II SAB/Kr 2/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magda Froncisz SWSA Jacek Bursa SWSA Paweł Darmoń (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2021 r. sprawy ze skargi S. P. na bezczynność [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w sprawie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego samowolnej budowy I. Umarza postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności; II. Stwierdza, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu odwołania, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. Zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego S. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwroty kosztów postępowania.

S. P. wniósł w dniu 25 listopada 2020 r. (data nadania przesyłki poleconej adresowanej do organu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Inspektor Nadzoru Budowlanego w zakresie rozpoznania jego odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nr [...] znak [...], wnosząc o : 1. zobowiązanie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do zakończenia postępowania odwoławczego wydaniem aktu administracyjnego w terminie 7 dni od daty wydania wyroku; 2. orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych. Skarżący wskazał, że jego odwołanie zostało przekazane do MWINB w K. przy piśmie z dnia 28 sierpnia 2020r. PINB w W. przesłał moje odwołanie wraz z aktami sprawy. Pomimo upływu ponad 3 miesięcy na dzień sporządzenia skargi organ nie załatwił sprawy wydaniem aktu administracyjnego, czym rażąco naruszył art. 35 § 3 k.p.a. Podkreślił, że wniesienie skargi zostało poprzedzone ponagleniem z 23 listopada 2020 r. Zdaniem skarżącego niniejsza bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 35 § 3 i art. 36 k.p.a., bowiem organ administracji publicznej w okresie wielomiesięcznym nie podejmował i nadal nie podejmuje żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy wydaniem odpowiedniego aktu administracyjnego, nie informuje strony o powodach bezczynności, nie wskazuje nowego terminu załatwienia sprawy ani nie poucza o prawie wniesienia ponaglenia. Nadto MWINB rażąco naruszył zasadę praworządności sformułowaną w art. 6 k.p.a. pozostającą w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i art. 8 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, ewentualnie - w przypadku uwzględnienia skargi - o umorzenie postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu oraz stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu swojego stanowiska MWINB przyznał, że 28 sierpnia 2020 r. wpłynęło do niego odwołanie S. P. od decyzji PINB nr [...] znak: [...], którą na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzono postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek S. P. z dnia 8 czerwca 2020 r. w sprawie samowolnej budowy boiska sportowego na działce nr [...] położonej w miejscowości T.. Dalej wyjaśniono, że 14 grudnia 2020 r. MWINB zakończył postępowanie odwoławcze poprzez wydaniem decyzji nr [...] znak: [...], którą na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Dalej wskazano, że opóźnienie w rozpatrzeniu sprawy znak: [...] wynika ze znacznej liczby postępowań administracyjnych będących aktualnie w trakcie rozpatrywania przed MWINB. W związku z tym w pierwszej kolejności rozpatrywane są sprawy, w których występuje udokumentowany stan zagrożenia. W niniejszym postępowaniu odwoławczym stan taki nie występował. Ponadto organ podniósł, że od kilku lat sytuacja kadrowa w Inspektoracie jest bardzo trudna, bowiem istnieje duża rotacja pracowników, wobec czego nie ma realnej możliwości takiej organizacji pracy, by nie zachodziły opóźnienia w załatwianiu spraw. Podnieść należy, że postępowania administracyjne prowadzone przez organ nadzoru budowlanego są w większości skomplikowane i wymagają specjalistycznej wiedzy, której nabycie wymaga co najmniej kilkunastu miesięcy pracy w WINB. Powyższe uwarunkowania powodują spiętrzenie dużej liczby spraw oczekujących na rozpatrzenie. Dodatkowo opóźnienie w rozpatrzeniu powyższej sprawy wynika z konieczności wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy przy uwzględnieniu zaistniałych w toku postępowania odwoławczego ograniczeń w działaniu organu związanych z COVID-19. W niniejszym przypadku opóźnienie w załatwieniu sprawy nie wynikało ze złej woli organu, lecz ze wskazanych wyżej problemów związanych z funkcjonowaniem tut. Inspektoratu, które powodują wydłużenie czasu rozpatrywania wszystkich spraw, a nie tylko sprawy skarżącego. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325.) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Warunkiem formalnym wniesienia skargi na bezczynność jest wniesienie ponaglenia, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Skarga nadawała się do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b tego przepisu stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Wobec wydania decyzji przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie, Sąd nie miał podstaw by zobowiązywać organu do wydania w określonym terminie decyzji – zgodnie z pierwotnym żądaniem skargi. W tym zakresie postępowanie sądowe, jako bezprzedmiotowe, podlegało umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - o czym orzeczono w pkt I wyroku. W okolicznościach niniejszej sprawy akta organu I instancji wraz z odwołaniem S. P. wpłynęły do Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 28 sierpnia 2020 r., a decyzja załatwiająca sprawę administracyjną została wydana w dniu 14 grudnia 2020 r. Zgodnie z art. 35 § 2 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Niewątpliwie w niniejszej sprawie doszło do naruszenia tego przepisu, bowiem załatwienie sprawy nastąpiło po upływie trzech i pół miesiąca. Zatem przez dwa i pół miesiąca [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostawał w bezczynności. Przy ocenie charakteru tej bezczynności Sąd miał na uwadze okoliczności wskazane w odpowiedzi na skargę tj. trudną sytuację kadrową i dużą rotację pracowników, stosunkowo krótki okres bezczynności, a także utrudnienia związane z pandemią COVID-19. Okoliczności te nie uzasadniają przyjęcia, że bezczynność nie miała w niniejszej sprawie miejsca, ale wskazują, że nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa. Dlatego też orzeczono jak w pkt II wyroku – na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1a p.p.s.a. O kosztach orzeczono w pkt III wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł uiszczoną przez niego tytułem wpisu od skargi.