Sygnatura
II SAB/Łd 102/26
Wyrok WSA w Łodzi z 27 maja 2026 r., II SAB/Łd 102/26 – warunki zabudowy terenu
Wynik
Zobowiązano organ do załatwienia wniosku Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
- Data orzeczenia
- 27 maja 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 27 maja 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Beata Czyżewska Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 maja 2026 roku sprawy ze skargi R. P. na bezczynność Wójta Gminy Tomaszów Mazowiecki w sprawie rozpoznania wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji 1. zobowiązuje Wójta Gminy Tomaszów Mazowiecki do załatwienia wniosku skarżącego R. P. z dnia 8 sierpnia 2025 roku w terminie 30 dni od dnia zwrotu organowi akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że Wójt Gminy Tomaszów Mazowiecki dopuścił się bezczynności, która miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 3. zasądza od Wójta Gminy Tomaszów Mazowiecki na rzecz skarżącego R. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. MR
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Pismem z 27 lutego 2026 r. R. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wójta Gminy Tomaszów Mazowiecki w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności organu w sprawie wniosku z 8 sierpnia 2025 r., zobowiązanie organu do merytorycznego rozpoznania wniosku i wydania decyzji administracyjnej ustalającej warunki zabudowy albo decyzji odmownej, w terminie wyznaczonym przez Sąd z uwzględnieniem charakteru sprawy oraz konieczności zapewnienia realnej możliwości przedstawienia materiału procesowego w toku postępowania oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że 8 sierpnia 2025 r złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 3 budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr ewid. [...], obręb [...]. 17 września 2025 r. organ wezwał go do uzupełnienia wniosku o braki formalne i żądanie przedłożenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, powoływanej dalej jako: "DŚU". 6 i 21 października 2025 r. skarżący uzupełnił wskazane braki formalne oraz przedstawił stanowisko prawne kwestionujące obowiązek DŚU i możliwość stosowania art. 64 § 2 k.p.a. do rozstrzygnięcia tego sporu. 20 października 2025 r. organ pozostawił wniosek bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. z powołaniem się na brak DŚU. 29 października 2025 skarżący wniósł ponaglenie, a 19 stycznia 2026 r. Kolegium uznało je za nieuzasadnione. W ocenie skarżącego braki formalne wskazane przez organ zostały uzupełnione. W zakresie DŚU skarżący przedstawił stanowisko prawne co do braku obowiązku jej przedłożenia w realiach sprawy. Organ, działając w oparciu o opinię referatu ochrony środowiska, przyjął, że wniosek należy traktować łącznie z innymi wnioskami jako jedno przedsięwzięcie ze względu na wspólną infrastrukturę (tj. przyjęte przez organ i kwestionowane przez skarżącego tzw. powiązanie technologiczne), a tym samym powstał obowiązek przedłożenia DŚU. Taka kwalifikacja dotyczy przesłanek materialnoprawnych i wymaga rozstrzygnięcia w toku postępowania zakończonego decyzją administracyjną. W ocenie skarżącego spór nie dotyczył oczywistego braku formalnego, lecz uprzedniej, kwestionowanej kwalifikacji materialnoprawnej (w tym przyjęcia jednego przedsięwzięcia i domniemanego powiązania technologicznego). Tego rodzaju spór nie powinien być definitywnie "przesuwany" do trybu art. 64 § 2 k.p.a. Art. 52 ust. 2a u.p.z.p. nie może być interpretowany w sposób prowadzący do tego, że każda sporna ocena co do obowiązku uzyskania DŚU może zostać "przeniesiona" do etapu formalnej kompletności wniosku, z pominięciem obowiązku załatwienia sprawy w formie aktu podlegającego kontroli instancyjnej i sądowej. Nawet jeśli zachodzą wątpliwości co do wymagalności DŚU lub co do oceny istnienia tzw. powiązania technologicznego, nie zwalnia to organu z obowiązku merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania decyzji administracyjnej. Wyłącznie decyzja kończąca postępowanie umożliwia stronie skuteczne uruchomienie kontroli instancyjnej i sądowej, a także pozwala na uzupełnianie materiału dowodowego w toku postępowania. Eliminowanie sprawy na etapie formalnym zamyka stronie możliwość realnej obrony jej praw, w tym także możliwość dołączenia DŚU w toku sprawy, jeżeli okaże się ona ostatecznie wymagana. Skarżący stwierdził, że organ wadliwe zastosował art. 64 § 2 k.p.a., co doprowadziło do sytuacji, w której de facto rozstrzygnął kluczowy spór materialnoprawny poza forma procesowa podlegająca zwykłej kontroli instancyjnej, W konsekwencji skarżący został pozbawiony możliwości uzyskania decyzji, od której przysługuje odwołanie, a następnie sądowej kontroli stanowiska organu co do istoty tej kwestii. Skarżący dodał, że przyjęty przez organ sposób procedowania wywołuje nieproporcjonalne skutki czasowe dla skarżącego. Zamiast normalnego toku dwuinstancyjnego, został zmuszony do prowadzenia wielomiesięcznego sporu proceduralnego o samą formę działania organu. W realiach niniejszej sprawy opóźnienie to ma charakter szczególnie doniosły, ponieważ wiąże się z realnym ryzykiem utraty korzystnego reżimu prawnego dotyczącego decyzji o warunkach zabudowy wynikającego z daty złożenia wniosku i zmian przepisów planistycznych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W ocenie organu istota skargi nie tyle odnosi się do przewlekania postępowania, ile do okoliczności, czy dla przedsięwzięcia objętego wnioskiem, z uwagi na okoliczności przywołane przez organ w wezwaniu z 17 września 2025 r., wymagana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Istota zagadnienia sprowadza się bowiem do tego, że niezwłocznie po złożeniu wniosku o wydanie decyzji, organ dokonał wezwania do uzupełnienia wniosku o wymaganą decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Z uwagi na brak przedłożenia wymaganej decyzji organ zawiadomił stronę o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, co nastąpiło pismem z 20 października 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim rozpatrując ponaglenie skarżącego, uznało je za nieuzasadnione. Kolegium uznało, że wszystkie elementy procesowe oraz materialnoprawne zostały dochowane. Stwierdziło przy tym, że przez cały czas organ podejmował działania adekwatne do okoliczności rozpoznawanej sprawy, zmierzające do niezwłocznego jej załatwienia. W działaniach organu nie dopatrzyło się również czynności opieszałych, pozornych czy też nieskutecznych. Odnosząc się do treści zarzutów sformułowanych w skardze organ uznał, że skarżący poprzez zastosowanie procedury skargi na bezczynność organu stara się wyeliminować konieczność uzyskania DSU. Dodanie ustawą z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1890) w art. 53 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ust. 2a miało na celu jednoznaczne wskazanie, że organ wydający decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (i warunków zabudowy) dokonuje analizy w zakresie obowiązku w zakresie obowiązku dołączenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w ramach oceny kompletności wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego (warunków zabudowy), a w przypadku stwierdzenia zasadności dołączenia tej decyzji do wniosku zobowiązuje wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku. Stawia tym samym DŚU w kategorii wymogów formalnych wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego albo warunków zabudowy, którego brak winien być usunięty w trybie art 64 § 2 k.p.a. ze skutkiem pozostawienia podania (wniosku) bez rozpoznania. Organ nie ustalił obowiązku uzupełnienia wniosku w sposób arbitralny, lecz szczegółowo przedstawił i umotywował okoliczności, dlaczego w tym konkretnym przypadku istnieje obowiązek przedłożenia decyzji środowiskowej. W ocenie organu nie stanowiłaby problemu zmiana terminu na uzupełnienie braku, jednakże strona kwestionuje co do zasady istnienie samego obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Tytułem wstępu wyjaśnić należy, że w postępowaniu ze skarg na bezczynność organu administracji przedmiotem kontroli sądu administracyjnego nie jest określony akt lub czynność organu, lecz brak ich podjęcia w określonej formie oraz terminie. Pojęcie bezczynności definiuje natomiast art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691), powoływanej dalej jako: "k.p.a.". Z jego treści wynika, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Przepisem szczególnym, zakreślającym ramy czasowe rozpatrzenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy jest z kolei art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 538), powoływanej dalej jako: "u.p.z.p.", zgodnie z którym termin do wydania decyzji w powyższym przedmiocie wynosi 90 dni. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Z kolei jak stanowi przepis art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie wnosi się: pkt 1 - do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; pkt 2 - do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Jak wynika z akt sprawy R. P. przed wniesieniem skargi do tutejszego Sądu wykorzystał ww. tryb ponagleniowy. Skarga na bezczynność Wójta Gminy Tomaszów Mazowiecki jest wobec tego dopuszczalna. W niniejszej sprawie organ administracji rozpatrujący w pierwszej instancji wniosek skarżącego o ustalenie warunków zabudowy, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 52 ust. 2a u.p.z.p., pismem z 20 października 2025 r. znak: RG.6730.990.2025.OC, poinformował skarżącego o pozostawieniu ww. wniosku bez rozpoznania, gdyż skarżący nie przedstawił wymaganej, zdaniem organu, DŚU dla przedsięwzięcia. Powyższe stało się podstawą wniesionej skargi na bezczynność organu administracji. Stosownie do ww. art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Z kolei przepis art. 52 ust. 2a w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. stanowi, że do wniosku o ustalenie warunków zabudowy dołącza się decyzje, których obowiązek dołączenia wynika z odrębnych przepisów, w szczególności decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgodnie z art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r. poz. 1112, 1881 i 1940 oraz z 2025 r. poz. 1535), powoływanej dalej jako: "u.i.o.ś.". W tym miejscu zaakacentowania wymaga, że w świetle orzecznictwa na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności nie tylko w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a., ale także wówczas, gdy nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Prowadzi to do wniosku, że z bezczynnością organu mamy do czynienia nie tylko w przypadku, gdy mimo upływu terminu sprawa nie jest załatwiona, ale również w przypadkach, gdy organ odmawia jej rozpoznania lub załatwienia, mylnie sądząc, iż zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku prowadzenia postępowania w konkretnej sprawie i zakończenia wydaniem decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z 1 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 1747/22, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA"). W ocenie Sądu, zasadne są zarzuty oparte na naruszeniu art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 52 ust. 2a u.p.z.p., w zakresie w jakim skarżący podważa stanowisko organu, że brak przedłożenia DŚU dla przedsięwzięcia jest brakiem formalnym podania, który to brak uzasadnia pozostawienie podania bez rozpoznania w przypadku jego nieuzupełnienia w wymaganym terminie. W doktrynie i orzecznictwie, na tle art. 64 § 2 k.p.a., przyjmuje się, że wyznaczenie granic formalnych, a także wymogów materialnych ma podstawowe znaczenie. Braki formalne dają, w razie ich nieusunięcia, podstawy do pozostawienia podania bez rozpoznania, zaś braki materialnoprawne, do odmowy przyznania uprawnienia. NSA w wyroku z 5 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 111/25, jednoznacznie przesądził, że w świetle art. 52 ust. 2a w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., a także na tle innych przyjętych w ustawie rozwiązań normatywnych (art. 53 ust. 5ba w zw. z art. 64 ust. 1b u.p.z.p.) ustawodawca traktuje wymóg uzyskania o środowiskowych uwarunkowaniach przed ustaleniem warunków zabudowy, jako wymaganie o charakterze materialnym, a nie formalnym wniosku do oceny którego jest potrzebna analiza planowanego przedsięwzięcia przez pryzmat znajdujących zastosowanie norm prawa materialnego. Organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy obowiązany jest uzależnić wydanie zgody na realizację inwestycji od przedłożenia przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach tylko w przypadkach, gdy taka inwestycja spełnia cechy przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko bądź mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Z kolei w wyroku z 29 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 2136/18, NSA wskazał na podstawowe kryterium rozróżnienia braków formalnych od materialnych. Przepisy ustaw materialnoprawnych wprowadzają wymogi w treści podania o charakterze materialnym. Spełnienie tych wymogów wymaga uzyskania ich na drodze autorytatywnej konkretyzacji w postępowaniu zakończonym decyzją. Brak zatem decyzji o warunkach zabudowy czy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może być zakwalifikowany jako brak formalny, gdy strona ma skonkretyzowane uprawnienia decyzją, a jedynie ich nie dołączyła do podania o wszczęciu postępowania. W razie gdy dopiero w odrębnym postępowaniu może uzyskać takie uprawnienia, nie można klasyfikować jako braku formalnego, usuwanego w trybie art. 64 § 2 k.p.a., a organ obowiązany jest merytorycznie rozstrzygnąć sprawę, wydając decyzję (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 19, 2024). Prezentowane wyżej stanowisko znajduje również oparcie w przepisie art. 86 pkt 2 u.i.o.ś., zgodnie z którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organy wydające decyzje, o których mowa w art. 72 ust. 1, w tym decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Oznacza to, że badanie zgodności decyzji o warunkach zabudowy z wymogami decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest podstawowym obowiązkiem organów administracji, wydających decyzję w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Obowiązek ten obejmuje ustalenie czy istnieje zgodność pomiędzy parametrami i lokalizacją inwestycji, wskazywaną w postępowaniu zakończonym decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, a lokalizacją i parametrami przyjętymi w postępowaniu w sprawie warunków zabudowy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący wniósł o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji, której parametry jego zdaniem, nie wymagają uzyskania DŚU dla przedsięwzięcia. Z kolei przeprowadzona przez organ analiza (Sąd zaznacza jednocześnie, że nie jest przedmiotem niniejszego postępowania sądowego kwestia oceny prawidłowości tej analizy) terenu inwestycji zaznaczonego w ww. wniosku wykazała, że wraz z działkami sąsiednimi, dla których w części wydane już były decyzje o warunkach zabudowy, a dla pozostałych toczy się obecnie postępowanie o ustalenie warunków zabudowy, mają powiązanie technologiczne (wspólna droga) i ich teren łącznie przekracza próg 0,5 ha, dla którego wymagana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, co z kolei wynika z § 3 ust. 1 pkt 55 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.). W ocenie Sądu, w tej sytuacji nie można mówić o niespełnieniu warunków formalnych wniosku. Niewątpliwie organ administracji dokonał bowiem merytorycznej analizy sprawy i uznał, że inwestycja wymaga uzyskania DŚU. Nie można zatem przyjąć, że mamy tu do czynienia z oczywistym wymogiem czysto formalnym, a nie materialnym wniosku, do oceny którego jest przecież potrzebna analiza planowanego przedsięwzięcia przez pryzmat znajdujących zastosowanie norm prawa materialnego. Organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy obowiązany jest uzależnić wydanie zgody na realizację inwestycji od przedłożenia przez inwestora DŚU tylko w przypadkach, gdy taka inwestycja spełnia cechy przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko bądź mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Z tego względu postępowanie wyjaśniające, poprzedzające wydanie decyzji o warunkach zabudowy powinno dotyczyć również zagadnień umożliwiających weryfikację potrzeby przedłożenia DŚU, przy czym powinno być ono przeprowadzone z poszanowaniem zasad wynikających z k.p.a. Organy obowiązane są zatem zgromadzić wyczerpujący materiał dowodowy, a następnie go przeanalizować z uwzględnieniem wskazanej powyżej zasady prawdy obiektywnej i wyjaśnić motywy, dla których uznały, że tego rodzaju decyzja jest wymagana dla badanego przedsięwzięcia. Strona winna natomiast mieć możliwość dokonania kontroli tego stanowiska w administracyjnym trybie odwoławczym, z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności określonej w art. 15 k.p.a., a także kontroli sądowoadministracyjnej. Bezzasadne pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie dało skarżącemu takiej możliwości. Zaistniały w sprawie stan faktyczny nie pozwala przyjąć, że nieuzyskanie przez skarżącego DŚU dla przedsięwzięcia stanowi brak formalny wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Nie mamy bowiem do czynienia z sytuacją, że z treści samego wniosku inwestora w sposób bezsprzeczny wynika, że dla planowanego zamierzenia konieczne jest uzyskanie DŚU dla przedsięwzięcia, a decyzja taka nie została załączona przez wnioskodawcę. Tylko w takim przypadku można byłoby ewentualnie zastosować analizowaną formę zakończenia sprawy. Skoro w niniejszej sprawie nie było podstaw do zastosowania przepisu art. 64 § 2 k.p.a., Wójt Gminy Tomaszów powinien, przy przyjęciu, że wniosek poza tym brakiem nie jest obarczony innymi, merytorycznie rozpoznać sprawę, tj. wskazać wnioskodawcy, że w jego ocenie, o ile organ podtrzymuje dotychczasowe stanowisko konieczne jest uzyskanie decyzji środowiskowej, a następnie, w zależności od zapatrywania strony, wydać decyzję ustalającą bądź odmawiającą ustalenia warunków zabudowy, po przeprowadzeniu wnikliwej analizy w zakresie przedmiotu postępowania. Podkreślić również należy, że nie jest rolą sądu administracyjnego przesądzenie na tym etapie postępowania, czy wnioskodawca powinien się legitymować DŚU dla inwestycji. Stwierdzenie powyższego prowadzi do konkluzji, że słusznie skarżący zarzuca organowi zarzut bezczynności w rozpatrzeniu sprawy. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze Sąd zobowiązał Wójta Gminy Tomaszów Mazowiecki do załatwienia wniosku skarżącego z 8 sierpnia 2025 r. w terminie 30 dni od dnia zwrotu organowi akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku (pkt 1 sentencji wyroku). Sąd nie stwierdził, aby organ administracji dopuścił się bezczynności, która miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). Dla stwierdzenia bezczynności mającej charakter rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo tylko przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe, obiektywne naruszenie prawa (niedochowanie terminu). Wspomniane przekroczenie musi być znaczne, niezaprzeczalne, a nadto oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia, czy wręcz nacechowane ewidentnym niedbalstwem organu. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy nie można mówić o takiej sytuacji, bowiem bezczynność organu była spowodowana wyłącznie błędnym przekonaniem o możliwości zastosowania w sprawie art. 64 § 2 k.p.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. Koszty te obejmują wpis od skargi w wysokości 100 zł (pkt 3 sentencji wyroku). Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., bowiem przedmiotem skargi jest bezczynność organu. ds
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 25 marca 2026
- Symbol z opisem
- 6153 Warunki zabudowy terenu 658
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie Zagospodarowanie przestrzenne
- Skarżony organ
- Wójt Gminy
- Sędziowie
- Beata Czyżewska Magdalena Sieniuć /przewodniczący/ Michał Zbrojewski /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
art. 64 § 2 · Dz.U. 2025 poz. 1691
- Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
art. 52 ust. 2a, art. 64 ust. 1 · Dz.U. 2026 poz. 538
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 149 § 1, § 1a, art. 200, art. 205 § 1 · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: VIII SAB/Wa 93/26 · 22 maja 2026
Postanowienie WSA w Warszawie z 22 maja 2026 r., VIII SAB/Wa 93/26 – warunki zabudowy terenu
Sygnatura: VII SAB/Wa 2691/25 · 22 maja 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 22 maja 2026 r., VII SAB/Wa 2691/25 – warunki zabudowy terenu
Sygnatura: II SAB/Sz 34/26 · 22 maja 2026
Postanowienie WSA w Szczecinie z 22 maja 2026 r., II SAB/Sz 34/26 – warunki zabudowy terenu
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny