkodą dla działki należącej do skarżącej, dalszych negatywnych skutków związanych z wydaniem przez Urząd Miejski w Sulejowie decyzji o lokalizacji wjazdu do posesji małżonków A. w trakcie trwania postępowania o naruszenie stosunków wodnych, braku zbadania kwestii związanych z możliwością negatywnego oddziaływania przebudowanego wjazdu na stosunki wodne w relacji do nieruchomości skarżącej, braku odebrania od małżonków A. jakiegokolwiek oświadczenia o możliwości naruszenia stosunków wodnych przez prowadzoną inwestycję budowlaną, zakresu interwencji pełnomocnika skarżącej w przedmiocie przebudowy zjazdu do posesji małżonków A. i utwardzenia kostką brukową jej obrębu, działań podjętych przez Urząd Miejski w Sulejowie w tym zakresie, a w szczególności ukarania małżonków A. karą pieniężną za bezprawne zajęcie pasa gminnego gruntu przy ulicy [...], zakresu negatywnego oddziaływania wykonanej przebudowy drogi gminnej i wjazdu do posesji małżonków A. na nieruchomość zajmowaną przez świadka i skarżącą. 7. zobowiązanie Urzędu Miejskiego w Sulejowie do przedłożenia do akt sprawy: A) dokumentacji związanej z przebudową drogi gminnej przy ulicy [...], a także dokumentacji związanej z wydaniem decyzji o lokalizacji zjazdu do nieruchomości małżonków A. po jego modernizacji/przebudowie, a także dokumentów z kontroli inwestycji przebudowy zjazdu do nieruchomości małżonków A. ze strony Urzędu Miejskiego w Sulejowie i okoliczności w jakich doszło do ukarania właścicieli tej nieruchomości za bezprawne zajęcie pasa przydrożnego należącego do Gminy przy realizacji inwestycji drogowej; 8. rozpoznanie skargi na rozprawie. Motywując skargę jej autor stwierdził, że okolicznościami bezspornymi w sprawie jest: brak skutecznego ukończenia postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ pierwszej instancji na przestrzeni od 2018 r. do 2026 r.; trzykrotne uchylenie decyzji wydawanych przez Burmistrza Sulejowa na kanwie przedmiotowej sprawy; nierealizowanie przez organ pierwszej instancji wytycznych wskazanych w decyzjach Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim skutkujących uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji; nierealizowanie żadnych czynności procesowych w okresie od 8 września 2020 r. do 21 października 2024 r., złożenie przez pełnomocnika skarżącej 5 października 2024 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim skargi na bezczynność organu pierwszej instancji (formalnego ponaglenia); wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim postanowienia z 21 października 2024 r. stwierdzającego, iż organ pierwszej instancji dopuścił się zwłoki w rozpoznaniu sprawy mającej cechy rażącego naruszenia prawa, z jednoczesnym zobowiązaniem organu pierwszej instancji do wyjaśnienia przyczyn i ustalenia winnych przewlekłości i bezczynności prowadzonego postępowania; istnienia po stronie organu pierwszej instancji świadomości szkodliwego oddziaływania zrealizowanej inwestycji przebudowy drogi gminnej przy ulicy [...] na wysokości posesji należącej do skarżącej, z uwagi na ewidentne naruszenie stosunków wodnych (przekierowanie wód opadowych na nieruchomość M.W.) w wyniku znacznego podniesienia poziomu gruntu przebudowanej drogi od daty odbioru tej inwestycji; daty wydania przez Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim decyzji z 16 maja 2019 r. w sprawie nr KO 460-23/19 jako pierwszej wzmianki organu drugiej instancji o negatywnym wpływie przebudowanej drogi gminnej na naruszenie stosunków wodnych na gruncie przedmiotowej sprawy; umożliwienie wykonania przez małżonków A. inwestycji przebudowy wjazdu do ich nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z nieruchomością skarżącej w toku prowadzonego postępowania o naruszenie stosunków wodnych; wydanie decyzji lokalizacyjnej bez zbadania kwestii negatywnego oddziaływania tej inwestycji na nieruchomość skarżącej; brak zainteresowania organu pierwszej instancji w toku prowadzonego postępowania dalszym utwardzaniem terenu wjazdu przez małżonków A. kostką brukową i podwyższeniem poziomu wjazdu do wysokości wadliwie zrealizowanej inwestycji przebudowy drogi gminnej, brak jakiejkolwiek reakcji na pisma kierowane przez pełnomocnika skarżącej w zakresie negatywnego oddziaływania inwestycji w postaci przebudowy wjazdu do posesji małżonków A. W toku postępowania objętego skargą organ pierwszej instancji dwukrotnie był ponaglany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim - po wpłynięciu stosownych pism od skarżącej M.W., postanowieniami z 4 lutego 2019 r. i 13 sierpnia 2019 r., które nie przyniosły żadnego pozytywnego rezultatu, a nawet po ich wydaniu organ pierwszej instancji dopuścił się systemowej bezczynności przez okres około 4 - lat nie podejmując żadnych czynności w sprawie, odkładając ją na przysłowiową półkę. Postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 21 października 2024 r. stwierdzano, że zwłoka w rozpoznaniu sprawy nosi cechy rażącego naruszenia prawa, zobowiązano organu pierwszej instancji do wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych przewlekłości i bezczynności prowadzonego postępowania. Organ pierwszej instancji w tak długim odcinku czasowym prowadzenia sprawy nie rozwiązał problemu przeprowadzenia wadliwego procesu przebudowy drogi gminnej na odcinku posesji skarżącej i jej sąsiadów, choć problem był już wskazywany w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 16 maja 2019 r. nr K.O.460-23/19 wydanej w przedmiocie uchylenia w całości decyzji Burmistrza Miasta Sulejowa z 4 kwietnia 2019 r. Sprawa trzykrotnie już trafiała do Burmistrza Sulejowa po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, ostatnio na skutek decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 21 sierpnia 2025 r. nr K.O.460.12.2025. Analiza powyższej decyzji pozwala stwierdzić, iż organ pierwszej instancji nie stosuje się do wytycznych organu kontrolnego, a podejmowane czynności w sprawie mają charakter pozornych i nieskutecznych dla rozwiązania zaistniałego problemu. Skarżąca jak i jej pełnomocnik całkowicie utracili jakiekolwiek zaufanie do organu pierwszej instancji uznając, iż jego działanie w sprawie nacechowane jest bezczynnością i przewlekłością postępowania. Wydaje się, iż podniesiona wyżej argumentacja w pełni przemawia za takim wnioskami. Skarżąca kolejny rok musi sobie radzić ze spływem wód opadowych z posesji małżonków A. jak i z drogi gminnej. Podwórze jej posesji jest zalewane przy nadmiernych opadach bez żadnych konsekwencji dla Gminy Sulejów. W tych uwarunkowaniach dochodzona przez skarżącą kwota pieniężna jest jak najbardziej uzasadniona, albowiem trudno spotkać się z tak dużą indolencją organów samorządowych przy rozpoznawaniu tego typu spraw. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Sulejowa wniósł o jej oddalenie i stwierdzenie, że organ nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłości postepowania. Organ wyjaśnił, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało zainicjowane zawiadomieniem Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 26 lipca 2018 r. o przekazaniu według właściwości pisma M.W. dotyczącego zezwolenia na zmianę ukształtowania i podniesienie terenu. Od dnia wpływu zawiadomienia organ prowadził następujące czynności wyjaśniające. Pismem z 29 sierpnia 2018 r. organ wezwał M.W. do złożenia wyjaśnień i informacji zawartych w piśmie z 18 lipca 2018 r. Pismem z 10 września 2018 r. organ zawiadomił strony postępowania o wyznaczonym terminie przeprowadzenia oględzin na gruncie. 19 września 2018 r. przeprowadzone zostały oględziny spornych działek, organ zlecił wykonanie ekspertyzy w sprawie ewentualnego zaburzenia stosunków wodnych. 14 marca 2019 r. pracownicy organu pierwszej instancji w obecności melioranta W.D. i geodety W.C. ponownie przeprowadzili oględziny spornych działek. W marcu 2019 r. sporządzono opinię melioranta. Decyzją z 4 kwietnia 2019 r. Burmistrz Sulejowa umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. 16 kwietnia 2019 r. na dziennik urzędu wpłynęło odwołanie od decyzji Burmistrza, przekazane przy piśmie z 23 kwietnia 2019 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim. Decyzją z 13 maja 2019 r. Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Pismem z 11 czerwca 2019 r. Burmistrz Sulejowa wezwał skarżącą do uzupełnienia braków we wniosku polegających na wyjaśnieniu rozbieżności dotyczących wskazanej działki. M.W. w piśmie z 14 czerwca 2019 r. złożyła wyjaśnienia. 24 lipca 2019 r. na dziennik podawczy urzędu wpłynęło ponaglenie skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim. Przy piśmie z 6 sierpnia 2019 r. Burmistrz Sulejowa przekazał ponaglenie organowi drugiej instancji. Postanowieniem z 13 sierpnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim uznało ponaglenie za zasadne i stwierdziło, że zwłoka w rozstrzygnięciu sprawy nie nosi cech rażącego naruszenia prawa, wyznaczyło Burmistrzowi Sulejowa termin załatwienia sprawy i zwróciło akta. 30 sierpnia 2019 r. Burmistrz Sulejowa wszczął postępowanie w sprawie o czym zawiadomił strony postępowania. Pismem z 18 września 2019 r. organ zawiadomił strony o wyznaczonym terminie oględzin na gruncie. 30 września 2019 r. pracownicy organu przeprowadzili oględziny na gruncie z udziałem melioranta W.D., z oględzin sporządzono protokoły i wykonano dokumentację fotograficzną. A. A. przedłożyła dowód w sprawie w postaci podpisów świadków pod informacją dotyczącą podwyższenia działki [...] i [...] oraz kopię mapy sytuacyjno-wysokościowej z geodezyjną inwentaryzacją urządzeń podziemnych. 30 września 2019 r. Burmistrz Sulejowa zawiadomił strony postępowania, iż z uwagi na skomplikowanie sprawy nie jest możliwe dotrzymanie terminu ustawowego wydania orzeczenia kończącego postępowanie. Do akt sprawy załączono: decyzję G.1.7224-1/2/343/97 zatwierdzającą podział nieruchomości nr ewid. [...], decyzję nr 95/2003 zatwierdzającą projekt budowlany i wydającą pozwolenie na budowę dla A.i i B. A., zaświadczenie PINB.7353/17/2018 z 15 stycznia 2018 r. o zakończeniu robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego. 1 października 2019 r. na dziennik podawczy urzędu wpłynęło ponaglenie M.W. skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim. Pismem z 2 października 2019 r. Burmistrz Sulejowa przekazał ponaglenie wraz z aktami sprawy organowi drugiej instancji oraz przy piśmie z 10 października 2019 r. złożył stanowisko w sprawie. Meliorant W.D. w październiku 2019 r. złożył do akt sprawy opinię uzupełniającą dotyczącą zmiany stanu wody na gruncie. Przy piśmie z 29 października 2019 r., które wpłynęło do organu pierwszej instancji 4 listopada 2019 r., Kolegium zwróciło Burmistrzowi dokumenty w sprawie. Zawiadomieniem z 18 listopada 2019 r. Burmistrz Sulejowa wyznaczył do 4 grudnia 2019 r. nowy termin wydania orzeczenia kończącego postępowanie oraz poinformował strony o możliwości zapoznania się z zebranymi dokumentami i materiałami przed wydaniem decyzji. Decyzją z 27 listopada 2019 r. Burmistrz Sulejowa ponownie umorzył postępowanie. Decyzją z 17 stycznia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Decyzja wpłynęła do organu pierwszej instancji 20 stycznia 2020 r. 6 listopada 2019 r. na dziennik podawczy urzędu wpłynęła skarga M.W. skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. 28 listopada 2019 r. Burmistrz Sulejowa przekazał skargę wraz z aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Postanowieniem z 5 marca 2020 r. sygn. akt II SAB/Łd 107/19 WSA w Łodzi odrzucił skargę. 29 kwietnia 2020 r. wnioskodawczyni złożyła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z 29 lipca 2020 r. sygn. akt II OZ 466/20. Przy piśmie z 8 września 2020 r. doręczono organowi prawomocne orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i zwrócono akta sprawy. W Urzędzie Miejskim w S. przeprowadzona została reorganizacja struktury organizacyjnej (zarządzenie nr [...] z [...] 2021 r.), obejmująca m.in. likwidację dotychczasowych stanowisk / referatów oraz utworzenie nowych komórek organizacyjnych. W wyniku reorganizacji nie doszło do skutecznego i formalnego przekazania obowiązków oraz prowadzonych spraw pomiędzy pracownikami i nowo utworzonymi komórkami organizacyjnymi. 7 października 2024 r. pełnomocnik skarżącej złożył skargę na bezczynność organu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim. Pismem z 9 października 2024 r. Kolegium przekazało skargę M.W. Burmistrzowi Sulejowa. Pismem z 15 października 2024 r. Burmistrz złożył wyjaśnienia dotyczące podejmowanych czynności w sprawie. Jak wskazał dalej organ przyczyną niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie nie była celowa bezczynność organu ani zamiar przewlekania postępowania. Organ przyznał, że wskazane okoliczności nie zwalniają go z obowiązku terminowego załatwienia sprawy, jednak miały charakter organizacyjny, a nie wynikający ze złej woli czy rażącego lekceważenia obowiązków ustawowych. Po wpłynięciu pisma SKO z 9 października 2024 r., organ podjął następujące działania: Wyznaczono pracownika odpowiedzialnego za prowadzenie sprawy i dokonano analizy zgromadzonej dokumentacji. Pismem z 14 października 2024 r. zawiadomiono strony postępowania o wyznaczonym terminie przeprowadzenia oględzin na gruncie. Z uwagi na skomplikowany charakter sprawy oraz konieczność uzupełnienia dokumentacji o mapę sytuacyjno-wysokościową oraz przeprowadzenia oględzin, organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 2 grudnia 2024 r.; W odpowiedzi na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim, pismem z 15 października 2024 r., organ przekazał zgromadzoną w sprawie dokumentację wraz z wyjaśnieniem zaistniałej sytuacji. Postanowieniem z 21 października 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim (data wpływu do organu 23 października 2024 r.), uznało ponaglenie za zasadne i wyznaczyło Burmistrzowi termin załatwienia sprawy. 4 listopada 2024 r. w oparciu o całość zgromadzonej w sprawie dokumentacji i wytyczne zawarte w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego znak: KO.460- 49/19, organ wystąpił do Starosty Powiatu Piotrkowskiego z wnioskiem o udostępnienie mapy zasadniczej dla działek nr ew. [...],[...],[...] obr. [...] miasta S. 7 listopada 2024 r. pracownicy organu pierwszej instancji przeprowadzili oględziny spornych działek. Pomimo zawiadomienia, żadna ze stron nie stawiła się. Oględzin dokonano z terenu wjazdu na posesje. Podczas oględzin ustalono: bramy do obydwóch posesji posadowione w granicy działek, wjazd na posesję Pani A. utwardzony kostką, krawędź od strony Pani W. z wysokim obrzeżem, od strony Pani A. wysoki betonowy płot, od strony Pani W. ogrodzenie z siatki z wysoką podmurówką, wjazd na posesję Pani W. poniżej pasa drogowego oraz poniżej wjazdu na posesję Pani A., nie stwierdzono zastoin wodnych na posesjach. Z oględzin została sporządzona dokumentacja fotograficzna; Pismem z 8 listopada 2024 r. Burmistrz Sulejowa zawiadomił strony postępowania o kolejnym terminie oględzin na gruncie wyznaczonym na 29 listopada 2024 r. 29 listopada 2024 r. na dziennik podawczy Urzędu Miejskiego w Sulejowie wpłynęło pełnomocnictwo udzielone adwokatowi M.S. przez M.W. Podczas oględzin 29 listopada 2024 r. padał deszcz, co uniemożliwiło spisanie czytelnego protokołu. Została sporządzona dokumentacja fotograficzna oraz ustalono dogodny termin dla stron do złożenia wyjaśnień wyznaczony na dzień 9 grudnia 2024 r. godz. [...]. Pismem z 2 grudnia 2024 r. Burmistrz Sulejowa z uwagi na skomplikowany charakter sprawy oraz konieczność zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją, zawiadomił o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do 31 grudnia 2024 r.; Pozyskano informacje o działkach [...],[...],[...] obr. [...] miasta S.. 9 grudnia 2024 r. w Urzędzie Miejskim w Sulejowie stawili się: A. A., R.U. (świadek A. A.), M.W., R.P. (córka M.W., przedłożone pełnomocnictwo do reprezentowania stanowiące załącznik do protokołu), adwokat M.S. (pełnomocnik M.W.). Adwokat M.S. jako dowód w sprawie złożył: płytę z nagraniem pierwotnego wjazdu (4 foldery na płycie CD), zdjęcia wykonane podczas budowy wjazdu z kostki, nagranie spływu wód deszczowych podczas intensywnych opadów, folder ze zdjęciami i nagraniami wykonywanych prac ziemnych na działce Pani A., wydruki 4 szt. zdjęć wjazdów na posesje, wydruki 3 szt. fotografii na kartce a4 + 1 szt. wydruk fotografii z 2009 r. 19 grudnia 2024 r. pełnomocnik skarżącej złożył pismo wraz wnioskami dowodowymi. W toku analizy zgromadzonych dowodów oraz stanowisk stron wyrażonych podczas przesłuchania 9 grudnia 2024 r., organ uznał, iż zaistniała nowa okoliczność mogąca rzutować na zakończenie postępowania. Pismem z 23 grudnia 2024 r. Burmistrz wystąpił do Kolegium o zmianę wyznaczonego w postanowieniu KO.491.27.2024 terminu zakończenia sprawy, o czym zawiadomił również strony postępowania. 16 stycznia 2025 r. organ przekazał zgromadzoną w sprawie dokumentację do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. 17 stycznia 2025 r. Kierownik Referatu Podatków, Opłat i Ochrony Środowiska M. M. złożył wyjaśnienia dotyczące konieczności przedłużenia postępowania z uwagi na zaistniałe nowe okoliczności w sprawie tzn. utwardzenie wjazdu na dz. nr [...] kostką betonową, co może stanowić istotny wpływ na stosunki wodne działek [...], [...] oraz [...] obręb [...] miasto S. i konieczność powołania biegłego melioranta. Postanowieniem z 22 stycznia 2025 r. organ drugiej instancji przychylił się do prośby Burmistrza o wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy. Postanowieniem z 28 stycznia 2025 r. Burmistrz Sulejowa powołał W.D. - biegłego z zakresu hydrologii do wydania opinii w sprawie naruszenia stosunków wodnych na gruncie oraz wyznaczył termin przeprowadzenia oględzin z udziałem biegłego na dzień 20 lutego 2025 r. w celu ustalenia: czy prace prowadzone na działkach nr ewid. [...] i [...] obr. [...] miasta S. stanowiące własność A. A. spowodowały zmianę stanu wody na gruncie sąsiednim dz. nr ewid. [...] obr. [...] miasta S. stanowiącej własność M.W.; jeśli nastąpiła zmiana stosunków wodnych, to czy spowodowała szkodę dla gruntów sąsiednich. 20 lutego 2025 r. zostały przeprowadzone oględziny na gruncie w obecności biegłego melioranta oraz stron postępowania. Ustalono, iż w celu określenia stosunków wysokościowych konieczne jest przeprowadzenie pomiarów przez uprawnionego geodetę. Organ prowadził mediacje między stronami oraz ustalił dogodny termin przeprowadzenia pomiarów na gruncie przez geodetę. Strona skarżąca złożyła do akt sprawy płytę CD z nagraniem z sierpnia 1996 r. 24 marca 2025 r. pełnomocnik skarżącej przedłożył do akt sprawy pismo skierowane do Miejskiego Zarządu Komunalnego w Sulejowie. W kwietniu 2025 r. powołany przez organ biegły wykonał ekspertyzę i sporządził pisemną opinię dotyczącą zakłócenia stosunków wodnych. W toku prowadzonego postępowania zebrano obszerny materiał dowodowy, który należało poddać szczegółowej analizie. 16 kwietnia 2025 r. organ zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych materiałów i dowodów przed wydaniem decyzji. 18 maja 2025 r. A. A. złożyła do akt sprawy płytę CD z nagraniem spływających wód opadowych z pasa drogowego, po wjeździe na jej posesję. 5 czerwca 2025 r. została wydana przez Burmistrza Sulejowa decyzja nakazująca właścicielce działek nr ew. [...] i [...] obr. [...] miasta S. wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom w postaci ścieku deszczowego odprowadzającego wody opadowe i roztopowe. Decyzją z 21 sierpnia 2025 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, uchyliło decyzję Burmistrza w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. 2 września 2025 r. A. A. przedłożyła do akt sprawy płytę CD z nagraniem spływu wód opadowych. 11 września 2025 r. organ zgodnie z wytycznymi zawartymi w decyzji SKO, wezwał pełnomocnika skarżącej do doprecyzowania zakresu wniosku. 6 października 2025 r. pełnomocnik skarżącej przedłożył pismo, w którym sprecyzował treść pisma z 24 marca 2025 r. i wskazał, iż intencją skarżącej było rozszerzenie pierwotnego wniosku o naruszenie stosunków wodnych przez Urząd Gminy w Sulejowie w wyniku działania jednostki podległej Miejskiego Zarządu Komunalnego w Sulejowie skutkującym złym wyprofilowaniem drogi gminnej przy ulicy [...] przylegającej do posesji skarżącej wraz z dowodami w postaci 14 szt. zdjęć. Pismem z 9 października 2025 r. organ z uwagi na doprecyzowanie treści żądania skarżącej, kierując się zasadą bezstronności i prawidłowego przebiegu postępowania, wystąpił do SKO o wyznaczenie organu zastępczego do wydania decyzji. Pismem z 21 października 2025 r. Kolegium odmówiło wyznaczenia organu zastępczego i zwróciło organowi akta sprawy. 29 października 2025 r. Burmistrz Sulejowa zawiadomił strony postępowania o przedłużeniu do 30 listopada 2025 r. terminu załatwienia sprawy z uwagi na skomplikowany charakter sprawy oraz konieczność wystąpienia do biegłego melioranta o uzupełnienie opinii w zakresie wskazanym w decyzji Kolegium z 21 sierpnia 2025 r. Pismem z 29 października 2025 r. Burmistrz Sulejowa wezwał biegłego z zakresu melioracji W.D. do uzupełnienia opinii z kwietnia 2025 r. (wezwanie dwukrotnie awizowano i zwrócono do urzędu). Pismem z 25 listopada 2025 r. organ powtórnie wezwał melioranta do uzupełnienia opinii z kwietnia 2025 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru 6 grudnia 2025 r.). Z uwagi na konieczność uzupełnienia opinii melioranta, Burmistrz Sulejowa zawiadomił 28 listopada 2025 r. i 30 stycznia 2025 r. strony postępowania o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. 21 stycznia 2026 r. na dziennik podawczy urzędu wpłynęło zawiadomienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Piotrkowie Trybunalskim o przekazaniu dokumentów do organu właściwego. W uzasadnieniu zawiadomienia wskazano, że z analizy pisma jednoznacznie wynika, że właściwym organem w sprawie zmiany ukształtowania terenu działki jest Burmistrz Sulejowa. Ze stwierdzeniem takim nie sposób się zgodzić w kontekście treści żądania przedstawionego przez wnioskodawcę. Wniosek dotyczy bowiem kontroli wskazanej nieruchomości pod kątem przeprowadzonych prac ziemnych w związku z budową domu mieszkalnego i zagospodarowaniem przestrzeni terenu posesji i wykonanego zjazdu/wjazdu z drogi gminnej, co w ocenie Burmistrza Sulejowa zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 418 ze zmianami) pozostaje w kompetencji powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. Ponieważ brak jest wspólnego organu wyższego stopnia dla powiatowego inspektora nadzoru budowlanego i burmistrza, działając z upoważnienia Burmistrza Sulejowa Sekretarz K.P. przesłał za pośrednictwem edoręczenia wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o czym zawiadomił PINB i pełnomocnika skarżącej. Do akt sprawy załączono kserokopię wniosku o wydanie zgody na przebudowę zjazdu z działki drogowej oznaczonej nr ewid. [...] do nieruchomości nr ew, [...] i [...] złożonego 25 lutego 2021 r. przez A. A. wraz z kserokopią pisma z 15 marca 2021 r. uzgadniającego planowany zjazd oraz wniosek z 17 marca 2021 r. A. A. o wydanie zgody na lokalizację / przebudowę zjazdu z działki drogowej o nr ew. [...] do nieruchomości [...]. 27 lutego 2026 r. biegły meliorant złożył na dziennik podawczy urzędu uzupełnienie opinii. W związku z powyższym organ stwierdził, że - w jego ocenie - nie doszło do bezczynności, ani do przewlekłego prowadzenia postępowania, albowiem podejmowane czynności były niezbędne do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności wymagały przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, zgromadzenia materiału dowodowego oraz analizy dokumentacji dotyczącej ukształtowania terenu i sposobu odprowadzania wód opadowych. W toku postępowania wpłynęło bardzo dużo wniosków dowodowych, które wymagały szczegółowej analizy. Organ przez cały czas podejmował czynności, podejmował próby mediacji oraz zawiadamiał strony o możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Charakter sprawy wymagał zasięgnięcia wiadomości specjalnych w zakresie gospodarki wodnej i hydrologii, co w praktyce wiąże się z koniecznością pozyskania opinii specjalistycznej lub materiałów umożliwiających dokonanie prawidłowej oceny wpływu działań na stosunki wodne. Czynności te są czasochłonne i pozostają w znacznym stopniu niezależne od organu prowadzącego postępowanie. Podkreślenia wymaga, że w toku postępowania organ podejmował kolejne czynności procesowe zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, działając zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. W ocenie organu nie można zatem mówić o bezczynności, gdyż postępowanie było prowadzone, a podejmowane czynności miały na celu zgromadzenie pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia. Ewentualne wydłużenie czasu trwania postępowania wynika z konieczności uzupełnienia opinii melioranta, a także z charakteru sprawy, która wymaga szczegółowych ustaleń faktycznych oraz oceny wpływu ewentualnych zmian na grunty sąsiednie. Ponadto organ dąży do rozwiązania problemów związanych z wodami opadowymi na ulicy [...], w tym celu zlecił wykonanie dokumentacji projektowej na wykonanie chodnika z odwodnieniem. Organ podkreślił również, że sprawy dotyczące naruszenia stosunków wodnych należą do spraw wymagających szczegółowych ustaleń faktycznych oraz specjalistycznej wiedzy, a ich rozstrzygnięcie musi być poprzedzone dokładną analizą stanu hydrologicznego oraz uwarunkowań terenowych. Wydanie rozstrzygnięcia bez przeprowadzenia powyższych czynności mogłoby prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz procesowego. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że nie pozostawał w bezczynności, lecz prowadził postępowanie w sposób odpowiadający jego charakterowi i stopniowi skomplikowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest częściowo uzasadniona. Na wstępie wskazać należy, że Sąd rozpoznał sprawę niniejszą na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r., poz. 143 - dalej w skrócie "p.p.s.a."), który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sytuacja, o której stanowi art. 119 pkt 4 p.p.s.a. zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Przedmiotem wniesionej skargi jest bowiem bezczynne i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z treścią art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 149 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Sulejowa jest formalnie dopuszczalna, bowiem została poprzedzona ponagleniem i nie została wniesiona po zakończeniu postępowania w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona przed wniesieniem skargi wniosła do organu ponaglenie wyczerpując przysługujący jej środek zaskarżenia (art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Strona skarżąca przed wniesieniem skargi dopełniła tego wymogu formalnego. Ponaglenie złożone zostało pismem z 5 października 2024 r., które wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim 7 października 2024 r. Kolegium postanowieniem z 21 października 2024 r. uznało ponaglenie za uzasadnione; wyznaczyło Burmistrzowi Sulejowa termin załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2024 r.; stwierdziło, że zwłoka w rozstrzygnięciu sprawy nosi cechy rażącego naruszenia prawa; zarządziło wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych przewlekłości i bezczynności. Powyższe postanowienie zostało następnie zmienione postanowieniem Kolegium z 22 stycznia 2025 r. w ten sposób, że wyznaczono Burmistrzowi Sulejowa dłuższy termin zakończenia postępowania, tj. do dnia 30 kwietnia 2025 r. Skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania opatrzona datą 9 lutego 2026 r., wpłynęła do organu 10 lutego 2026 r. Przedmiotowa skarga opiewa na zarzut bezczynności, jak i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie naruszenia stosunków wodnych. Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r., poz. 1691 - dalej w skrócie "k.p.a.") organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3a k.p.a.). Natomiast zgodnie z art. 35 § 4 k.p.a., przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a. Jak wynika z art. 35 § 5 k.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1045 i 1841), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu. Okresy trwania tych zdarzeń procesowych dolicza się do daty upływu terminu załatwienia sprawy. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Godzi się w związku z tym wyjaśnić, że pod pojęciem "bezczynności" należy rozumieć, zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., niezałatwienie sprawy przez organ w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Obecne rozumienie bezczynności sprowadza się do ograniczenia jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia (względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz art. 149 p.p.s.a. sprowadza się zatem do badania kwestii ewentualnego naruszenia "terminowości" działania organów administracyjnych - niezałatwienie sprawy w terminie. W tym ujęciu dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a. wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności. Z kolei, pod pojęciem "przewlekłości postępowania" należy rozumieć, zgodnie z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. prowadzenie postępowania dłużej niż jest niezbędne do załatwienia sprawy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 lipca 2012 r., II OSK 1031/12 (Lex nr 1228235) przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str.238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ulega przy tym wątpliwości, że zastosowanie przywołanych, kodeksowych definicji "bezczynności" oraz "przewlekłości" rozciąga się także na przepisy p.p.s.a., co oznacza, że skarga na bezczynność organu jest skargą na "bezczynność" w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., zaś skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest skargą na "przewlekłość", o której mowa w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. uchwała NSA z 22 czerwca 2020 r., II OPS 5/19, ONSAiWSA 2020/6/79). W kontrolowanej sprawie zarzut bezczynności i przewlekłości dotyczy okresu od 2 sierpnia 2018 r., kiedy to do Burmistrza Sulejowa wpłynęło zawiadomienie Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 26 lipca 2018 r. o przekazaniu zgodnie z właściwością pisma M.W. z 18 lipca 2018 r. inicjującego sporne postępowanie, do dnia orzekania przez Sąd w sprawie niniejszej. W ocenie Sądu, lektura akt sprawy dowodzi ponad wszelką wątpliwość, że organ pozostaje w bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., ponieważ sprawa naruszenia stosunków wodnych zainicjowana wnioskiem M.W. toczy się niemalże 8 lat i nie została dotychczas załatwiona w prawem przewidzianym trybie, w terminie określonym w art. 35 k.p.a. ani też w terminie wskazanym w art. 36 § 1 k.p.a. Przypomnieć wobec tego trzeba, że zgodnie z art. 104 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Sporne postępowanie unormowane zostało w art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r., poz. 960). Co prawda, w toku analizowanego postępowania organ pierwszej instancji dwukrotnie wydał decyzje umarzające postępowanie z 4 kwietnia 2019 r. i z 27 listopada 2019 r., zaś 5 czerwca 2025 r. wydał decyzję nakazującą właścicielce działek nr [...] i [...] wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom w postaci ścieku deszczowego odprowadzającego wody opadowe i roztopowe, to jednak żadna w tych decyzji nie funkcjonuje w obrocie prawnym, ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim kolejno decyzjami z 13 maja 2019 r., 17 stycznia 2020 r. i 21 sierpnia 2025 r. uchyliło decyzje Burmistrza Sulejowa i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wytykając szereg uchybień związanych z prowadzonym postępowaniem dotyczącym naruszenia stosunków wodnych. Zatem, zarówno w dacie wniesienia skargi jak i dacie wyrokowania przez tutejszy Sąd, organ pozostaje w bezczynności, która ma charakter kwalifikowany. Skoro bowiem cel skargi na bezczynność dotychczas nie został dotychczas osiągnięty Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Burmistrza Sulejowa do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie z wniosku skarżącej M.W. w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych w terminie 30 dni od dnia zwrotu organowi akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku, o czym orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Szczegółowa analiza materiału aktowego sprawy niniejszej dowodzi również, że kontrolowane postępowanie prowadzone jest w sposób przewlekły i wspomniana przewlekłość ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przede wszystkim rozważane postępowanie toczy niemalże 8 lat i w tym okresie organ pierwszej instancji nie zdołał zgromadzić kompletnego materiału dowodowego i ustalić na jego podstawie poprawnego stanu faktycznego sprawy, który stanowiłyby podstawę do wydania rozstrzygnięcia. Niebagatelne znaczenie w sprawie niniejszej ma wreszcie fakt, że w okresie od 8 września 2020 r. do 9 października 2024 r., a więc przez ponad 4 lata, organ nie podjął żadnej czynności procesowej zmierzającej do wyjaśnienia sprawy i nie zgromadził żadnych dowodów, nie poinformował również stron postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie zgodnie z wymogami art. 36 § 1 k.p.a. Chronologia czynności podejmowanych przez Burmistrza Sulejowa przedstawiona przez organ w odpowiedzi na skargę dowodzi, że w sprawie bezspornie zlekceważona została zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Lektura nadesłanych sądowi akt administracyjnych świadczy dobitnie o tym, że w toku całego postępowania organ z trybu przewidzianego w art. 36 § 1 i 2 k.p.a. skorzystał zaledwie 10 razy: 15 lutego 2019 r. (wyznaczając termin zakończenia sprawy do 4 kwietnia 2019 r.), 30 września 2019 r. (wyznaczając termin zakończenia sprawy do 30 października 2019 r.), 18 listopada 2019 r. (wyznaczając termin zakończenia postępowania do 4 grudnia 2019 r.), 14 października 2024 r. (wyznaczając termin załatwienia sprawy do 2 grudnia 2024 r.), 2 grudnia 2024 r. (wyznaczając termin załatwienia sprawy do 31 grudnia 2024 r.), 31 grudnia 2024 r. (wyznaczając termin załatwienia sprawy do 30 kwietnia 2025 r.), 29 października 2025 r. (wyznaczając termin załatwienia sprawy do 30 listopada 2025 r.), 23 grudnia 2025 r. i 30 stycznia 2026 r. (przedłużając termin złożenia uzupełnienia opinii do 31 stycznia 2026 r., a następnie do 28 lutego 2026 r.), 30 stycznia 2026 r. (wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy do 31 marca 2026 r.) i wielokrotnie czynił to już po upływie wyznaczonego uprzednio terminu załatwienia sprawy. Kolejne czynności procesowe podejmowane były w dużych odstępach czasu. Przykładowo, pismo M.W. z 18 lipca 2018 r. wpłynęło do Burmistrza Sulejowa 2 sierpnia 2018 r., a 29 sierpnia 2018 r., czyli po upływie 3 tygodni organ wezwał stronę do złożenia wyjaśnień. Natomiast niemalże po upływie roku od zainicjowania spornego postępowania przez skarżącą, organ pismem z 30 sierpnia 2019 r. zawiadomił strony o wszczęciu na wniosek M.W. postępowania w sprawie wydania decyzji dotyczącej zmiany stanu wody na gruncie działki nr [...] i [...]. Nadto 30 października 2024 r., a więc po 6 latach, organ zwrócił się do Starosty Powiatu Piotrkowskiego o udostępnienie mapy zasadniczej lub mapy ewidencji gruntów i budynków S. Obręb [...] dla działek nr [...], [...], [...]. 2 grudnia 2024 r. akta sprawy zostały uzupełnione o wydruki z ewidencji gruntów dla działek nr [...],[...],[...]. W toku trwającego niemalże 8 lat postępowania organ przeprowadził oględziny nieruchomości: 19 września 2018 r., 14 marca 2019 r., 30 września 2019 r., 7 listopada 2024 r., 29 listopada 2024 r., 20 lutego 2025 r. Pomimo 6-krotnych oględzin organ pierwszej instancji, jak wytknęło Kolegium w decyzji z 21 sierpnia 2025 r., nie zdołał dotychczas opisać zastanego na działkach stanu faktycznego zaobserwowanego na gruncie, z wyszczególnieniem elementów mających wpływ na naruszenie stosunków wodnych na działkach nr [...], [...], tj. na jakiej powierzchni podniesiono i utwardzono teren z jakim spadkiem i w którym kierunku. Powyższe świadczy dobitnie o nieefektywnym, niesprawnym i nieskutecznym prowadzeniu postępowania. W przekonaniu Sądu poddane sądowej kontroli postępowanie prowadzone było przez organ przewlekle, nieefektywnie, a nawet pozornie, jeśli weźmie się pod uwagę ponad 4-letni zastój w sprawie. Kolejne czynności podejmowane były w znacznych odstępach czasu. W kontrolowanej sprawie mając na względzie jej stopień skomplikowania, jako że sprawy z zakresu naruszenia stosunków wodnych należą do spraw wymagających, jak przyznał organ w odpowiedzi na skargę, szczegółowych ustaleń faktycznych oraz specjalistycznej wiedzy, analizy stanu hydrologicznego oraz uwarunkowań terenowych, stwierdzić ponad wszelką wątpliwość trzeba, że czas trwania postępowania (niemalże 8 lat) bezspornie przekroczył rozsądne granice. Organ nie dochował należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że w sprawie doszło do prowadzenia przez Burmistrza Sulejowa postępowania w sposób przewlekły, a wskazana przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pod pojęciem rażącego naruszenia prawa rozumie się takie działanie lub zaniechanie organu prowadzącego postępowanie, które w sposób niewątpliwy i oczywisty pozostają w sprzeczności z obowiązkiem podejmowania czynności zmierzających bezpośrednio do załatwienia sprawy, zwłaszcza te które nie mają uzasadnienia w konieczności prowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie. Rażące naruszenie prawa w odniesieniu do przewlekłości postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy przekroczenie terminu załatwienia sprawy jest znaczne, niezaprzeczalne i ma swoje źródło w podejmowaniu przez organ czynności, które dla rozstrzygnięcia sprawy pozbawione są znaczenia (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2015 r., sygn. I OSK 2440/15). Sformułowanie "rażące" oznacza bowiem działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2014 r., sygn. I OSK 2563/13 oraz z 17 listopada 2015 r., sygn. II OSK 625/15). Kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie przewlekłości prowadzenia postępowania przez organ do naruszającej prawo w sposób rażący, jest więc oczywistość naruszenia prawa, przy jednoczesnym braku racjonalnego uzasadnienia tego naruszenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2021 r., sygn. II OSK 1610/20). Taka też sytuacja, zdaniem Sądu, miała miejsce w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Kontrolowane przez Sąd postępowanie nosi - jak trafnie argumentowała strona skarżąca w treści skargi - znamiona postępowania przewlekłego w stopniu rażącym, a rażący charakter stwierdzonej przewlekłości wynika z faktu wielokrotnego przekroczenia terminów określonych w art. 35 k.p.a. Prowadząc postępowanie organ w sposób oczywisty (niewątpliwy, rażący) naruszył prawo, czego nie da się usprawiedliwić żadnymi wyjątkowymi okolicznościami związanymi z warunkami jego funkcjonowania, czy koniecznością szczegółowego ustalenia stanu faktycznego i sporządzenia opinii biegłego. Biorąc pod uwagę akcentowany długi okres prowadzenia postępowania, a w szczególności okoliczności powyżej wskazane, które nie miały racjonalnych i logicznych podstaw, zdaniem Sądu, przypisana działaniom organu cecha oczywistego i rażącego naruszenia zasady szybkości i sprawności postępowania, jest uzasadniona. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O powyższym Sąd orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Odnosząc się następnie do zawartych w skardze wniosków o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów szczegółowo wymienionych pkt 5 lit. a - q skargi, dopuszczenie dowodu z zeznań świadka R. P. (pkt 6 skargi) wskazać trzeba, że zgodnie z art. 106 § 3 k.p.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sądy administracyjne przeprowadzają postępowanie dowodowe tylko w ograniczonym zakresie, obejmującym uzupełniający dowód z dokumentu (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Nie prowadzą natomiast postępowania dowodowego niejako "w zastępstwie" organu, a w szczególności nie prowadzą dowodów z opinii biegłych, przesłuchań świadków lub oględzin. Nie mają również uprawnień procesowych do występowania o opinię do organów administracji publicznej. Jak wynika z przytoczonego przepisu, przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego ma charakter fakultatywny i odnosi się tylko do dowodu z dokumentu. W rozpatrywanej sprawie Sąd mając na uwadze nadesłany wraz ze skargę i odpowiedzią na skargę materiał aktowy sprawy nie stwierdził podstaw do uwzględnienia wniosków dowodowych zawartych w skardze. Sąd, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., orzeka na podstawie akt sprawy, te zaś były wystarczające do oceny zasadności skargi. W dalszej kolejności godzi się wyjaśnić, że w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji publicznej, kontrola Sądu ogranicza się jedynie do sprawdzenia, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., czy skarżący wyczerpał środki przewidziane w art. 37 k.p.a. oraz czy zwłoka w wydaniu decyzji przekroczyła terminy określone w art. 35 k.p.a. Nie może, więc w tym postępowaniu być przedmiotem badania prawidłowość wydanych w sprawie rozstrzygnięć administracyjnych, czy zarzuty naruszeń procedury, których dopuszcza się organ, gdyż okoliczności te w większości przypadków dotyczą działań organu i mogą być skutecznie podnoszone tylko w ramach postępowania sądowego, w którym badana będzie legalność wydanych w sprawie decyzji merytorycznych kończących postępowanie. Z tego też powodu kwestia uzupełnienia materiału dowodowego przez organ pierwszej instancji o dokumentację związaną z przebudową drogi gminnej przy ul. [...], dokumentację związaną z wydaniem decyzji o lokalizacji zjazdu do nieruchomości małżonków A. po jego modernizacji/przebudowie, dokumentów związanych z kontrolą inwestycji przebudowy zjazdu do nieruchomości małżonków A. ze strony Urzędu Miejskiego w Sulejowie i okoliczności w jakich doszło do ukarania właścicieli tej nieruchomości za bezprawne zajęcie pasa przydrożnego należącego do Gminy przy realizacji inwestycji drogowej będzie podlegała ewentualnej ocenie po wydaniu przed organ rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd orzekając w sprawach ze skarg na bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania nie przejmuje sprawy do końcowego załatwienia i rozstrzygnięcia. Na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a., Sąd, w punkcie 3 sentencji wyroku, orzekł o wymierzeniu organowi grzywny. Grzywna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. ma charakter represyjno-dyscyplinujący. Celem jej wymierzenia jest zmobilizowanie organu do załatwienia danej sprawy oraz ugruntowania w nim przekonania o konieczności przestrzegania terminów procesowych na przyszłość. O potrzebie wymierzenia grzywny oraz jej wysokości decyduje Sąd orzekający, opierając rozstrzygnięcie w tym zakresie na całokształcie okoliczności danej sprawy. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę uznał, że grzywna w wymierzonej wysokości spełni zarówno cele o charakterze prewencyjnym, jak i represyjnym. Ustalając wysokość grzywny, Sąd miał na względzie rażący charakter bezczynności i przewlekłości postępowania. Ustawodawca do uznania sądu pozostawił ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pod warunkiem, że jej górna granica nie przekroczy wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Wymierzona grzywna w wysokości 5 000 zł zawiera się w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Grzywna w kwocie określonej w wyroku jest ponad wszelką wątpliwość adekwatna do stopnia naruszenia przez organ obowiązku ustawowego i jednocześnie spełni pozostałe cele, dla których została ustanowiona, dyscyplinując organ na przyszłość. W pozostałym zakresie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę o czym orzekł, jak w punkcie 4 sentencji wyroku. Sąd nie znalazł podstaw do przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 43 743,15 zł wraz z ustawowymi odsetkami płatnymi od dnia wydania orzeczenia do dnia zapłaty, na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. Godzi się w tym miejscu wyjaśnić, że środki wskazane w art. 149 § 2 p.p.s.a. są środkami dyscyplinująco-represyjnymi o charakterze dodatkowym, które powinny być stosowane z rozwagą, a więc w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Odnosić je należy do sytuacji, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że działania te noszą znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tej dodatkowej sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (vide: wyroki NSA z: 21 lutego 2018 r., I OSK 1842/17; 18 października 2017 r., II OSK 1769/17; 7 grudnia 2016 r., I OSK 642/15). Stwierdzenie, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny, nie podważa jednak stanowiska, iż może być ona przyznana w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na bezczynność, tj. zwalczenia bezczynności organu oraz jego zdyscyplinowania (vide: wyroki NSA z: 9 stycznia 2020 r., II OSK 2285/19; 27 lutego 2019 r., I OSK 1189/17; 19 grudnia 2017 r., II OSK 490/17; 11 kwietnia 2017 r., I OSK 1506/165). Nadto Sąd miał na uwadze fakt, że wniosek strony skarżącej w tym przedmiocie, poza zreferowaniem w skardze dotychczasowego przebiegu postępowania, nie zawierał żadnego uzasadnienia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 października 2024 r. II OSK 1066/24 wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się zastosowania tego środka, powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołane bezczynnością lub przewlekłością. Aktywność bowiem sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez stronę argumentacją. Na podstawie lektury skargi nie sposób ustalić z jakich powodów strona żąda zasądzenia na jej rzecz właśnie kwoty 43 743,15 zł. Nadto stwierdzić trzeba, że w świetle przepisów obowiązującego prawa ustawodawca nie przewidział prawnej możliwości przyznania sumy pieniężnej wraz z odsetkami ustawowymi. W przekonaniu Sądu wymierzona organowi grzywna w dostatecznym stopniu zrealizuje funkcje dyscyplinująco-represyjną oraz prewencyjną, powstrzymując organ od naruszeń prawa w przyszłości. Z tego też względu w okolicznościach rozpatrywanej sprawy Sąd nie stwierdził podstaw do zasądzenia sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. Jednocześnie mając na uwadze fakt, że w ramach kontroli bezczynności organu i przewlekłego prowadzenia postępowania, Sąd nie wnika w meritum sprawy, nie ocenia też sprawy z punktu widzenia poprawności ustalonego stanu faktycznego sprawy i zastosowanych przez organ norm prawa materialnego, skład orzekający Sądu w sprawie niniejszej nie znalazł podstaw do zobowiązania organu do podjęcia czynności zmierzających do ustalenia negatywnego wpływu ukształtowania/wyprofilowania drogi gminnej przy ul. [...]. O kosztach postępowania sądowego należnych skarżącej od organu Sąd nie orzekł, ponieważ strona skarżąca jak i jej pełnomocnik będący profesjonalistą nie zgłosili stosownego wniosku w tym przedmiocie.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 11 marca 2026
- Symbol z opisem
- 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom 658
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Burmistrz Miasta i Gminy
- Sędziowie
- Beata Czyżewska /sprawozdawca/ Jarosław Czerw /przewodniczący/ Piotr Mikołajczyk
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
art. 12, art. 35 par. 1 i 2, art. 36 par. 1 i 2, art. 37 par. 1 pkt 1 i 2 · Dz.U. 2025 poz. 1691
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 3 par. 2 pkt 8, art. 106 par. 3, art. 119 pkt 4, art. 149 par. 1 pkt 1, pkt 3, par. 1a, art. 149 par. 2 w zw. z art. 154 par. 6, art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SAB/Kr 168/25 · 21 maja 2026
Postanowienie WSA w Krakowie z 21 maja 2026 r., II SAB/Kr 168/25 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Sygnatura: III OSK 2152/25 · 5 maja 2026
Wyrok NSA z 5 maja 2026 r., III OSK 2152/25 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Sygnatura: II SAB/Gl 33/26 · 22 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Gliwicach z 22 kwietnia 2026 r., II SAB/Gl 33/26 – przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny