VIII SAB/Wa 93/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kobylski po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy ze skargi C. P na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o wydanie decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu C. P. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Pismem z dnia 30 marca 2026 r. C. P. (dalej: skarżący, strona) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy [...] (dalej: Burmistrz, organ) w sprawie rozpoznania wniosku o wydanie decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Autor skargi zarzucił organowi naruszenie art. 12 § 1 k.p.a., w zw. z art. 35 § 1- 3 i art. 36 k.p.a. W skardze skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; 2) orzeczenie o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 10.000 zł; 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym ewentualnie kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, iż w dniu 27 sierpnia 2025r. złożył wniosek o wydanie decyzji określającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Do dnia 5 grudnia 2025r. organ nie wykonał żadnej czynności poza wezwaniem do uzupełniania braków. Z uwagi na przekroczenie terminów wskazanych w art. 35 k.p.a. w dniu 12 stycznia 2026r. wniósł do SKO w [...] ponaglenie, które zostało rozpatrzone postanowieniem z 26 stycznia 2026r. W dniu 12 marca 2026r. Burmistrz wydał decyzję w przedmiotowej sprawie, nie podejmując żadnych kroków zmierzających do wyjaśnienia przyczyn bezczynności i ustalenia osób odpowiedzialnych za ten stan. Zdaniem skarżącego, organ zignorował ww. postanowienie, co stanowi oczywistą obrazę art. 36 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, iż w dniu 12 marca 2026r. wydał decyzje o odmowie ustalenia warunków zabudowy nr [...] , od której strona wniosła odwołanie. Zważywszy na fakt, że postępowanie zakończono w pierwszej instancji, skarga na bezczynność organu jest niezasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 - dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności (art. 3 § 2 pkt 1 - 7 p.p.s.a.), a także bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 8 - 9 p.p.s.a.). Jednocześnie niedopuszczalność skargi, powoduje, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., przy czym ocena dopuszczalności skargi następuje na dzień wniesienia skargi. Dzień ten determinuje również ocenę co do istnienia przedmiotu zaskarżenia. Stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność można wnieść w każdym czasie, po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Badanie przez sąd administracyjny dopuszczalności skargi polega w pierwszej kolejności na ocenie, czy istnieje przedmiot zaskarżenia, co w realiach niniejszej sprawy oznacza konieczność zbadania, czy na dzień wniesienia skargi istniał zarzucany przez skarżącego stan bezczynności. Jeżeli bowiem postępowanie uległo zakończeniu przed wniesieniem skargi, to zachodzi jej niedopuszczalność z innych przyczyn (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.). Przestaje bowiem istnieć przedmiot kontroli sądu administracyjnego. W takim przypadku prowadzenie kontroli sądowoadministracyjnej staje się niedopuszczalne, gdyż nie ma czego kontrolować (por. T. Woś, (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 6, art. 58, Warszawa 2016 s. 528). Sąd, dokonując analizy akt administracyjnych sprawy ustalił, że organ po rozpoznaniu wniosku skarżącego z 27 sierpnia 2025 r., decyzją z 12 marca 2026 r. odmówił ustalenia warunków zabudowy, od której to decyzji skarżący wniósł odwołanie. Skargę na bezczynność Burmistrza w sprawie rozpoznania wniosku o wydanie decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy skarżący wniósł pismem z dnia 30 marca 2026r. (data wpływu do organu 7 kwietnia 2026r.). W związku z powyższym należy wskazać, że uchwałą z 22 czerwca 2020 r. II OPS 5/19 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że "wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" (zgodnie z tym przepisem, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania). Zdaniem NSA, treść art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nie uprawnia do wniosku, że dopuszczalne jest merytoryczne orzekanie przez sąd w sprawie ze skargi na bezczynność, złożonej w dacie, gdy kwestionowane postępowanie zostało zakończone, zaś z samego "deklaratoryjnego" charakteru wydanego na tej podstawie orzeczenia nie można wyprowadzać żadnych innych wniosków, niż wynikające z analizy treści przepisu, na podstawie którego orzeczenie zastało wydane. Stwierdzenie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że organ dopuścił się bezczynności następuje w wyniku uwzględnienia skargi na bezczynność, której przedmiot określony jest zdefiniowanym w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. stanem bezczynności, istniejącym w dacie wniesienia skargi i zakwestionowanym ponagleniem. Z tego powodu należy przyjąć, że ocena zasadności skargi na bezczynność może być dokonana jedynie na dzień wniesienia skargi. W uzasadnieniu uchwały NSA stwierdził również, że skarga na bezczynność lub przewlekłe postępowanie jest skargą na bezczynność w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., a skarga na przewlekłe prowadzenie jest skargą na przewlekłość, o której mowa w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. W obu przypadkach skarga skierowana jest przeciwko wadliwemu procesowo postępowaniu, w wyniku którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje. Kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia skargi aktualny, a nie historyczny (tak: A. Kabat, Komentarz do art. 149 p.p.s.a. (w:) Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, WKP/el. 2021). Sąd orzekający w tej sprawie w pełni podziela przytoczone wyżej stanowisko płynące z ww. uchwały NSA, której konsekwencją jest konieczność odrzucenie skargi na bezczynność Burmistrza w sprawie rozpoznania wniosku o wydanie decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Skarga na bezczynność została bowiem wniesiona po wydaniu przez organ decyzji z 12 marca 2026 r. Nie budzi zatem wątpliwości, że przed wniesieniem skargi na bezczynność postępowanie z wniosku skarżącego zostało zakończone przed organem I instancji. Ewentualny stan bezczynności postępowania administracyjnego ma w tych okolicznościach czasowych walor historyczny, a nie aktualny, niezbędny do merytorycznego rozpatrzenia skargi. Skoro zatem w opisanych okolicznościach Sąd nie był uprawniony do merytorycznego rozpoznania skargi, skutkowało to jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie 1 postanowienia. O zwrocie uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. (punkt 2 postanowienia).