Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SAB/Kr 86/26

Wyrok WSA w Krakowie z 10 czerwca 2026 r., II SAB/Kr 86/26

Wynik

stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia
10 czerwca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędzia WSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Prezesa Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 10 grudnia 2025 r. I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezesa Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie do wydania aktu lub dokonania czynności, II. stwierdza, że Prezes Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. w pozostałym zakresie oddala skargę, V. zasądza od Prezesa Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie na rzecz M. M. 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

M. M. (dalej określany także jako skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie dnia 28 stycznia 2026 r., nadając Pocztą za pośrednictwem Polskiej Akademii Umiejętności (dalej określanej także jako PAU), datowaną na 27 stycznia 2026 r. skargę (k. 61-63 akt sądowych) na bezczynność Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie, reprezentowanej przez Prezesa, w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącego z dnia 10 grudnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, którym skarżący domagał się udostępnienia (wniosek skarżącego k. 64 akt sądowych): 1. dokumentacji dotyczącej zakupu ze środków publicznych przez PAU dla Ośrodka Badań nad Kulturą Ormiańską w Polsce skanów cyfrowych od Fundacji Kultury i Dziedzictwa Ormian Polskich w Warszawie, w tym wniosku dyrektora Ośrodka o zakup skanów, decyzji PAU o dokonania zakupu, kopii umowy oraz protokołu odbioru skanów, 2. wskazania rodzaju nośnika, na którym znajdują się zakupione skany, wraz z podaniem jego marki, pojemności i numeru seryjnego, a także numeru, pod jakim nośnik został wpisany do ewidencji majątku PAU wraz z datą wpisu, 3. dokumentacji związanej z zakupem i wykonaniem reprodukcji grafik i obrazów stanowiących w latach 2019-2024 wyposażenie biura Ośrodka Badań nad Kulturą Ormiańską w Polsce, 4. kopii umów depozytowych (z anonimizacją danych osobowych depozytariuszy), 5. statutu Ośrodka Badań nad Kulturą Ormiańską w Polsce obowiązujący w latach 2019 2024, 6. uchwały Polskiej Akademii Umiejętności dotyczące powołania Ośrodka, 7. dekretu lub uchwały nominującej dyrektora Ośrodka, 8. dekretu lub uchwały nominującej przewodniczącego Rady Naukowej Ośrodka, 9. informacji, czy PAU kiedykolwiek, w imieniu własnym lub Ośrodka, udzieliła dotacji Fundacji Kultury i Dziedzictwa Ormian Polskich w Warszawie, wraz z przekazaniem pełnej dokumentacji oraz wskazaniem kwot udzielonych dotacji. Skarżący podniósł, że mimo dokonania dnia 14 stycznia 2026 r. ponaglenia ze względu na upływ terminu określonego w art. 13. ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, skarżony organ wciąż nie udzielił odpowiedzi ani nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej ani nie poinformował wnioskodawcy o przedłużeniu terminu jej udostępnienia, co skutkowało wniesieniem skargi. W skardze skarżący zarzucił naruszenie art. 13 ust. 1 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez pozostawanie organu w stanie bezczynności. Wobec powyższego skarżący wniósł o: stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku z dnia 10 grudnia 2025 r.; stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie Polskiej Akademii Umiejętności grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Polska Akademia Umiejętności w Krakowie wniosła o oddalenie skargi w całości. Organ w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę przytoczył przebieg postępowania, wskazując, że: 1. Wnioskiem złożonym w dniu 10 grudnia 2026 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej skarżący zwrócił się do Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie (dalej również "PAU" lub "Akademia") o udzielenie informacji publicznej szczegółowo opisanej w skardze, a obejmującej dane dotyczące działalności jednej z jednostek PAU, jaką był Ośrodek Badań nad Kulturą Ormiańską w Polsce. Skarżący wniósł, aby żądane informacje przesłać na podany przez niego we wniosku adres poczty elektronicznej. 2. Polska Akademia Umiejętności wykonała czynności mające na celu analizę prawną zasadności żądania informacji publicznych, jak również zmierzających do uzyskania kopii żądanych dokumentów w tym zakresie, w jakim wniosek uznano za zasadny. 3. Wskazano, że PAU jest prywatnym stowarzyszeniem, nie jest zatem w żaden sposób zależna od podmiotów publicznych lub organów władzy państwowej ani nie wykonuje żadnych zadań publicznych w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie jest organem władzy ani podmiotem, któremu zadania te zostały powierzone, ani też nie świadczy żadnych usług ani nie wykonuje żadnych obowiązków z zakresu użyteczności publicznej. 4. Polska Akademia Umiejętności co do zasady nie dysponuje również majątkiem publicznym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej - korzysta jednak z dofinansowania przyznawanego przez władze publiczne, przeznaczonego na określone cele. Odpowiedzi na żądania wniosku zostały zatem udzielone wyłącznie w zakresie, w jakim dotyczą one gospodarowania majątkiem publicznym, tj. dofinansowaniem przyznanym przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. 5. W dniu 29 stycznia 2026 r. pełnomocnik Akademii przesłał odpowiedź na wniosek, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, na adres poczty elektronicznej wskazany we wniosku. 6. W dniu 30 stycznia 2026 r. do Akademii wpłynęła przedmiotowa skarga na bezczynność w nieudostępnieniu informacji publicznej. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że zdaniem Polskiej Akademii Umiejętności zarzuty zawarte w skardze nie są zasadne. W chwili, w której skarga wpłynęła do Polskiej Akademii Umiejętności (tj. w dniu 30 stycznia 2026 r.) wnioskodawca otrzymał już pełną odpowiedź na wniosek obejmującą informację na temat wszelkich żądań zawartych we wniosku, a jego sprawa została w całości rozpoznana. Wnioskodawca otrzymał żądane informacje i dokumenty, w zakresie, w jakim jego żądania dotyczyły uzyskania informacji publicznej, tj. dotyczącej gospodarowania majątkiem publicznym. Tym samym już w dacie wpływu skargi nie istniał stan bezczynności, który uzasadniałby żądanie skargi. Organ przyznał, że skarżący nie otrzymał informacji w terminie 14 dni od daty złożenia wniosku, ani nie otrzymał informacji o przyczynach takiego stanu rzeczy, a przyczyną była konieczność wykonania kwerendy w dokumentacji dotyczącej nabycia skanów cyfrowych od Fundacji Kultury i Dziedzictwa Ormian Polskich jak również analiza prawna wniosku. Sprawa jednakże została rozpoznana w terminie, który nie przekroczył ustawowego terminu maksymalnego określonego w art. 13 ust 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czyli dwóch miesięcy od daty otrzymania wniosku. Z powyższych względów nie można mówić również o rażącym naruszeniu prawa, który mógłby stać się przyczyną nałożenia grzywny na podstawie art 149 § 2 P.p.s.a., czego domaga się skarżący. W piśmie procesowym z 30 stycznia 2026 r. (k. 46 akt sądowych) skarżący podtrzymał żądanie skargi. W piśmie z 30 marca 2026 r. (pismo skarżącego k. 70 – 78 akt sądowych) skarżący wniósł o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie skargi w terminie; wniosek ten podlega rozpoznaniu odrębnemu od niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143), dalej: "P.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Oceniając na wstępie dopuszczalność skargi, podkreślić należy, że jej wniesienie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia. Znajdująca w sprawie zastosowanie u.d.i.p., która reguluje w sposób kompleksowy dostęp do tej informacji, nie przewiduje bowiem środka zaskarżenia w tym zakresie. Ustalony w art. 53 § 2b P.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia odnieść należy do bezczynności organu odnośnie do spraw rozpoznawanych w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie zaś do art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p., przepisy K.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Powyższe oznacza, że nie mają one zastosowania do faz poprzedzających wydanie decyzji i tym samym w przypadku bezczynności w sprawach dotyczących udzielania informacji publicznej brak jest podstaw do stosowania art. 37 K.p.a. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie była zatem dopuszczalna i podlegała rozpoznaniu. Dalej należy wskazać, że w myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b tego przepisu stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest stan sprawy w chwili wyrokowania. W sytuacji, gdy na moment wyrokowania bezczynność nadal istnieje, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Jeżeli bezczynność ustała, postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 P.p.s.a. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Prawo dostępu do informacji publicznej jest gwarantowane konstytucyjnie jako podstawowe prawo obywateli. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji ograniczenie powyższego prawa może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Skonkretyzowanie prawa do informacji ma miejsce w u.d.i.p. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa określa również podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej wskazując, że należą do nich władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), jak również podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). W przedmiotowej sprawie bezsporne są w zasadzie wszystkie istotne jej okoliczności. Po pierwsze nie było sporne, że wniosek skarżącego z dnia 10 grudnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej został skierowany do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji, tj. Prezesa Polskiej Akademii Umiejętności (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). W świetle ww. przepisu PAU jako podmiot reprezentujący inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.) zobowiązana była do udzielenia informacji o swojej działalności, lecz jedynie w zakresie dofinansowania ze środków publicznych oraz jego wykorzystania przez podmiot. Zatem, czego organ nie kwestionował, Prezes PAU był zobowiązany do udzielenia żądanej informacji publicznej w zakresie, w jakim był on jej dysponentem. Po drugie bezsporne w sprawie było również to, że przedmiotem wniosku w zakresie finansów była informacja publiczna, bowiem dotyczyła wykorzystania przez podmiot środków publicznych przekazanych przez władze publiczne. Dane dotyczące zakupu skanów oraz sfinansowania oprawy obrazów pozostają w bezpośrednim związku z wykorzystaniem środków finansowanych ze środków publicznych. PAU jako podmiot otrzymujący środki publiczne jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej w ich zakresie. W przypadku Polskiej Akademii Umiejętności za informację publiczną należy uznać wszelkie informacje związane z otrzymaniem i rozdysponowaniem środków publicznych otrzymanych przez podmiot, zgodnie z art. 6 §1 pkt 5 lit. d). PAU jako podmiot otrzymujący dofinansowania ze środków publicznych obowiązany jest do przekazania informacji publicznej, rozumianej jako treść dokumentów, wystąpień, opinii i ocen wytworzonych przez niego w zakresie dofinansowania ze środków publicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 20 marca 2013 r. (II SAB/Wa 34/13) stwierdził, że "informacją publiczną w rozumieniu ustawy jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej (...)". PAU przy wykorzystaniu środków publicznych uzyskała pożytki, zatem jej obowiązkiem jest przekazanie w tym zakresie informacji jako informacji publicznej. Po trzecie bezsporne w sprawie było, że skarżony podmiot nie udostępnił informacji w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Podmiot nie udostępnił informacji, ani nie wskazał jakichkolwiek przeszkód, które mogłyby powodować taki stan rzeczy. Podmiot dopiero w odpowiedzi na skargę poinformował, że przyczyną powyższego była konieczność wykonania kwerendy w dokumentacji dotyczącej nabycia skanów cyfrowych, jak również analiza prawna wniosku, które to doprowadziły do nieudostępnienia informacji w podstawowym terminie ustawowym. Należy wyjaśnić, że u.d.i.p. precyzyjnie określa obowiązki podmiotu zobowiązanego, do którego został złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w tym formy załatwienia (zakończenia) sprawy. Podmiot, do którego złożono wniosek o udostępnienie informacji publicznej (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), winien alternatywnie: - udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 ustawy), - odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy), - umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy). Stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję wydaje się wówczas, gdy organ odmawia udostępnienia informacji publicznej lub umarza postępowanie w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy. Może być ona więc wydana wtedy, gdy w ogóle przedmiotowa ustawa ma zastosowanie. Jeśli natomiast żądana informacja nie jest informacją publiczną, to nie ma podstaw do wydawania decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Należy wnioskodawcę poinformować pismem, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej (por. wyrok NSA z 20 maja 2016 r., sygn. I OSK 3238/14). U.d.i.p. ma zapewniać transparentność działań władzy publicznej i innych podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej, umożliwiać społeczną jej kontrolę, budować społeczeństwo obywatelskie i rozwijać demokrację uczestniczącą, w której obywatele mają wpływ na podejmowanie dotyczących ich decyzji. Dlatego żądana informacja, aby uzyskała walor informacji publicznej musi dotyczyć zgodnie z art. 1 ust. 1 "sprawy publicznej". Przedmiotem takiej informacji jest problem lub kwestie, które mają znaczenie dla większej ilości osób czy grup obywateli lub też są ważne z punktu widzenia poprawności funkcjonowania organów państwa (por. np. wyrok NSA z 11 marca 2015 r., sygn. I OSK 918/14). Jak wynika bowiem jednoznacznie z akt niniejszej sprawy, skarżący wnioskiem z 10 grudnia 2025 r. zwrócił się do Prezesa Polskiej Akademii Umiejętności o udostępnienie wyżej opisanej informacji publicznej. Skoro Polska Akademia Umiejętności, która co do zasady nie dysponuje majątkiem publicznym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, ale jednak korzysta z dofinansowania przyznawanego przez władze publiczne, przeznaczonego na określone cele, zatem udzieliła skarżącemu odpowiedzi na żądania wniosku jedynie w takim zakresie, w jakim dotyczą one gospodarowania majątkiem publicznym, tj. dofinansowaniem przyznanym przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W odpowiedzi na wniosek skarżącego, przekraczając ustawowy termin jego załatwienia, jeszcze przed otrzymaniem przez PAU skargi, co nastąpiło 30 stycznia 2026 r., PAU przesłała dnia 29 stycznia 2026 r., (odpowiedź k. 13 – 43 akt administracyjnych) na adres e-mail wskazany we wniosku skarżącego, żądaną informację publiczną. Nastąpiło to 1 dzień po wniesieniu skargi, bowiem skarga została nadana przez skarżącego Pocztą dnia 28 stycznia 2026 r. – koperta k. 63 akt sądowych. Należy zatem stwierdzić, że podmiot zobowiązany nie unikał udzielenia skarżącemu żądanej informacji publicznej, a jedynie uczynił to z opóźnieniem, co daje się wytłumaczyć i usprawiedliwić faktem wielowątkowości wniosku i jego rozbudowaną i szczegółową treścią, a także zróżnicowaniem żądanej informacji, częściowo niebędącej informacją publiczną i koniecznością przygotowania stosownej odpowiedzi na wniosek wraz z danymi. Ponadto oceniając opóźnienie w terminowym udzieleniu odpowiedzi należy mieć na uwadze, że skarżony podmiot – z uwagi na swoją formę prawną, kapitał i charakter – nie jest typowym podmiotem udzielającym informacji publicznej. Reasumując trzeba stwierdzić, że zobowiązany podmiot, na dzień wniesienia skargi czyli na dzień 28 stycznia 2026 r. (nadanie skargi Pocztą), nie udzielił skarżącemu wnioskowanej informacji, co miał obowiązek uczynić w terminie 14 dni od złożenia wniosku z dnia 10 grudnia 2025 r. Uczyni to 1 dzień po wniesieniu skargi. Oznacza to, że przed dniem wyrokowania w niniejszej sprawie żądana informacja publiczna została skarżącemu udostępniona. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozpoznając skargę na bezczynność Sąd kontroluje jedynie, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności, tzn. czy podmiot podjął określone czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania lub dążył do tego załatwienia bez zbędnej zwłoki. Bezczynność polega zasadniczo na nieudostępnieniu informacji i na niewydaniu decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania, jak też niepoinformowaniu, iż organ nie dysponuje żadną informacją lub że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej. Stan bezczynności ustępuje w sytuacji, gdy organ udostępni żądaną informację w zakresie i w formie wnioskowanej przez podmiot zainteresowany jej uzyskaniem (por. wyrok WSA w Poznaniu z 5 kwietnia 2017 r., sygn. IV SAB/Po 15/17). Udzielenie odpowiedzi niepełnej, nieuwzględniającej żądanego sposobu udostępnienia oraz niewyposażonej w formę decyzji administracyjnej w zakresie ewentualnej odmowy, należy traktować jako bezczynność w części dotyczącej nieudostępnionej informacji. W okolicznościach niniejszej sprawy, wobec udzielenia 1 dzień po wniesieniu skargi, ale przed wydaniem wyroku, przez organ odpowiedzi na wniosek skarżącego z 10 grudnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, Sąd nie miał podstaw, by zobowiązywać podmiot do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności. W tym zakresie postępowanie sądowe jako bezprzedmiotowe, podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. - o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Zważywszy na opisane wyżej niewielkie opóźnienie w udzieleniu odpowiedzi na wniosek, Sąd stwierdził, że choć Prezes PAU dopuścił się bezczynności, to jednak bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa – o czym orzeczono w pkt II i III wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a P.p.s.a. Sąd stwierdził bowiem, że odpowiedź na wniosek, w zakresie, w jakim dotyczyła żądanej informacji publicznej, została wprawdzie udzielona z przekroczeniem ustawowego terminu, jednak nie ulega wątpliwości, że podmiot nie zbył wniosku milczeniem i nie zignorował go, lecz wskutek wielowątkowości wniosku i jego rozbudowanej i szczegółowej treści, a także zróżnicowania żądanej informacji, częściowo niebędącej informacją publiczną i koniecznością przygotowania stosownej odpowiedzi na wniosek wraz z danymi, udzielił informacji z przekroczeniem terminu, co skutkowało wniesieniem przez wnioskodawcę skargi do Sądu. Trzeba tu wyjaśnić, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnych wątpliwości w okolicznościach danej sprawy można stwierdzić, że w sposób oczywisty naruszono prawo. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nie decyduje sam tylko przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania bezczynności czy przewlekłości. Zatem w niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, że bezczynność podmiotu miała charakter szczególnie kwalifikowany (por. wyrok NSA z 10 listopada 2021 r., sygn. II GSK 1973/21). Przeciwnie, podmiot chcąc umożliwić skarżącemu dotarcie do wnioskowanych informacji, przesłał skarżącemu dnia 29 stycznia 2026 r. na podany przez skarżącego adres e-mail informacje, o które wnioskował skarżący w granicach informacji o majątku publicznym. W tej sytuacji, w omówionych wyżej okolicznościach sprawy, za zbędne należało uznać również stosowanie dodatkowych środków dyscyplinująco–represyjnych jak wymierzenie podmiotowi grzywny (art. 149 § 2 P.p.s.a.), o czym Sąd orzekł w punkcie IV sentencji wyroku oddalając skargę w pozostałym zakresie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Jak już bowiem wyżej wskazano, Sąd może zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1, ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu zwrotem "może". Jednocześnie w ustawie nie wskazano przesłanek, jakimi powinien kierować się sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W tym względzie należy nadmienić, iż dla orzeczenia w tym zakresie nie ma znaczenia zgłoszone przez stronę żądanie, ponieważ sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem, że zasadniczym celem postępowania ze skargi na bezczynność nie jest samo stwierdzenie tego faktu i ewentualne zasądzenie odpowiedniej sumy lub grzywny, lecz wymuszenie nadania sprawie odpowiedniego biegu (zdyscyplinowanie organu administracji publicznej do podjęcia właściwych czynności na danym etapie postępowania). Jednocześnie należy wskazać, że przyznanie na rzecz strony skarżącej od organu sumy pieniężnej stanowi dodatkową – obok stwierdzenia bezczynności i związanych z tym rozstrzygnięć w wyroku – sankcję dla organu z jednoczesnym przyznaniem stronie nie tylko satysfakcji z racji uwzględnienia skargi, ale również satysfakcji o charakterze finansowym, choć niemającej cech odszkodowania czy zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Przyznanie sumy pieniężnej – o co z resztą nie wnioskował skarżący - jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a zatem w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ponadto przyznanie sumy pieniężnej wobec strony postępowania pełni funkcję kompensacyjną, ma na celu wyrównanie uszczerbku (krzywdy, straty), jakich doznała strona skarżąca na skutek bezczynności organu administracji, które to okoliczności powinny zostać wyraźnie wskazane i uzasadnione przez skarżącego w treści wniesionej skargi. Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez stronę skarżącą argumentacją (por. wyrok WSA w Olsztynie z 20 maja 2021 r., sygn. II SAB/Ol 30/21). Sąd nie znalazł podstaw, by z urzędu orzec o przyznaniu skarżącemu sumy pieniężnej. Z akt sprawy nie wynikało, by - na skutek bezczynności – skarżący doznał jakiegokolwiek uszczerbku. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł w punkcie V sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., zasądzając od skarżonego podmiotu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

Informacje o sprawie

Data wpływu
4 marca 2026
Symbol z opisem
6480 658
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Magda Froncisz /sprawozdawca/ Mirosław Bator Paweł Darmoń /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny